Sáng Danh Thiên Chúa trên trỜi !

       Bình An xuỐng cho nhân trẦn (Luca 2:14)

 Nguyễn Công Bình

Trong Mùa Giáng Sinh, chúng ta sẽ cùng hát chung với nhau bài hát của các thiên thần Vinh Danh Thiên Chúa, cùng là lời cầu nguyện của chúng ta xin Chúa ban an bình.  Tin tức chiến sự sôi động quá. Xin Chúa ban An Bình theo Tình Thương Yêu Của Chúa cho lòng ta, cho đời ta, gia đình ta mà cũng ban Hòa Bình của Chúa Kitô cho cả nhân loại.

Ðã 2000 năm, bài hát của các thiên thần nơi máng cỏ Belem được thánh Luca viết lại trong Lc 2:14. Theo chân thánh Jerome, qua bản phổ thông latinh Vulgata (thế kỷ 5) và theo chân Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô qua bản dịch mới của Mẹ Giáo Hội là Nova Vulgata (2000), chúng ta hát lên câu thứ nhất trong Kinh Vinh Danh rằng:

Doxa en uyistoiV Qew

Gloria in excelsis Deo,

Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời .

chúng ta thường hát lên  câu thứ hai rằng

Kai epi ghV  eirhnh en anqrwpoiV  eudokiaV

Et  in  terra  pax hominibus bonae voluntatis

A)  Và Bình An dưới thế cho người thiện tâm,

Song chúng ta cũng được nghe dịch rằng

B) Và Bình An dưới thế cho người Chúa thương

Và chúng ta cũng lại được nghe dịch rằng

C) Và  Bình an dưới thế  cho loài người Chúa thương.

Có một số anh chị tân tòng không khỏi không thắc mắc nên hát theo câu A, B hay C cho đúng.  Xin an tâm.  Mọi câu dịch đều hợp lý, tuy mang lại những khía cạnh khác nhau:

A. Người thiện tâm thì được ban Bình An

Câu dịch 1:

Doxa en uyistoiV Qew  (Phiên âm:) Doxa en hupsistois Theo

Splendor, glory in highest places to God

Vinh danh Thiên Chúa  trên các tầng trời,

 

Kai epi ghV eirhnh en anqrwpoiV eudokiaV

Kai epi ges eirene en anthropois eudokias

And on earth peace to men  of good thought

Et in terra Pax hominibus bonae voluntatis

Và bình an dưới thế cho người thiện tâm.

(Kinh Vinh Danh  Thánh Lễ tiếng Việt)

Có vị đọc là:

Bình an dưới thế cho người chính tâm

Tâm (chữ Hán) là cõi lòng, thiện là tốt, chính là ngay thẳng. Dịch nôm na theo tiếng Việt thì ta có thể hiểu rằng Chúa ban Bình An Chúa (Pax) cho người người (hominibus) tốt bụng, kẻ có lòng ngay, (bonae voluntatis). Hữu lý! Bình An Chúa chỉ xuống cho những người đã theo Chúa, đã giữ Lời Chúa để tạo cho mình ý chí ngay lành, thiện tâm.  Xin nghe câu dịch 2:

Let everyone give glory to The Most High God.

Those who are pleasing God will find peace on earth

(Gospel of Luke in basic English  www.geocities.com)

Có lẽ chúng ta đã lắm khi hãnh diện kể lể với Chúa rằng: Xin Chúa ban Bình An đi vì “Thưa Chúa chúng con đã theo Chúa, đã đến nhà thờ đọc kinh, dâng lễ … … chúng con đã thiện tâm rồi .” Ta không khỏi chột dạ mà nhận rõ ta đang tự hào cách hão huyền. Song tự kiểm điểm lương tâm chúng ta sẽ thấy mình chưa đủ  thiện tâm đúng như Chúa muốn để  đáng được hưởng bình an. Song nếu như thế thì bao giờ mới có được hòa bình đây?

Xin cho tôi ca ngợi Ðức Nữ Trinh Maria gương mẫu người ngay lành thánh thiện theo điều răn quan trọng nhất là sống yêu thương tha thứ. Ơn An Bình là của Chúa song ban qua tay Ðức Mẹ khi Mẹ sanh ra Hoàng Tử Hòa Bình. Chúng ta đã nhận Chúa vào lòng như xưa Mẹ mang thai Chúa song sơ sót trong việc yêu thương tha thứ chưa đủ làm cho Chúa hài lòng, đến nỗi Mẹ Maria đã phải đích thân hiện ra căn dặn tại Fatima rằng chúng ta sẽ được An Bình nếu cải đổi cõi lòng để sống cho đúng Lời Chúa. Chính chúng ta chưa mang Hòa Bình cho nhau qua hai bàn tay của chính chúng ta vì chúng ta chưa cải đổi theo lối sống mới, chưa đủ thiện tâm, chưa đủ làm cho Chúa hài lòng.

B. Bình An của Thiên Chúa được ban

Trong những câu dịch trên, ta hiểu chữ Eudokia, bona voluntas  theo ý nghĩa thứ nhất là lòng thiện tâm, thiện chí (good will, desire to do good thing),

Song hai chữ này lại cũng mang ý nghĩa thứ hai là lòng tốt, lòng từ tâm,  ơn sủng,  giúp đỡ,  thấy đẹp lòng,  hay thấy hài lòng ( favor, affection, benevolence, sympathy, and support)

Các câu dịch kinh Vinh Danh sau đây (số 3 đến số 9) được đọc theo lòng Thương Xót, lòng từ tâm của Chúa từ trên  ban xuống cho chúng ta.  Chúng ta ngước lên cầu khẩn Chúa ban Bình An xuống trái đất, dù còn bất xứng.

Câu số 3 dịch theo từng chữ:

Kai epi ghV eirhnh en anqrwpoiV  eudokiaV

Kai epi ges eirene en anthropois eudokias

And on earth peace (of God’s) kindess- affection- benevolence to men .

Et in terra Pax hominibus – bonae voluntatis

Và Bình An theo lòng thương của Chúa  cho người người trên trái đất

hay

Và dưới đất bình an cho người người người  thuộc về lòng thiện tâm, lòng tốt bụng,

lòng yêu thương của Thiên Chúa. 

Chúa Giêsu luôn chúc "Bình An cho các con." mỗi lần Ngài hiện ra cho các môn đệ của Ngài.  Con người ganh tị thù hiềm, chẳng thể tạo được Bình An - ngay cho cả chính mình - mà Ơn này chỉ từ Trời Cao là Ðấng uy quyền song đầy lòng từ tâm  thương xót ban xuống. Bình An là ơn sủng, ân trạch, của Chúa. Tuy rằng văn cổ hiểu ngầm chữ Chúa song theo kiểu nói Việt Nam, cần nói ra chữ Bình An Của Chúa cho trọn vẹn

Câu số 4.  Glory to God in high heaven,

peace on earth to those on whom his favor rests

(The New American Bible)

 

Câu số 5.  Glory to God in the highest

and on earth peace to men on whom his favor rests.

(International Bible Society)

 

Câu số 6.  Vinh danh Thiên Chúa  trên trời cao thẳm

và dưới đất bình an cho kẻ Người thương.

(Tân Ước- Lm. Nguyễn Thế Thuấn, DCCT)

 

Câu số 7.  Glory to God in the highest

and on earth peace among men  with whom he is pleased.

(Revised Standard Version -American Bible Society)

 

Câu số 8.  Glory to God in the highest

And on earth Peace among people  with whom he is pleased!

(Net Bible)

 

Câu số 9.  Vinh danh Chúa Cả trên trời

Bình An dưới thế cho người Chúa thương .

(Bài hát kinh Vinh Danh  của Lm. Nguyễn Văn Trinh)

Chúa tạo ra chúng con - Chúng con thuộc về Chúa, xin An Bình của Lòng Thương của Chúa được thương ban dù chúng con chưa đủ lòng tốt đối với người khác. 

Câu số 10.  Glory to God in the highest

and peace to His People on earth

(Kinh Vinh Danh trong sách Thánh Lễ tại Hoa Kỳ)

Khi thiên thần truyền tin cho Thánh Giuse là  Chúa xuống để cứu "dân" của Ngài  khỏi  tội  lỗi. (Mt 1:21)  Bình An của Chúa  ban xuống cho những người thuộc về Chúa, được Chúa thấy hài lòng, đẹp lòng. Ðiều này không sai lầm vì không phải mọi người đều được Ơn Cứu Ðộ, mà chỉ những người  được Chúa thương mời gọi thuộc về đoàn chiên Chúa, làm Dân của Chúa dĩ nhiên với điều kiện là phải tin theo và trung thành với Chúa .

Xin cho tôi ca ngợi Ðức Nữ Trinh Maria. Khi Gabriel đọc kinh Kính Mừng để chào Ðức Mẹ thì nói rằng Ðức Mẹ là người được Chúa thấy hài lòng nhiều nhất - eures  gar carin para  tw Qew - you are but found for favor from/for the God (Lc 1:30). Ta theo thánh Jerome đọc là Ave Maria gratia plena (đầy ơn phúc)  theo nghĩa ấy.

Có thể các câu dịch này cũng dựa vào Matthêu 11:20 trong lời nguyện của Chúa Giêsu dâng lên Cha rằng Lậy Cha là Chúa Tể Trời Ðất, con ngợi khen Cha vì Cha đã dấu không cho người thông thái biết những điều này mà lại trình bày cho người bé mọn.  Vâng , Lậy Cha, vì đó là điều đẹp ý (eudokia ) của Cha. 

Thánh Luca cũng lập lại câu này và cũng dùng chữ eudokia trong Luca 10: 21. Xin cũng đọc Ephêsô 1: 5 và 9 để thấy thánh Phaolô cũng dùng chữ eudokia khi diễn tả lòng nhân ái, kế hoạch yêu thương của Chúa Cha ban Chúa Giêsu để mang ơn Cứu Ðộ . 

Song có thể các câu dịch này gây cho ta niềm kiêu hãnh lệch lạc tưởng rằng rửa tội rồi thì chỉ có chúng ta là của Chúa, thuộc về Chúa giới hạn ý nghĩa  cho rằng Bình An của Chúa chỉ xuống cho những người được Chúa thấy hài lòng.

Chúa đã thương yêu chúng ta, ban con Một của mình để cứu chuộc chúng ta song Chúa cũng muốn chúng ta mang tình  yêu thương nhận được từ Chúa cho tha nhân. Mặc dầu thật khó để chúng ta tạo được thiện tâm song Chúa là chủ tể lòng thương, lòng thiện tâm và chỉ có Chúa giúp chúng ta mới đạt đến lòng thiện tâm dù bất hoàn hảo . Ðó là ý nghĩa của giáng sinh●

(còn tiếp)