|
BÀI LINH ĐẠO GIÁO DÂN CỦA TRẦN DUY NHIÊN Khổng Nhuận
Về phương diện lý luận, anh Nhiên đã trình bầy về Linh đạo Giáo dân thật xuất sắc. Tôi xin được phép sắp xếp lại Linh đạo giáo dân chính là việc tham gia vào sự sống dồi dào và trọn lành của Ngài trong mối tương giao mật thiết với Thiên Chúa để nên thánh trong và qua những công việc tầm thường nhất trong đời thường của mỗi người như giải trí, những cuộc họp hành, đến cơm áo gạo tiền, đến việc giáo dục con cái và thậm chí đến việc gối chăn…qua đó sống chiều kích của Kitô Hữu trong các biến cố hằng ngày. Tóm lại, Linh đạo giáo dân là con đường gặp gỡ Thiên Chúa và nên thánh ngay tại đây và bây giờ. Qua những ý cô đọng trên, tôi thấy rõ ràng · Mục tiêu của Linh đạo Giáo dân: chính là tham gia vào sự sống dồi dào và trọn lành của Ngài để nên thánh qua những công việc tầm thường nhất · Nền tảng: trong mối tương giao mật thiết với Thiên Chúa Còn về phương thức hành động cụ thể, anh Duy Nhiên đã khẳng định: Không có một (giải pháp) lý thuyết nào để đáp ứng cho mọi người trong những tình huống này. Vì thế, muốn tìm ra một linh đạo thì giáo dân phải khởi sự kể cho nhau nghe những mẩu chuyện đời mình, qua đó mình sống chiều kích của Kitô Hữu trong các biến cố hằng ngày. Linh đạo giáo dân phải do người giáo dân viết. Linh đạo giáo dân phải là sự tích lũy của những kinh nghiệm thực tế mà chúng ta chia sẻ cho nhau. Linh đạo giáo dân là con đường gặp gỡ Thiên Chúa và nên thánh ngay tại đây và bây giờ. Anh Duy Nhiên đã đề ra mục tiêu của Linh đạo Giáo dân rất rõ ràng, dựa trên nền tảng cực kỳ vững chắc. Rồi anh đã đề nghị một một phương thức hành động cụ thể với điểm lưu ý rõ ràng: sống chiều kích của Kitô Hữu có nghĩa là sống trong mối tương giao mật thiết với Thiên Chúa, đó chính là con đường gặp gỡ Thiên Chúa và nên thánh ngay tại đây và bây giờ. Thật tuyệt vời, nhưng cũng thật đáng tiếc, ngay dưới bài của anh Duy Nhiên, Maranatha lại giới thiệu bài Trách nhiệm của anh Phạm Ruệ như là một thí dụ điển hình. Tôi có cảm tưởng như cảnh ông nói gà bà nói vịt… .. Tôi xin dẫn chứng ngắn gọn như sau: Mục tiêu của Linh đạo Giáo dân là tham gia vào sự sống trọn lành trong mối tương giao mật thiết với Thiên Chúa trong khi đó bài trách nhiệm lại chỉ gói gọn trong tạo được hòa khí trong gia đình- hoàn toàn mang (tính chất) nhân loại, dù rất tốt, rất quý, nhưng không có (chiều kích) Linh đạo Giáo dân. Về phương thức thực hiện: Bài Linh đạo Giáo dân yêu cầu sống chiều kích của Kitô Hữu để gặp gỡ Thiên Chúa và nên thánh ngay tại đây và bây giờ; trong khi bài Trách Nhiệm lại đi tìm kỹ thuật của "Tình và Lý", Và kỹ thuật pre-announcement, một phương thức thuần túy con người không có dính dáng gì tới chiều kích của Kitô hữu. Ngay cả anh em cộng sản chân chính, họ cũng có thể thực hiện được kỹ thuật trên một cách ngon lành, nếu họ thực sự quan tâm tới con cái và hạnh phúc gia đình của mình. Tôi đã tìm mãi xem có thấy một tương giao thân mật với Thiên Chúa hoặc gặp gỡ Thiên Chúa không, hay qua đó người ta có thể lớn lên trong Chúa chút nào không, nhưng tìm mỏi mắt mà cũng chẳng thấy đâu. Không hiểu các anh có thấy không? hay là tôi bị cận thị nặng rồi! ĐỀ NGHỊ 1. Theo thiển ý tôi, Maranatha nên xếp những bài viết như bài TRÁCH NHIỆM này vào mục hôn nhân gia đình là tuyệt vời hơn cả, Maranatha có đồng ý không? 2. Maranatha nên tuyển chọn bài nào đáp ứng được những tiêu chuẩn sau: · Qua bất cứ một việc nào, dù lớn như lập gia đình, ngưòi thân yêu mất… hay dù nhỏ như bất ngờ đọc hay nghe một câu nào đó, hoặc găp gỡ người này người nọ, nhưng lại khiến cho tôi suy nghĩ và bắt gặp một khám phá mới giúp cho tôi thấy Chúa rõ hơn một chút, thấy con người đích thực của tôi hơn một chút, cảm nhận đuợc mối tương giao của tôi với Chúa trong lòng mình mặn mà hơn một chút.. và kết quả tất nhiên là tôi cảm thấy bình an với niềm vui nho nhỏ và đặc biệt là ngày một xác tín hơn một chút con đường sống kết hợp nên một với Chúa. · Muốn sống chiều kích Kitô hữu, người viết bài nên mang cặp kính “người Kitô hữu” để nhìn, để suy tư, để phản ứng, để hành động thì mới có thể đạt được mục tiêu mà anh Duy Nhiên đã nêu ở phần trên. Chứ không nhìn với cặp kính người quân tử, người trưởng thành dù rất tuyệt vời nhưng vẫn không mang chiều kích người Kitô hữu. · Thí dụ nho nhỏ: Vợ xúc phạm chồng. Chồng – như một người quân tử cao ngạo - không thèm chấp, hoặc trong lòng thầm nghĩ vì mình là người công giáo nên bỏ qua, nhưng lòng vẫn còn ấm ức đợi dịp thuận tiện sẽ cho cô ấy một bài học thì cả 2 trường hợp trên chưa sống chiều kích Kitô hữu. Trái lại, nếu người chồng lúc đầu cũng nổi sùng quát tháo vài câu, nhưng sau đó nghĩ lại: vợ chồng mình đều là con yêu dấu của Ngài, sao lại cãi nhau nhỉ, thế là ông chồng dâng lên Chúa những lời cầu nguyện rất ư là con người: Chúa ơi, giờ này con còn bực lắm nhưng xin Chúa ban cho con sức mạnh Thần Khí của Ngài để con cố gắng tha thứ cho em con và quên luôn. Xin Chúa cũng cho vợ con biết thông cảm với con và hiểu con hơn. Rồi chiều Chúa nhật, rủ nàng uống càfê, bên ly nước cam mát rượi, anh chồng bình tĩnh và nhẹ nhàng nhắc lại chuyện cũ với mục đích cho cô nàng hiểu ra vấn đề và cùng nhau tìm ra giải pháp nào tốt hơn sao cho chuyện như vậy còn xẩy ra nữa. Tôi nghĩ như vậy mới vẹn toàn được cả tâm linh lẫn nhân loại. (… ) Trao đổi của Maranatha Thưa anh Khổng Nhuận, Maranatha chân thành cám ơn lá thư góp ý rất tích cực của anh cũng như những đề nghị giúp cho Maranatha đạt được chất lượng phục vụ cao hơn. Đặc biệt là nhận định rất chính xác của anh về ý hướng rõ ràng của Trần Duy Nhiên và hình ảnh minh họa không khớp với ý hướng ấy khi chọn bài của Phạm Ruệ. Tuy không phủ nhận sự thiếu tương thích giữa hai bài về Linh Đạo Giáo Dân (mà anh viết là ông nói gà bà nói vịt), Maranatha cũng muốn trao đổi với anh (và qua đó, với nhiều độc giả có nhận định như anh) về lý do khiến Maranatha mở đầu loạt bài đóng góp của độc giả về linh đạo bằng bài Trách Nhiệm. 1. Bài của anh Phạm Ruệ đúng là có giá trị luân lý cho mọi gia đình hơn là nhằm vào việc nâng cao đời sống tâm linh của người giáo dân, và bài này sẽ thích hợp hơn nếu xếp vào mục Hôn Nhân và Gia đình. Ấy là chưa nói đến việc những sự kiện đưa ra không thể dùng làm điển hình cho mọi gia đình, mà chỉ thích hợp cho một số ít gia đình ở hải ngoại nhưng rất xa lạ với đại đa số các gia đình ở trong nước. Tóm lại, bài ấy gần như là chứng từ của một người sống trong một môi trường nhất định với một hoàn cảnh cụ thể, chứ không mang tính phổ quát. 2. Tuy nhiên, khi cho đăng bài ấy như một thí dụ, Maranatha muốn mở rộng lãnh vực Linh Đạo Giáo Dân hơn nữa. Không cứ gì phải nhắc đến Thiên Chúa và Phúc Âm mới là một đường hướng linh đạo (mặc dù đó là điều rất quan trọng, và vì thế, những góp ý của anh vẫn giữ nguyên giá trị). Điều không ai có thể phủ nhận, ấy là Kitô hữu phải sống chiều kích mà người đời cho là những giá trị nhân bản. (Như anh đã viết: Ngay cả anh em cộng sản chân chính, họ cũng có thể thực hiện được kỹ thuật trên một cách ngon lành, nếu họ thực sự quan tâm tới con cái và hạnh phúc gia đình của mình). Tuy nhiên Maranatha muốn lưu ý rằng khi Kitô hữu (và đây là trường hợp cụ thể của anh Ruệ) sống chiều kích nhân bản thì họ sống theo tinh thần Kitô giáo, và do đó chiều kích thế gian đã trở thành một chiều kích tâm linh. 3. Nói như thế, để thấy rằng mọi kinh nghiệm xã hội của Kitô hữu, dù có vẻ không liên quan gì đến Thiên Chúa và tâm linh cũng có thể biến thành con đường tu đức (linh đạo) cho người giáo dân nếu kinh nghiệm ấy xuất phát từ một Kitô hữu đích thực, nghĩa là một người lấy đức tin mà soi rọi cho đời thường; và đó cũng là điều mà tác giả Trần Duy Nhiên gợi ý như là một “con đường nên thánh ở đây và bây giờ.” Đấy cũng là con đường mà Chúa Kitô đã dùng để đưa những ‘giáo dân’ thời Ngài đi vào linh đạo. Ngài nhìn chim trời và cỏ đồng hoa dại, nghĩa là vào thực tế trước mắt mọi người, mà giúp con người cảm nghiệm sự quan phòng của Thiên Chúa, chứ Ngài không căn cứ vào sự quan phòng của Thiên Chúa mà giải thích cho sự sống còn của hoa cỏ và chim trời. 4. Với cách mở đề như thế cho loạt bài Linh Đạo mà Maranatha mong độc giả đóng góp, chúng tôi ao ước các Kitô hữu chưa quen cầm bút vẫn có thể kể lại kinh nghiệm của mình mà không sợ ‘lạc đề’ hay cho rằng ‘không ăn nhập gì đến linh đạo cả’. Chính qua những cái ‘không ăn nhập’ ấy người giáo dân mới mong tìm ra một con đường thích hợp cho mình, mà không buộc luôn luôn phải ‘nhập’ với con đường rất truyền thống mà các tu sĩ đã vạch ra suốt mấy trăm năm qua cho bậc sống tu trì. 5. Trong khi chờ đợi anh viết lên một vài kinh nghiệm bản thân để minh họa cho phần đề nghị của mình, Maranatha lại giới thiệu một bài khác, bài ‘Tôi, người con hoang đàng’ của tác giả A-Ki. Như anh sẽ thấy, bài này có nói về Thiên Chúa nhưng lại không phải là một biến cố xảy ra trong đời thường của mọi người; và như thế, nếu tuân theo những tiêu chuẩn rất chí lý mà anh đã đề ra, thì bài này cũng chẳng ăn nhập gì đến linh đạo giáo dân cả. Điều duy nhất khiến Maranatha cho đăng vào mục Linh Đạo Giáo Dân, ấy chỉ vì đó là kinh nghiệm sống cụ thể của một giáo dân đã gặp được Thiên Chúa trong biến cố cuộc đời. MARANATHA
|
