|
BÀI HỌC ĐỂ ĐỜI
Hà nội ngày 16 tháng 5 năm 2006 Thân gửi Hai Con, Bác Bố Bác Mẹ cầu chúc Hai Con cùng toàn thể gia đình được mọi ơn lành bình an trong Chúa. Nghe cha Phụng nói KL nhắn hỏi ngày xưa Bác Bố nói cho KL một chuyện về văn học hay lắm, mà quên rồi muốn xin Bác Bố nhắc lại. Bác Bố nhớ mang máng là chuyện trong văn học Nhật như sau: Hồi Trung Cổ có vị cao sỹ tu trên núi kia, các nhà quý tộc gửi con cháu tới học. Nhà cao sỹ có dăm chục đứa bé theo làm đệ tử, một hôm ông cho chúng ra rừng nơi sườn núi chơi. Lúc về ông hỏi: “Hôm nay chúng con đi chơi có thấy gì hay không?” Chúng ào ào tranh nhau thưa: “Có 1 bạn làm 1 bài Haiku (Hài cú) hay lắm.” Thầy bảo đọc. Chú bé tác giả hãnh diện chạy ra thưa: “Con làm thơ ‘Quả Ớt Chín” như sau: Con chuồn chuồn đỏ Cấu bốn cánh đi, Thành quả ớt chín! Chúng bạn vỗ tay ầm ầm, tác giả đợi Thầy khen, ai ngờ thầy trợn mắt, bắt tác giả nằm xuống lột quần đánh cho mấy roi lằn cả đôi mông lên. Tác giả ngồi lên mếu máo vừa vái vừa nói: “Con có lỗi gì, xin tôn sư chỉ bảo, con xin chừa.” Thầy bảo: “Tạo Hoá vốn có đức hiếu sinh, chỉ nâng vạn vật từ bình diện thấp lên cao, chứ không bao giờ hạ bình diện cao xuống thấp. Nay con chuồn chuồn là 1 động vật mà con lại cắt cánh nó đi hạ nó xuống làm một thực vật là quả ớt. Thế là trong tâm con tiềm tàng sự ác, cho nên thầy đánh…Nếu con làm thế này thì Thầy sẽ khen: Quả ớt chín, Chắp cho nó bốn cánh Thành con chuồn chuồn đỏ. Vì là nâng một thực vật lên cấp cao thì mới hợp với đức hiếu sinh của Tạo Hoá. Cả bọn đều lại vỗ tay hoan hô lời dạy của tôn sư. Tiện thể Bác Bố dạy thêm các con một câu thơ ở Việt Nam mà Bác Bố cho là hay nhất: tác giả là tiến sỹ Đào Tấn thời Vua Tự Đức. Trong vở tuồng cổ “Tiết Cương” gia đình Họ Tiết (Tiết Nhơn Quý) trung thành, bị gian thần vu cáo phải tội xử chém cả nhà. Tiết Cương trốn được để nối truyền dòng họ, khi vào rừng nghe gió thổi thông reo vi vu. Tiết Cương ngâm: “Lao xao sóng vỗ ngọn tùng Gian nan là nợ anh hùng phải vay.” Sóng tùng là do chữ “tùng đào” chỉ tiếng thông reo vi vu khi có gió thổi, đồng thời lại tượng trưng cho một nghịch cảnh lớn. Vì có nước lụt thì sóng chỉ vỗ gốc tùng. Nay lại vỗ tận ngọn tùng thì quá lắm. Còn chữ “anh hùng phải vay” mới là hay và cao xa: Khi nước gặp nạn lớn bọn bất tài cầu an trốn tránh, nhưng bậc anh hùng lương tâm bắt buộc lăn xả vào cứu dân cứu nước, không thể không làm như vậy. Vì bản chất anh hùng không cho phép cầu an, bắt buộc phải lăn vào “vay nợ gian nan” rồi lấy cả cuộc đời gian nan để “trả nợ gian nan.” Bác Bố 96 tuổi không bệnh gì, chỉ suy nhược vì tuổi già, Bác Mẹ tê liệt ngồi lên nằm xuống phải người đỡ. Nay hai bác được Nhà Dòng Chúa Cứu Thế Hà Nội đem về Dòng nuôi thay cha Phụng luôn bận việc ở Sàigòn. Bác Bố ăn rất ít, may lại ngủ được tốt. Thôi Bố viết dài mệt, tạm ngừng bút, nhớ các con nhiều. Thân mến, Bác Bố, Vũ Thế Hùng. |
