ĐOẢN KỊCH - CON ĐƯỜNG RA ĐI...

Trần Duy Nhiên

LỜI GIỚI THIỆU: (lời bình) Con đường ra đi để 'làm tỏa lan Đức Kitô khắp nơi' mà Vị Cha chung là Đức tổng giám mục Philiphê Nguyễn Kim Điền đã chỉ bảo, thì 80 năm qua bao nhiêu Chị đi qua. Thế nhưng, không phải lúc nào mọi người cũng bước đi một cách khẳng khái và không ai từng do dự. Nhưng rồi với ơn Chúa và lời dạy dỗ của vị sáng lập và của Đức Cha Philiphê, các Chị vẫn trung thành với ơn gọi của mình. Chúng ta hãy minh họa bằng một biến cố tưởng tượng, để nêu linh đạo của Hội Dòng, nhưng đồng thời cũng như nói lên những đấu tranh nội tâm mà các Chị có thể gặp phải trong 80 năm qua khi đối diện với những lời mời gọi của Chúa trong những giai đoạn cam go. Trong một thời đại mà các thách thức tưởng chừng vượt quá sức con người thì những người con của Hội Dòng Con Mẹ Đi Viếng Huế vẫn được mời gọi để tỏa chiếu Tình Yêu của Chúa, theo gương Đức Mẹ. Chúng ta hãy tưởng tượng một Chị mà ta tạm đặt tên là Thiên Ân. Chị Thiên Ân được sai đi làm chăm sóc cho những người mắc bệnh Sida. Chị trở về nhà Mẹ mong thuyết phục chị Cả thay đổi bài sai cho mình.  Xin nhắc lại: Chị Thiên Ân không hề có trong lịch sử dòng, và biến cố này hoàn toàn không có thật. 

Mở màn

Chị Cả đang ngồi làm trong văn phòng mình, trên bàn giấy có một điện thoại. Tiếng gõ cửa.

Chị Cả: Mời vào (Thiên Ân vào). À, em Thiên Ân, chị đang đợi em. Em ngồi đi. Tuần vừa qua chị để yên cho em suy nghĩ và cầu nguyện. Em về đây như thế là hơn một tháng rồi em nhỉ?

Thiên Ân: Thưa chị, vâng.

Chị Cả: Đã đến lúc em phải có một quyết định. Em hãy nói chị nghe quyết định của em.

Thiên Ân: Thưa chị, em đã suy nghĩ và cầu nguyện, nhưng em chưa có một quyết định nào cả.

Chị Cả: Nghĩa là em bằng lòng trở về nhiệm sở của mình à?

Thiên Ân: Em chưa có một quyết định là vì thế, em không thể ở lại nhiệm sở.

Chị Cả: Em có nghĩ rằng nếu em không ở lại nơi nhà Dòng cắt đặt cho em thì ơn gọi của em bị sứt mẻ chăng?

Thiên Ân: Thưa chị, em nghĩ rằng nếu em bắt buộc phải chọn lựa, hoặc là đi chăm sóc những bệnh nhân Sida, hoặc là rời nếp sống của một Con Đức Mẹ Đi Viếng, thì đó là bằng chứng em không có ơn kêu gọi, vì em không thể sống tại nhiệm sở hiện tại của mình.

Chị Cả: Không em ạ. Vấn đề không phải là em được ơn gọi hay không được ơn gọi. Vấn đề là em được kêu gọi đến với những người cùng khổ nhất, và nếu em không ưng thuận đến với họ, thì có nghĩa là em phủ nhận ơn gọi.

Thiên Ân: Em không bao giờ muốn phủ nhận ơn gọi. Nhưng làm sao em có thể sống một nơi mà em không thể yêu thương được... và có thể nói là em ghét nữa.

Chị Cả: Em phải yêu thương mọi người mà Chúa chúng ta yêu thương.

Thiên Ân: Nhưng tình thương là một tình cảm tự do. Không ai có thể ép buộc tình cảm của mình.

Chị Cả: Đúng là không ai có thể ép buộc tình cảm của mình. Nhưng một CĐMDV không yêu thương bằng tình cảm của mình, mà yêu thương bằng trái tim của Chúa Kitô, và đó là một trong đường hướng linh đạo của Hội Dòng Chúng Ta. Chúa Kitô đã yêu thương bằng bất cứ giá đào, và đã đổ máu từ Trái Tim mình để trả giá cho tình yêu đó.

Thiên Ân: Em cũng sẵn sàng đổ máu để trả giá, nhưng ở đây không phải là vấn đề đổ máu, mà là phải chấp hành một lệnh không hợp với mình.

Chị Cả: Một trong những nhân đức của người tu sĩ nói chung và của con ĐMDV nói riêng là đức vâng phục. Chúng ta phải thi hành nhân đức ấy trong những việc khó khăn cũng như trong những việc dễ dàng. Phải sẵn sàng đi đến những nơi con ngại ngùng cũng như nơi con ưa thích. Phải thi hành mệnh lệnh không một lời than thở vì nghĩ rằng đấy là thánh ý Chúa, bởi lẽ bề trên con đã quyết định.

Thiên Ân: Thưa chị, chị là bề trên cả của em, tại sao bề trên lại không thể thay đổi quyết định?

Chị Cả: Tai vì chị cũng chỉ là nữ tì của Thiên Chúa. Chị chỉ có quyền truyền lại một mệnh lệnh Thiên Chúa gởi gắm cho em.

Thiên Ân: Nhưng chị có một khối óc để suy nghĩ khi quyết định chứ?

Chị Cả: Dĩ nhiên. Nhưng quyết định bằng đầu gối hơn là khối óc. Chị cầu nguyện nhiều trước khi cố gắng dùng lý trí để tìm hiểu thánh ý Chúa, được thể hiện cụ thế qua ý kiến của hội đồng cố vấn.

Thiên Ân: Nhưng Chúa cũng cho em một lý trí để suy nghĩ, con không có quyền nói lên suy nghĩ của mình sao?

Chị Cả: Một người con của Đức Mẹ tiên vàn là một người muốn sống cuộc sống của Mẹ mình, nghĩa là yêu Chúa hết linh hồn, hết trí khôn, hết sức lực. Em chỉ có quyền sử dụng lý trí để yêu mến Chúa bằng cách hợp tác với Hội Dòng mà thực thi thánh ý Ngài.

Thiên Ân: Nhưng tại sao Chúa lại muốn em ở một nơi khủng khiếp thế này? Em đã được huấn luyện để sống sạch sẽ, ngăn nắp, tế nhị trong nhà dòng, để rồi được sai đến với những người dơ bẩn, cộc cằn, bệnh hoạn?

Chị Cả: Tại vì Chúa yêu thương em đến độ muốn con thật sự giống Ngài. Từ đời đời Ngài đã ở nơi cao sang vinh hiển, thánh thiện, nhưng Ngài đã chấp nhận sống giữa những người phung hủi và bại liệt, giữa những người tội lỗi, bần cùng và chết đi như một tội nhân bị phỉ nhổ.

Thiên Ân: Tại sao không gởi những chị khác, những người đã quen với nếp sống khốn cùng, còn em thì chưa quen...

Chị Cả: Không phải em chưa quen với khốn cùng đâu. Có lẽ em chưa quen với đức khiêm nhường đấy.

Thiên Ân: Điều em nói thì có ăn nhập gì với đức khiêm nhường đâu. Điều em nói chỉ là phản ứng của cơ thể. Mỗi lần em nghe họ nói dối một cách sống sượng, thì máu em dồn lên mặt. Mỗi lần em thấy những lở loét trên thân thể họ, thì da em nổi gai. Dù em có khiêm nhường đến đâu, thì phản ứng cơ thể vẫn là phản ứng của cơ thể.

Chị Cả: Thì máu em cứ tiếp tục dồn lên mặt, thì da em cứ tiếp tục nổi gai. Nhưng em hãy đến với họ, phục vụ họ, và yêu thương họ.

Thiên Ân: Chị dạy em phải chịu đựng họ sao?

Chị Cả: Vâng, phải chịu đựng họ, như Chúa Kitô đã từng chịu đựng chúng ta.

Thiên Ân: Nhưng chịu đựng thì không thể nào yêu thương được.

Chị Cả: Vâng, chịu đựng thì không thể yêu thương, nhưng yêu thương thì có thể chịu đựng. Vì thế điều tiên quyết là cần phải yêu thương như Chúa Kitô đã yêu.

Thiên Ân: Con không thể yêu thương như Chúa. Không ai có thể yêu thương như Ngài cả.

Chị Cả: Đúng, không ai có thể yêu thương như Chúa, nhưng tất cả chúng ta đều có thể học tập yêu thương từng ngày bằng cách gần gũi với những người mà mình chưa thể yêu thương. Vì đấy là cách duy nhất để yêu mến Chúa. Đó cũng là cách mà nhiều chị trong hội dòng chúng ta đã và đang thực hiện. Một trong các chị lớn mà em biết, đấy là chị Minh An. Suốt hằng chục năm trời chị đã gánh trên vai không biết bao nhiêu là thập giá. Trong những năm 75 - 85, rất nhiều chị em đã từ chối nhiệm sở mình nên chị Minh Anh đã trả giá thay cho họ...Lúc nào chị cũng tươi cười nên không ai biết rằng trái tim của chị kiệt quệ đến nỗi chỉ còn một phần tư lượng máu. Thế mà chị vẫn tiếp tục đến với người khác cho đến khi nằm liệt giường... Giờ đây chị đang ở trong tình trạng chuẩn bị về với Chúa không biết lúc nào, với một nỗi đau trong hình hài mà chỉ một mình chị mới biết. Đấy, em biết rõ đấy! và chị Minh An chỉ là một trong số rất nhiều chị mà em phải noi gương.

Thiên Ân: Điều này quá sức của em, xin chị đừng đòi hỏi em như thế.

Chị Cả: Chị không hề đòi hỏi em, nhưng đấy là đòi hỏi của chính Chúa Kitô đối với tông đồ của Ngài. “Phêrô, con có yêu mến Thầy không? Hãy chăm sóc chiên Thầy.” Ngài đòi hỏi một lần, hai lần, ba lần... Vâng Ngài chỉ đòi hỏi chúng ta yêu thương Ngài, chỉ có vậy thôi.

Thiên Ân: Chắc là em không đủ can đảm đâu chị à.

Chị Cả: Không phải là em không đủ can đảm, nhưng phải chăng em không đủ khó nghèo?

Thiên Ân: Em đã trao tất cả tiền bạc và những gì em có cho nhà dòng rồi.

Chị Cả: Đó là bước căn bản nhưng chỉ là bước đầu. Người khó nghèo thật sự không có một cái gì là 'của mình,' không có một tư tưởng 'của mình,' một ý muốn 'của mình,' một tình cảm 'của mình.' Người nghèo khó là một người hoàn toàn lệ thuộc vào một ai khác. Người Con Đức Mẹ phải hoàn toàn nghèo khó như Đức Mẹ, nghĩa là hoàn toàn lệ thuộc vào Chúa Kitô.

Thiên Ân: Đòi hỏi như thế thì cũng như đòi hỏi phải chết đi.

Chị Cả: Đúng như vậy em à. Thiên Chúa đòi hỏi chúng ta chết đi để Trái Tim của Ngài đập trong lồng ngực chúng ta.

Thiên Ân: Không còn cách nào khác sao chị?

Chị Cả: Không em ạ. Tại vì sống đời sống của Đức Mẹ Đi Viếng không phải là đi làm một cái gì hoặc đi ban phát tình yêu của mình cho một ai. Sống như Đức Mẹ là để cho tình yêu của Chúa Kitô tỏa lan qua mỗi một chúng ta. Khi Đức Mẹ đi viếng bà Ysave, Mẹ không có tham vọng ban phát cho bà chị mình một điều gì. Mẹ đến để phục vụ mà thôi, nhưng chính Chúa Kitô trong lòng Mẹ đã làm cho người con của bà Ysave nhảy mừng trong lòng bà.

Thiên Ân: Con yếu đuối thế này... Vì sao Chúa Kitô đòi hỏi con đến như thế?

Chị Cả: Ngài càng yêu thương ai thì Ngài càng đòi hỏi người ấy. Bởi vì Ngài là Đấng được Chúa Chúa yêu thương vô cùng nên Chúa Cha đã đòi hỏi Ngài đến tuyệt đối. Và ngày nay, khi yêu thương con, Chúa Kitô cũng chọn con vào một dòng mà linh đạo đòi hỏi con phải chia sẻ Thập Giá với Ngài từng ngày từng giờ.

Thiên Ân: Em không thể hiểu được một tình yêu 'bóc lột' như thế... Có lẽ Chúa phải làm phép lạ em mới hiểu.

Chị Cả: Chúa chỉ làm phép lạ để chữa những thương tích trên thân xác, còn những bệnh hoạn về phần hồn thì chỉ có một cách duy nhất là Ngài phải chết đi. Điều chua chát không phải là Ngài chết lại mỗi ngày cho mỗi một linh hồn. Điều chua chát ấy là chúng ta cần phải thấy tận mắt Ngài chết lại, thì mới hiểu được tình yêu của Ngài.

Thiên Ân: Ngài cũng chết lại cho em sao?

Chị Cả: Ngài chưa bao giờ do dự trước giá phải trả cho một linh hồn, và nếu em nhất quyết muốn nhìn tận mắt, thì Ngài sẽ chết lại cho em trong hình hài của một người khác.

Thiên Ân: Làm thế nào Chúa có thể chết lại trong hình hài của một người khác?

(Điện thoại reo, Chị Cả đến nghe: Thế à... thế à!... Chị đặt điện thoại xuống, nhìn lên cao, làm dấu thánh giá và im lặng cầu nguyện vài giây)

Thiên Ân: Thưa chị làm sao Chúa có thể chết lại cho em trong hình hài của một người khác?

Chị Cả: (Rất buồn) Em nghe đây. Ngài đã chết lại trong hình hài của chị Minh An. Điện thoại vừa báo cho chị rằng chị ấy đã tắt thở trong bình an. Chị dâng những đau khổ cuối cùng cho riêng em. Vâng, vì có những người ngại ngùng trên đường phục vụ nên chị đã phục vụ đến xỉu đi trong khi làm việc và ra đi cách đây một giờ. Chị là Chúa Giêsu đó, Ngài đã chết lại cho những người như em và tôi đấy, em thấy không?

Thiên Ân: (Im lặng rồi khóc). Chúa ôi, con đã làm gì? Con đã làm gì? Vì sao Chúa lại phải trả một giá quá đắt như vậy?

Chị Cả: Tại vì Ngài đã yêu thương chọn lựa chúng ta, và vì chúng ta là những người không ra gì nên mãi mãi Ngài phải trả giá cho sự lựa chọn của Ngài.

Thiên Ân: Thưa Chị, em xin Vâng. Em sẽ trở về với nhiệm sở của mình, em sẽ đi đến bất cứ nơi nào Chúa muốn em đi.

Chị Cả: Thế thì tốt. Con sẽ trở nên một bằng chứng rằng tình yêu của Chúa không bao giờ bị gián đoạn. Những người Con Đức Mẹ Đi Viếng có thể chết đi, nhưng luôn có những người con khác tiếp tục cùng đồng hành với Mẹ, đi trên con đường Thánh Giá của Chúa Kitô để đặt Trái Tim đầy ắp Tình Yêu của Ngài vào lòng bao nhiêu con người bất hạnh... Thôi, em hãy chuẩn bị lên đường. Chị phải đến cạnh chị Minh An đây... ●  

Trở về Muc Lục