YÊU MẾN CHÚA VỚI TÂM HỒN TRẺ THƠ

Lm. Đỗ Xuân Quế, OP.

Hàng năm vào dịp lễ thánh Tê-rê-xa Hài Đồng Giê-su, ngôi nhà nguyện bé nhỏ của nữ đan viện Cát minh số 33 đường Tôn Đức Thắng lại trở thành một nơi thu hút đông đảo các tín hữu. Điều ấy chứng tỏ rằng họ có một tấm lòng riêng đối với thánh nữ và những cảm tình đặc biệt đối với ngôi nhà nguyện này.

Thật vậy, ai trong chúng ta đã chẳng có lần thấy lòng mình rung động truớc khuôn mặt trẻ trung, chiếu tỏa ra một một vẻ dịu dàng trong trắng, đầy thánh thiện và một sức hấp dẫn lạ lùng của thánh nữ, hay không cảm thấy có một cái gì lâng lâng khác lạ, khi bước chân vào ngôi nhà nguyện này, mắt nhìn lên tượng thánh nữ mà bên tai còn như văng vẳng những lời sau đây:

“Tôi muốn sống cả thời gian trên thiên đàng để làm ích cho dưới thế”

“Tôi sẽ làm mưa xuống những trận hoa hồng.”

“Sứ mệnh của tôi là mến yêu.”

Thánh nữ đã khám phá ra và xây dựng được một công trình thánh hóa bản thân, dựa trên đường nét căn bản này là biến mình thành trẻ thơ và sống như trẻ thơ đối với Chúa. Nét tiêu biểu trong cuộc đời thánh nữ là hiến thân cho tình yêu. Thánh nữ đã yêu mến Chúa như môït trẻ thơ yêu mến cha mẹ.

1. Yêu mến Chúa

Trước hết thánh Tê-rê -xa Hài Đồng là người đã hết lòng yêu mến Chúa. Thánh nữ đã hiến thân cho tình yêu và suốt đời đã yêu mến Chúa chẳng khi ngơi, cả những lúc phải cực kỳ đau khổ vì cơn bệnh dày vò, và những nỗi khổ tâm xâu xé vào những năm tháng cuối đời. Quả như thánh nữ đã viết: sứ mệnh của bà là yêu mến nên cả đời bà đã yêu Chúa và lấy làm đau xót khi thấy người ta không yêu mến Chúa bao nhiêu, ngay cả một số các linh mục và tu sĩ. Nhận xét của bà lúc bấy gờ cũng giống như nhận xét của Đức Phao-lô VI khi làm giáo hoàng: “Ở thời đại chúng ta, sống thân tình với Chúa vẫn là một mục tiêu quan trọng, nhưng khó khăn, bởi lẽ người ta nghi ngờ Chúa và cho rằng mọi sự tìm kiếm Chúa vì chính Người là một trói buộc. Thế giới bây giờ tràn ngập tinh thần tục hóa, muốn rút đời sống và hoạt động của nhân loại ra khỏi nguồn gôc và cứu cánh thần linh của nó.”

Vì thế, để sống mật thiết với Chúa, thánh nữ đã tin tưởng mãnh liệt vào tình thương của Người, qua những chi tiết nhỏ nhặt hàng ngày, đã bước đi trước mặt Người và đời thánh nữ  là một cuộc chuyện trò liên lỉ với Đấng Chí Ái. Bởi vậy, lời nói cuối cùng của thánh nữ trước khi lìa đời là: “Lạy Chúa, con yêu mến Chúa; vâng, con yêu mến Chúa.”

2. Với một tâm hồn trẻ thơ

Thánh Tê-rê-xa Hài Đồng Giê-su yêu mến Chúa, yêu thiết tha, mãnh liệt. Nhưng cách thế yêu mến của Chị lại rất tự nhiên, đơn giản. Chị yêu Chúa như một trẻ thơ yêu cha mẹ, không phức tạp, phiền toái, mà rất hồn nhiên, bộc phát. Thánh nữ đã không phải tìm những ý tưởng cao xa, những lời lẽ chải chuốt, mà chỉ nói những điều mình cảm thấy hay nghĩ được, một cách đơn sơ, thanh thản. Đối với Chị, Thiên Chúa quả là một người cha rất âu yếm, thông cảm. Có lẽ tình nghĩa cha con giữa thánh nữ với ông thân sinh trong những năm thơ ấu, và thời kỳ trước khi vào đan viện Lisieux (Ly-di-ơ) đã giúp cho Chị có được kinh nghiệm trong cách đối xử với Thiên Chúa. Bởi vậy, khi đọc những lời Đức Giê-su nói về các trẻ em: “Cứ để mặc trẻ em, đừng ngăn cấm chúng đến với Thầy, vì Nước Trời là của những ai giống như chúng.” (Mt 19,14) Những lời này làm cho thánh nữ mạnh dạn đến với Chúa cũng như những lời khác: “Thầy bảo thật anh em: nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ thì sẽ chẳng được vào Nước Trời. Vậy ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất trong Nước Trời.” (Mt 18,3)

Tuổi thơ là tuổi của sự hồn nhiên trong trắng, không mưu mô, không xảo quyệt. Giống như trẻ thơ là ngay thẳng, thật thà, tin tưởng, phó thác, để cho cha mẹ lo liệu, vì tự mình chưa đến tuổi, chưa đủ sức, chưa lo được.

Đối với Chúa, thánh Tê-rê-xa cũng áp dụng một đường lối như thế. Chị không bận tâm tìm những cách thế để bày tỏ lòng mến Chúa như những vị anh hùng đại thánh, mà chỉ làm theo ý Chúa trong những việc tầm thường nhỏ bé, như Chị đã viết trong cuốn sách Một Tâm Hồn: “Trên trời, Thiên Chúa sẽ phải chiều theo mọi ý muốn của tôi, vì ở dưới đất này, tôi đã không bao giờ làm theo ý riêng.”

Như vậy, chỉ vì suốt đời thánh nữ đã muốn sống như một trẻ thơ và giữ một tâm hồn thơ trẻ đối với Chúa. Chính  điều đó đã làm cho bà nên cao trọng. Quả thế, tuy không hãm mình phạt xác như các vị ẩn tu trong sa mạc hay khổ tu trong các dòng nhiệm nhặt, nhưng Chị đã được kể vào hàng các vị đại thánh. Tuy không bôn ba xuôi ngược như các nhà truyền giáo, thế mà Chị đã được coi như nhà truyền giáo vĩ đại, được đặt làm bổn mạng các xứ truyền giáo, ngang hàng với thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê. 

Thánh Tê-rê-xa đã yêu mến Chúa với một tâm hồn trẻ thơ. Nhưng điều ấy liên hệ gì đến các tín hữu thời nay, những người sống xa thánh nữ cả hơn một thế kỷ và hầu hết lại không không sống trong các tu viện?

Thật vậy, tuy hầu hết các tín hữu bây giờ không sống trong các tu viện, nhưng mọi người vẫn phải yêu mến Chúa theo cách thế của mình, giống như  ai nấy phải yêu mến cha mẹ, vì các ngài đã hết lòng yêu, lại có công dưỡng dục sinh thành và gầy dựng cho con cái. Chúa cũng là Đấng tác thành nên chúng ta, là cha, là mẹ của chúng ta. Người ta không hỏi tại sao phải yêu mến cha mẹ và yêu như thế để làm gì, vì đó là điều hiển nhiên. Hơn nữa, vì là những người đã chọn tin theo Chúa, ngày chịu phép Rửa, nên mến Chúa vừa là bổn phận lại vừa là điều hợp lý.

Nhưng yêu mến Chúa làm sao? Đó là vấn đề. Vấn đề ở chỗ chúng ta không sống trong cùng một thời đại và trong bầu không khí sinh hoạt như  thánh Tê-rê-xa. Ngoài ra, mỗi người lại có một cảnh đời riêng với những mối bận tâm, lo lắng và mơ ước trong đời sống vật chất cụ thể. Làm thế nào để sống, làm thế nào để có công ăn việc làm, có của ăn của để và các tiện nghi vật chất, đó mới là những chuyện thiết thân và cấp bách.

Nhưng không phải chỉ có vấn đề sinh sống, đành rằng có thực mới vực được đạo, mà còn có đời sống tinh thần và cuộc đời mai hậu và lời từ miệng Thiên Chúa phán ra nữa.

Vì hiểu biết những nỗi băn khoăn lo lắng của chúng ta nên Chúa mới nói: “Đừng lo lắng cho mạng sống anh em: lấy gì mà ăn ; cũng đừng lo lắng cho thân thể  anh em : lấy gì mà mặc. Tất cả những thứ đó dân ngoại vẫn tìm kiếm. Cha của anh em ở trên trời thừa biết anh em cần tất cả những thứ đó. Trước hết, hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho. Vậy anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ  để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày nấy.” (Mt 6, 25.32-34)

Lời Chúa nhắn bảo về điểm này, thiên hạ nghe đã quen tai. Nhưng thực hành những lời đó mới thực là gay. Thật vậy, chúng ta vẫn biết là có Chúa lo và chúng ta cũng muốn để Chúa lo theo gương thánh Tê-rê-xa. Nhưng phải nhận rằng chúng ta vẫn không được an tâm. Vì thế, phải nhớ lại lời Thánh Vịnh: “Ai tìm kiếm Chúa chẳng thiếu chi điều lành.” Nhưng cho dù đau khổ dồn dập đổ tới thay vì điều lành, bấy giờ người yêu mến Chúa vẫn có thể nói như thánh Tê-rê-xa: “Từ lâu đau khổ đã trở thành thiên đàng của tôi ở dưới thế và tôi khó hình dung ra được tôi sẽ làm thế nào để quen sống ở một nơi mà chỉ có hạnh phúc không pha chút u buồn.”

Vậy, chúng ta sẽ yêu mến Chúa với một tâm hồn trẻ thơ như thánh nữ Tê-rê-xa, mỗi người theo hoàn cảnh và chỗ đứng của mình trong xã hội. Chúng ta không thể hoàn toàn giống thánh Tê-rê-xa, vì mỗi người mang một tâm tính và có một cảnh đời khác nhau, nhưng có thể giống ở chỗ phó thác và tin tưởng. Chúng ta biết rằng mình yếu đuối và không đủ khả năng đương đầu với những khó khăn xẩy ra trong cuộc đời, cũng chẳng thể trung thành theo Chúa mãi, nếu không được ơn trợ giúp. Nhưng chúng ta vẫn có thể tỏ bày nỗi lòng ra với Chúa một cách đơn sơ, và yêu mến Chúa với khả năng hạn hẹp của mình ; phần còn lại Chúa sẽ bù đắp cho như  thánh nữ viết: “Chúa nói : Ta sẽ đem theo phần thưởng để thưởng cho mỗi người tùy theo công nghiệp của họ. Tôi tự bảo: với tôi chắc Chúa sẽ phân vân lắm. Tôi không có công nghiệp gì? Vì thế Chúa sẽ không thể thưởng tôi tùy theo công nghiệp của tôi mà Người sẽ thưởng tôi theo Lòng Thương Xót của chính Người.”

Thánh Tê-rê-xa Hài Đồng đã được tôn phong lên hàng tiến sĩ Hội thánh. Như vậy những điều Chị viết về cách thế yêu mến Chúa với một tâm hồn trẻ thơ đã được công nhận là chính đáng và nêu cho hậu thế noi chung. Những ai đi tìm Chúa có thể nương tựa vào đây để đi tìm cho chính xác và hữu hiệu hơn.  

Trở về Muc Lục