MẸ CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT

Đức Gioan Phaolô II

Qua bài hát phục sinh của Giáo Hội, vang lên, với trọn vẹn ý nghĩa tiên tri, những lời mà Đức Maria đã thốt ra khi đến thăm bà chị Elisabeth, vợ của Zacharia : “Lòng thương xót Người trải dài từ thế hệ này sang thế hệ kia”. Ngay giây phút nhập thể, những lời ấy mở ra một viễn ảnh mới cho lịch sử cứu độ. Sau khi Chúa Kitô phục sinh, viễn ảnh mới đó trở thành một viễn ảnh lịch sử, đồng thời mang lấy một ý nghĩa cánh chung. Kể từ giờ phút ấy, những thế hệ con người ngày càng đông nối tiếp nhau trong đại gia đình nhân loại, và những thế hệ Dân Chúa cũng nối tiếp nhau, với dấu ấn của thập giá và phục sinh, và họ được ‘đóng ấn’, ấn của mầu nhiệm phục sinh Chúa Kitô, nghĩa là một mặc khải tuyệt đối về lòng thương xót mà Đức Marie đã công bố nơi ngưỡng cửa nhà người chị họ mình: “Lòng thương xót Người trải dài từ thế hệ này đến thế hệ kia”

Đức Maria là người hơn ai hết đã cảm nghiệm lòng thương xót một cách đặc biệt và phi thường, đồng thời đã hy sinh tự thâm sâu đế có thể tham gia, cũng một cách phi thường, vào mặc khải về lòng thương xót của Thiên Chúa. Sự hy sinh đó liên kết mật thiết với thập giá của Con Mẹ, và Mẹ phải đứng trên Núi Sọ dưới chân thập giá. Sự hy sinh của Đức Maria là một sự tham gia đặc thù vào mặc khải về lòng thương xót, nghĩa là về sự trung tín tuyệt đối của Thiên Chúa đối với tình yêu của Người, với giao ước mà Người đã tiền định từ thuở đời đời và đã ký kết trong lịch sử với con người, với người dân, với nhân loại; sự hy sinh ấy là sự tham gia vào mặc khải đã được hoàn tất vĩnh viễn qua thập giá. Không ai cảm nghiệm mầu nhiệm thập giá cho bằng Mẹ Đấng Chịu Đóng Đinh, mầu nhiệm của sự gặp gỡ gây bàng hoàng giữa sự công bình siêu việt và tình yêu của Thiên Chúa: ‘nụ hôn’ mà lòng thương xót đã hôn vào sự công chính. Không ai đón nhận mầu nhiệm này vào lòng một cách sâu xa như Mẹ: Mầu nhiệm Thiên Chúa Cứu Độ, được thực hiện trên Núi Sọ qua cái chết của Con Một Người, kèm theo sư hy sinh của trái tim người mẹ, của tiếng ‘fiat’ triệt để.

Như vậy, Đức Maria là Đấng thông hiểu một cách sâu thẳm nhất về Mầu Nhiệm của Lòng Thương Xót Thiên Chúa. Ngài đã biết đến giá trả, và trả cao giá đến độ nào. Theo chiều hướng này, chúng ta gọi Ngài là Mẹ của lòng thương xót: Đức Bà của lòng thương xót, hay Mẹ của lòng thương xót Thiên Chúa. Mỗi danh hiệu ấy đều có một ý nghĩa thần học sâu xa, vì chúng diễn đạt tâm tình đặc biệt sẵn sàng của tâm hồn Ngài, của toàn thể con người Ngài, khiến Ngài có khả năng khám phá - trước tiên qua các biến cố phức tạp của Israel, sau đó qua những biến cố liên quan đến từng con người và toàn thể nhân loại - lòng thương xót mà mọi người được tham dự ‘từ thế hệ này sang thế hệ kia’, theo chương trình muôn đời của Ba Ngôi Chí Thánh.

Tuy nhiên, những tước hiệu mà chúng ta dành cho Mẹ Thiên Chúa thì chủ yếu xem Ngài là Mẹ Đấng Chịu Đóng Đinh và Phục Sinh; là Đấng đã từng cảm nghiệm lòng thương xót một cách phi thường, nên ‘xứng đáng’ hưởng lòng thương xót ấy suốt cuộc đời trần thế của Ngài, và đặc biệt dưới chân thập giá của Con Ngài; cuối cùng chúng ta nói về Ngài như là Đấng, mà qua việc tham dự âm thầm nhưng đồng thời vô song vào nhiệm vụ cứu độ của Con Ngài, đã được mời gọi một cách đặt biệt để đem đến gần với con người tình yêu mà Chúa đã đến mặc khải: tình yêu được thể hiện cụ thể đối với người đau khổ, nghèo đói, bị giam cầm, đui mù, bị áp bức và tội lỗi, như Chúa Kitô đã dùng lời tiên tri Isaia mà nói, trước tiên trong hội đường Nazareth, rồi kế đến để trả lời cho những người mà Gioan Tẩy Giả sai đến.

Trái tim của Mẹ Đấng Chịu Đóng Đinh và Phục Sinh tham dự một cách độc nhất và đặc biệt vào tình yêu ‘đầy thương xót’ đó, một tình yêu thể hiện rõ nhất khi tiếp xúc với nỗi đau thể lý và tinh thần - Đức Maria đã tham dự vào tình yêu đó. Và tình yêu này, trong Ngài và nhờ Ngài, không ngừng tỏ hiện trong lịch sử Giáo Hội và nhân loại. Sự tỏ hiện đó rất hiệu quả, bởi vì trong Mẹ Thiên Chúa, nó được đặt nền tảng trên sự tế nhị đặc biệt của trái tim hiền mẫu, trên sự nhạy cảm đặc biệt, trên khả năng đặc biệt của Ngài để đến với những ai cảm thấy đón nhận tình yêu đầy lòng thương xót từ một người mẹ thì dễ dàng hơn. Đấy là một trong những mầu nhiệm Kitô giáo vĩ đại và ban sự sống, mầu nhiệm gắn liền mật thiết với mầu nhiệm nhập thể.

Công đồng Vatican II tuyên bố: “Trong nhiệm cục ân sủng, Đức Maria luôn tiếp tục thiên chức làm mẹ, từ khi Ngài tin tưởng ưng thuận trong ngày Truyền Tin - sự ưng thuận mà Ngài đã không ngần ngại giữ vững bên thập giá - cho tới lúc vĩnh viễn hoàn tất việc cứu rỗi mọi người được tuyển chọn. Thực vậy, sau khi về trời, vai trò của Ngài trong việc cứu độ không chấm dứt, nhưng Ngài vẫn luôn tiếp tục cầu bầu để đem lại cho chúng ta những ân huệ giúp chúng chúng ta được phần rỗi đời đời. Với tình mẹ hiền, Ngài chăm sóc những anh em của Con Ngài đang lữ hành trên dương thế và đang gặp bao nguy hiểm thử thách, cho đến khi họ đạt tới hạnh phúc quê trời.”

Thông điệp Dives in Misericordia (về lòng thương xót Thiên Chúa)

 số 9 (30-11-1980)

Maranatha dịch

Trở về Muc Lục