NHIỆM  TÍCH  THÁNH  THỂ &

ĐỨC GIÁO HOÀNG GIOAN PHAOLÔ II

Lm. Cao Phương Kỷ

Phép Thánh Thể là Trung Tâm của Đời Sống Tâm Linh, và Hiệp Thông với Thiên Chúa, lại vì là Nhiệm Tích Cực Thánh, là Mầu Nhiệm Cao Cả, nên trí khôn hạn hẹp của nhân loại không bao giờ có thể diễn tả đầy đủ trọn vẹn hết các ý nghĩa cao siêu được. Bởi vậy, không lạ gì trong Năm Thánh Thể này, trên khắp thế giới, cần học hỏi luôn mãi, cần tổ chức nhiều Đại Hội, nhiều cuộc Rước Kiệu, và nhiều bài Giảng Thuyết về Nhiệm Tích Cực Trọng này. Theo một số nhà bình luận, Thông Điệp Ecclesia de Eucharistia (năm 2000), là Thông Điệp thứ 14, và là tác phẩm xuất sắc để toát yếu lại tư tưởng thần học, tu đức của Ngài (Gioan Phaolô II). Cũng cùng một chủ đề về Nhiệm Tích Thánh Thể, Tông Thư Mane nobiscum, Domine (Xin Thầy ở lại với chúng con) vừa được công bố ngày khai mạc Năm Thánh Thể,  bắt đầu từ tháng 10 năm 2004 đến tháng 10 năm 2005.

Say đây, chỉ xin phân tích những phần chính và cố gắng diễn giảng một cách rõ ràng những tư tưởng thâm thúy súc tích trong Thông Điệp. Nếu muốn hiểu biết một cách tường tận, và sâu rộng hơn, không gì tốt bằng tìm đọc chính nguyên bản. Những tư tưởng trong Tông Thư mới, cũng giúp độc giả đi sâu vào tâm tình đạo đức, và lòng nhiệt thành yêu mến Mầu Nhiệm Đức Tin của Vị Giáo Hoàng thời danh.

Sau đây, sẽ phân tích và quảng diễn những tư tưởng chính yếu của Thông Điệp.

Đây không phải là phân tích tỉ mỉ các chi tiết, mọi suy tư thần học, tu đức của Đức Gioan Phaolô II, vì là công tác của các nhà chú giải. Soạn giả chỉ xin toát lược những tư tương nòng cốt của mỗi chương, mỗi đoạn, rồi theo sự hiểu biết nông cạn của mình, trình bày, quảng diễn những quan niệm thần học cao siêu cho rõ ràng để độc giả dễ tiếp thu. (Xin Lưu Ý: những con số phân chia 1,2,3..là do soạn giả đặt ra, không theo nguyên bản).

1.Chủ Đề của Thông Điệp là gì?

thể nói: tư tưởng chủ đạo trong Thông Điệp Ecclesia de Eucharistia là nhằm nhấn mạnh đến  lòng TIN vào TÌNH THƯƠNG vô cùng của Thiên Chúa là CHA đã sinh ra nhân loại và mọi vật  mọi loài. Thiên Chúa đã tạo dựng loài người, đã sai CON xuống thế làm Người để Cứu Chuộc, lại còn Hiện Diện một cách Nhiệm Tích(sacramentally), dưới hình Bánh, Rượu, để Kết Hợp, Nhập Vô con người, như của ăn Thần Thiêng nuôi dưỡng, khiến con người có thể Sống đời đời với Chúa. Chính vì kế hoạch Cứu Độ đó mà Chúa Cứu Thế đã thành lập HỘI THÁNH  để tiếp tục thực hiện sự HIỆN DIỆN của Chúa nơi trần gian. Cho nên có thể quả quyết: Nhiệm Tích Thánh Thể là nguồn gốc phát sinh ra Hội Thánh. Tại sao vậy? Theo Phụng Vụ, Tam Nhật Phục Sinh(Triduum Paschale) trong Tuần Thánh giải thích sự kiện này: Chiều thứ Năm, Chúa GiêSu dùng bữa Tiệc Lyvới các môn đệ, trước khi chịu nạn chịu Chết vào chiều thứ Sáu và Sống lại vào sáng sớm ngày Chúa Nhật. Chính Chúa Cứu Thế đã truyền cho các môn đệ, tức cho Hội Thánh được phép tái  diễn biến cố duy nhất này, để tiếp tục ban Ơn Cứu Độ cho nhân loại, cho đến  tận thế, tức là Ngày Chúa lại Đến phán Xét Chung. Nên nhớ rằng: Chúa GiêSu CHẾT và SỐNG lại là Một HY TẾ (Sacrafice) DUY NHẤT, và ĐỘC NHẤT. Mọi cuộc cử hành Thánh Lễ đều bắt nguồn từ Hy Lễ này mà thôi.  Không còn có một hy lễ nào khác. Mỗi Thánh Lễ Misa do các Linh Mục đã có Chức Thánh cử hành thay Hội Thánh, chỉ là việc tái diễn Hy Lễ duy nhất đó mà thôi. Sau khi Linh Mục chủ tế đọc Lời Truyền Phép: Đây là Mầu Nhiệm Đức Tin, thì cả Cộng Đồng cùng hô lớn: Lạy Chúa, chúng con loan truyền việc Chúa chịu Chết, và tuyên xưng việc Chúa Sống lại, cho tới khi Chúa lại đến.

2. Thánh Thể là Trung Tâm của Đời Sống Hội Thánh.

Phép Thánh Thể là nguồn mạch và là tuyệt đỉnh của mọi sinh hoạt trong Hội Thánh, nên mọi hoạt động tông đồ của Vị Chủ Chăn đều qui hướng về việc Tôn sùng Thánh Thể. Ngài đã viết những Tông thư như: “Novo Millennio Ineunte” (Bắt đầu Ngàn Năm Mới), Rosarium Virginis Mariae (Chuỗi Kinh Mân Côi dâng kính Đức Mẹ Maria). Trong suốt thời gian phục vụ Hội Thánh, từ khi làm Linh Mục, Giám mục, và năm nay, kỉ niệm 25 năm làm Giáo Hoàng, Ngài đã ra Thông Điệp này. Theo lịch sử, Hội Thánh luôn quan tâm cổ võ lòng sùng mộ Phép Thánh Thể như: Công Đồng Tridentinô, Thông Điệp Mirae Caritatiscủa Đức Lêô XIII (1902), Thông Điệp Mediator Dei của Đức Piô XII (1947), và Thông Điệp Mysterium Fidei của Đức Phaolô VI (1965), Công Đồng Vaticano II, Hiến chế Tín Lý về Hội Thánh Lumen gentium, và Hiến chế về Phụng vụ Sacrosanctum Concilium. Ngoài ra, Đức Giáo Hoàng Gioan PhaoLô II cũng nhắc đến truyền thống CHẦU THÁNH THỂ trong các Giáo Xứ, và sự cần thiết của Chức Linh Mục Thừa tác, để việc tôn sùng Phép Thánh Thể được tiếp tục tỏa sáng, huy hoàng.

3. Mầu Nhiệm Đức Tin (Coi: Chương I).  

Sau đây, xin tóm lược những tư tưởng chính trong Chương I của Thông Điệp. Như Tiêu đề ở trên đã nêu lên, Thánh Thể là Mầu Nhiệm cao cả, trí khôn loài người, dầu thông thái như Thánh Tiến sĩ Tôma, cũng  phải công nhận rằng: cần Đức Tin (sola Fides) soi sáng chỉ dẫn để tuân phục những điều Chúa phán truyền, và Hội Thánh tuyên xưng. Có thể tóm lược nội dung những Chân Lý cần phải Tin như sau: - Thánh Thể là một Quà Tặng của Chúa Cứu Thế. Quà Tặng quí giá này là chính Bản Thân của Chúa có Nhân Tính và Thần Tính: Này là Mình Ta, Này là Máu Ta.- Thánh Lễ là tái hiện HY LỄ Duy Nhất, và Chung Cuộc của Chúa GiêSu trên đồi Golgota. Do đó, Mầu Nhiệm Thánh Thể không thể tách biệt, độc lập với THÁNH GIÁ Chúa.- Khi Hội Thánh cử hành Thánh Thể, thì Ơn Cứu Độ thực sự trở nên hiện tại, và công cuộc Cứu Độ nhân loại được thực hiện.- RƯỚC LỄ  là được kết hiệp nội tâm với Chúa, là được lãnh nhận chính Đấng đã tự hiến vì chúng ta trên Thánh Giá.- Thánh Thể là một Bữa Tiệc chính thật, trong đó Chúa GiêSu trao ban chính Mình Người là của ăn nuôi sống chúng ta.- Rước Lễ, chịu Mình Thánh Máu Thánh Chúa, chúng ta cũng được chịu lấy Đức Chúa Thánh Thần. Trong Kinh Nguyện :Xin cho chúng con được bổ dưỡng bởi Mình và Máu Con Chúa, cũng được tràn đầy Chúa Thánh Thần..- Thánh Thể là BẢO ĐẢM cho chúng ta sự  Sống Vĩnh Cửu, và ta đã chiếm hữu sự Sống đó, ngay tự đời này: Ai ăn Thịt và uống Máu Ta, thì được Sống muôn đời, và Ta sẽ cho người ấy Sống lại ngày sau hết( Gioan: 6,54).- Thánh Thể diễn tả và củng cố niềm Hiệp Thông của chúng ta với HỘI THÁNH Trên NƯỚC TRỜI, là Đức Mẹ MARIA, và các Thánh Nam-Nữ.- Mầu Nhiệm Thánh Thể không làm chúng ta quên những thực tại trần gian như: kiến tạo Hòa Bình, xây dựng Tình Huynh Đệ, bảo vệ sự sống con người, giúp đỡ, chia sẻ cơm bánh với nghèo khó, săn sóc các bệnh nhân.

4. Bí Tích Thánh Thể Xây Dựng Hội Thánh (Coi: Chương II)

Ý Tưởng chính yếu trong Chương II này: Phép Thành Thể làm nên Hội Thánh là Nước của Chúa Cứu Thế nơi trần gian. Vì mỗi khi cử hành trên bàn thờ HY TẾ Thánh Giá, nhờ đó Chúa KYTÔ, Chiên Vượt Qua của chúng ta chịu hiến tế, (1Cor: 5,7) thì công trình cứu chuộc chúng ta được thực hiện. Sau đây là diễn tả cách thức hoạt động và phát triển Hội Thánh theo dòng lịch sử: - Ngay từ thời sơ khai của Hội Thánh, sách Phúc Âm ghi rõ: Nhóm Mười Hai Tông Đồ tụ họp chung quanh Chúa GiêSu trong Bữa TIỆC LY (Mat 26,20; Mc 14,17; Lc 22,14). Các Vị Tông Đồ vừa là hạt giống của Giao Ước Mới, vừa là khởi đầu của hàng Giáo Phẩm. - Qua Bí Tích Thánh Tẩy, người tín hữu được trở nên chi thể của Chúa GiêSu, qua việc tham dự vào Hy Tế Tạ Ơn, tức Phép Thánh Thể, qua việc Rước Lễ, mỗi người được thông hiệp trọn vẹn với Chúa Cứu Thế và với các chi thể khác.- Do sự Hiệp Thông, Hiệp Nhất  đó, Hội Thánh được gọi là Bí Tích cho Nhân Loại, tức là dấu chỉ, dấu tích, và khí cụ mang lại Ơn Cứu Độ mà Chúa KyTô đã thực hiện, ánh sáng cho thế giới và muối cho trần gian (Mt:5, 13-16).- Sứ Vụ của Hội Thánh tiếp nối Sứ Vụ của Chúa KyTô. Vì thế, Thánh Thể là Nguồn Mạch và Chóp Đỉnh của mọi công cuộc rao giảng Phúc Âm, với mục đích là Hiệp Nhất nhân loại với Chúa Cứu Thế, và trong Người mà Hiệp Nhất với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. -Việc RƯỚC LỄ cũng làm cho sự Hiệp Nhất của Hội Thánh như là Nhiệm Thể Chúa KyTô được thêm vững chắc. Thánh Phao Lô viết: “Khi ta cùng bẻ Bánh Thánh, đó chẳng phải là dự phần vào Thân Thể Người sao? Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một tấm Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta chỉ là Một Thân Thể(1Cor 10:16-17). - Có thể nói: chân tính của Hội Thánh là một bí tích (sacrament), nghĩa là một dấu chỉ và công cụ của sự kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa và sự liên đới, hiệp nhất của toàn thể nhân loại. Do đó, Thánh Thể xây dựng Hội Thánh, đồng thời cũng kiến tạo một cộng đồng nhân loại hiệp nhất. - Vào cuối Chương này, Đức Giáo Hoàng khuyến khích chúng ta Tôn Sùng Thánh Thể ngoài Thánh Lễ , như: Chầu Thánh Thế, viếng Thánh Thể. Việc tôn sùng Thánh Thể đem lại nhiểu Ơn Ích thiêng liêng, và là nguồn sức mạnh tinh thần, đã được nhiều thánh nhân cổ võ, và nêu gương sáng.

5. Đặc Tính Tông Truyền của Bí Tích Thánh Thể và của Hội Thánh (Coi:Chương III)

Trong Kinh Tin Kính, chúng ta tuyên xưng Hội Thánh: “duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền. Phép Thánh Thể cũng Thánh Thiện, và hơn thế nữa, là Bí Tích Cực Thánh. Nhưng trên hết, chính đặc tính TÔNG TRUYỀN, cần phải nêu lên như sau: - Hội Thánh là Tông Truyền, vì đặt nền tảng trên các Vị Tông Đồ, đã được Chúa Cứu Thế là Đấng Sáng Lập, uỷ quyền cho các Ngài được tiếp tục cử hành Thánh Thể trong suốt các thời đại. - Thánh Thể có tính Tông Truyền, vì trong hơn hai ngàn năm lịch sử, giáo huấn về Bí Tích Thánh Thể và việc cử hành phù hợp với Đức TIN của các Tông Đồ. - Đức Gioan Phao Lô II nhấn mạnh sự cần thiết của Bí Tích Truyền Chức Thánh cho các Vị Giám Mục, và các Linh Mục, để Hội Thánh tiếp tục công việc của các Tông Đồ là: dạy dỗ, thánh hóa và hướng dẫn cho đến khi Chúa KyTô lại đến. - Công Đồng Vatican II cũng diễn tả ý nghĩa Tông Truyền, về Chức Tư tế của các Linh Mục khi dạy rằng: Các tín hữu tham dự lễ tế Thánh Thể nhờ chức tư tế vương giả của họ (khi lãnh nhận Bí Tích Thánh Tẩy), nhưng Linh Mục có Chức Thánh, “hành động trong tư cách của Chúa KyTô, cử hành Hy Tế Tạ Ơn và nhân danh toàn dân mà dâng lên Thiên Chúa. Vì thế, Sách Lễ Rôma qui định chỉ một mình Linh Mục đọc Kinh Nguyện Thánh Thể, trong khi dân chúng thinh lặng và lấy Đức Tin mà tham dự. - Chính Giám Mục, qua Bí Tích Truyền Chức Thánh, sinh ra một tư tế mới, bằng cách ban cho vị tư tế này quyền Truyền Phép Thánh Thể. Vì vậy, Mầu Nhiệm Thánh Thể không được cử hành trong bất cứ cộng đoàn nào, ngoại trừ bởi Linh Mục được truyền chức, như Công Đồng Lateranô IV đã dạy. - Thánh Thể là trung tâm và tột đỉnh của đời sống Hội Thánh, thì Thánh Thể cũng là trung tâm và tột đỉnh của thừa tác vụ Linh Mục. Công Đồng Vatican II dạy: “Đức ái mục tử phát sinh trước hết từ Hy Lễ Tạ Ơn (Thánh Thể), bởi vậy, Hy Lễ Tạ Ơn là trung tâm và là cội rễ toàn thể đời sống Linh Mục..- Bởi vậy, cần phải cổ võ Ơn Gọi Linh Mục, vì sự hiện diện của một Linh Mục thật cần thiết, chỉ mình ngài mới có đủ năng quyền để tế lễ trong tư cách của Chúa KyTô. Cũng vì vị trí quan trọng của Bí Tích Truyền Chức Thánh liên hệ mật thiết với Phép Thánh Thể, nên Đức Gioan Phao Lô II nhấn mạnh lòng tôn sùng Thánh Thể phải là căn bản của đời sống tâm linh, nội tâm của Linh Mục. Tôn sùng Thánh Thể là bổn phận ưu tiên và là nguồn gốc của mọi hoạt động mục vụ. Linh Mục cần tỏ ra lòng Tin Kính và Mộ Mến khi dâng Thánh Lễ, để làm gương sáng cho các người trẻ muốn theo Ơn Thiên Triệu

(còn tiếp)

Trở về Muc Lục