Số 33, Ngày 15-1-2005

Nhiệm Tích Thánh Thể & Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II - Lm. Cao Phương Kỷ

Giáo Dân Thời Giáo Hội Sơ Khai – Viên Gạch Xây Dựng - Lm. Phêrô Phan Đình Cho

Thờ Phượng Thiên Chúa Theo Cách Mới Mẻ Của Đức Giêsu - Nguyễn Chính Kết

Khiêm Nhường và Yêu Thương - Lm. Vũ Xuân Hạnh

Cảm Nghiệm Về Đại Họa Sóng Thần - Hoàng Quý

Những Thắc Mắc Của Tâm Hồn Con Người - Philippe Madre - Thái Văn Hiến dịch

Thức Tỉnh - Lm. Anthony De Mello – Maranatha dịch

Tâm Tình Bạn Đọc - Thư Bạn Đọc

Trở về các số báo

Thư Tòa Soạn

Kính thưa quý độc giả

Tsunami đã ập vào Đông Nam Á. Tsunami đã rút lui được ba tuần rồi. Các phương tiện truyền thông đã bắt đầu xếp cơn sóng thần vào hồ sơ lưu trữ. Thế nhưng vết thương vẫn còn đấy đối với hàng trăm ngàn người đang tiếp tục sống trong khổ đau vì mất mát thân nhân, mất mát tài sản, và ngày mai vẫn là một đêm tối triền miên. Chẳng những thế, câu hỏi về ‘nỗi khổ’ của thân phận con người cứ tiếp tục lan tràn trên khắp thế giới như một làn sóng vô hình, để rồi nhiều người bị dằn vặt vì một vấn đề muôn thuở: nỗi khổ của nhân loại và của từng người là một thực tế không thể nào tránh né được.

Đức Phật nêu lên tám cái khổ của con người. Người ta khổ vì sinh ra và sống, vì già, vì bệnh, vì chết, khi yêu mà xa nhau, khi mong mà không được, khi ghét mà gần nhau, khi năm yếu tố con người phát huy quá mạnh. Nói theo ngôn ngữ Phật Giáo, ‘bát khổ’ là ‘sanh khổ, lão khổ, bệnh khổ, tử khổ, ái biệt ly khổ, cầu bất đắc khổ, oán tắng hội khổ, ngũ ấm (ngũ uẩn) xí thạnh khổ.’

Trong ngôn ngữ Việt Nam, ít ra là có năm cái khổ khác: đau khổ, buồn khổ, nghèo khổ, đói khổ, cực khổ. Không biết tự bao giờ, người ta gắn năm yếu tố ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ với ‘nỗi khổ’, để rồi dần dần con người xem ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ là nguyên nhân chủ yếu của nỗi khổ, vì thế, muốn diệt khổ thì phải làm cho con người hết ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực.’

Lối suy nghĩ này vô tình đã đem đến nhiều hệ quả phức tạp:

1. Người ta không thể nào diệt cho hết cái đau, cái buồn, cái nghèo, cái đói, cái cực, nên từ đó người ta kết luận rằng ‘cái khổ’ là điều không thể diệt được.

2. Nhưng còn nước còn tát: người ta đem hết sức mình để xóa bỏ cái ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’, để rồi khi giảm thiểu những người ‘đau khổ, buồn khổ, nghèo khổ, đói khổ, cực khổ’ nhân loại lại thấy xuất hiện những người ‘mạnh khổ, vui khổ, giàu khổ, no khổ, khoẻ khổ.’ Cứ đếm lại số người giàu tự tử thì biết rằng ‘giàu khổ’ không phải là điều bịa đặt. Cứ nhìn bao nhiêu người thất nghiệp trên thế gian, những người không có việc gì làm để mà ‘cực’, thì thấy rõ thế nào là ‘khoẻ khổ’. Và như thế, nỗi khổ vẫn còn nguyên.

3. Người ta quên rằng ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ có thể là một điều cần thiết cho sự sống, vì đấy thường là hồi chuông báo động để cho cuộc sống được duy trì. Ví dụ: về mặt thể lý, cái đau của một bộ phận giúp người ta ý thức được sự bất ổn của bộ phận ấy để mà chạy chữa; nếu không có cái đau, hẳn bộ phận ấy sẽ chết, và kéo theo cái chết của cả một con người. Về mặt tinh thần, cái đau khi phải mất một người thân giúp ta ý thức được những mối liên hệ tinh thần giữa người với người, mà thiếu chúng thì con người trở thành gỗ đá, hay một động vật sống bằng bản năng.

4. Mặt khác, người ta không đế ý rằng có một lớp người ‘đau sướng, buồn sướng, nghèo sướng, đói sướng, cực sướng’; hay nói cách khác, có những người ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ mà thấy rằng mình hạnh phúc. Điều này đã được Chúa Kitô nêu rõ từ 2000 năm trước, khi Ngài khẳng định trong Bài Giảng Trên Núi: “Hạnh phúc cho anh em là những người nghèo khó, người đói khát, người buồn sầu (khóc lóc), người cực nhọc (xây dựng hòa bình), người đau đớn (bị bách hại).” (xem Lc 6, 20tt). Những lời của thánh Phaolô gửi cộng đoàn Côlôxê cho thấy ngài là một người ‘đau sướng’: “Giờ đây, tôi vui sướng được chịu đau đớn vì anh em.” (gaudeo in passionibus pro vobis - Cl 1,24). Biết bao nam nữ tu sĩ với nụ cười bình an trong lời khấn ‘khó nghèo’ là một bằng chứng rằng có rất nhiều người ‘nghèo sướng.’

Với nhận thức này, Maranatha_33 nhìn lại nỗi khổ của con người qua lăng kính Mặc Khải, khởi sự bằng cuộc hiến tế tạ ơn của Chúa Kitô, Đấng chấp nhận ‘đau đớn’ để đồng hành và chia sẻ ‘nỗi khổ’ của nhân loại; cùng với Mẹ Maria để sống khiêm hạ và yêu thương như Con mình; tiếp theo là những suy tư qua nhiều hướng khác nhau để chúng ta cảm nhận rằng ‘nỗi khổ là một điều không có thật’, như lời của cha Anthony de Mello. Muốn cảm nhận như thế, mọi Kitô hữu, đặc biệt là Kitô hữu giáo dân, cần có một cái nhìn trưởng thành và có trách nhiệm trong ơn gọi của mình, điều mà linh mục Phan Đình Cho muốn soi rọi qua bài viết mà Maranatha khởi đăng trong số này.

Dù sao đi nữa, có những nỗi đau khách quan nhưng mọi nỗi khổ đều là chủ quan. Giải quyết nỗi khổ là chuyện riêng tư của mỗi một người; vì thế, Kitô hữu chúng ta cần sự hiện diện và ân sủng của Chúa Kitô để đón nhận những nỗi khổ đau mà mình cảm nhận, do đó chúng ta cần phải liên lỉ khấn xin: “Maranatha! Lạy Chúa, xin ngự đến.”

MARANATHA

Trở về mục lục >>

TÌM HIỂU

NHIỆM TÍCH THÁNH THỂ &

ĐỨC GIÁO HOÀNG GIOAN PHAOLÔ II

(tiếp theo Maranatha_32)

Lm. Cao Phương Kỷ

6. Thánh Thể và sự Hiệp Thông của Hội Thánh (Coi: Chương IV)

Trong Chương này, Đức Gioan Phaolô II bàn về sự Hiệp Thông của Hội Thánh, tức là sự Liên Kết của toàn thể các tín hữu với Thiên Chúa Ba Ngôi, và giữa các tín hữu với nhau. Hiệp Thông (Communion) trọn vẹn cần cả hai chiều kích: hữu hình và vô hình. Ngoài ra, Đức Gioan PhaoLô II cũng bàn về Phép Thánh Thể và Hoạt Động Đại Kết. Thánh Thể là Đỉnh Cao của các Bí Tích, vì cho chúng ta được Hiệp Thông với Thiên Chúa Cha bằng cách đồng hóa với Người Con yêu dấu, nhờ hoạt động của Chúa Thánh Thần. Do đó, chúng ta phải khao khát liên lỉ lãnh nhận Bí Tích Thánh Thể. Cách thực hành “RƯỚC LỄ THIÊNG LIÊNG”, như Thánh Nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã làm, sẽ đem lại nhiều ơn ích thiêng liêng.- Hiệp Thông theo chiều kích vô hình là gì? Tức là giữ tâm hồn thánh thiện, không phạm tội trọng. Nếu có tội trong thì phải chịu Bí Tích Hòa Giải, để được tha tội, và làm hòa cùng Thiên Chúa. Bởi vậy, theo Giáo Luật khẳng định: “Những người ngoan cố sống trong tội trọng tỏ tường”, thì không được rước Mình Thánh Chúa”.- Hiệp Thông có tính chất hữu hình là: chấp nhận trọn vẹn tổ chức và các phương tiện cứu rỗi được thiết lập trong Hội Thánh như tuyên xưng Đức Tin, các Bí Tích, việc quản trị và quyền điều khiển của Đức Giáo Hoàng và các Giám Mục. Thánh Thể đòi buộc đức tin, đặc biệt tin Bí Tích Thánh Tẩy và Bí Tích Truyền Chức Thánh là có thật. Do đó, không được trao Mình Thánh Chúa cho người chưa Rửa Tội, hay cho người chối bỏ chân lý toàn vẹn của Đức Tin liên quan đến Mầu Nhiệm Thánh Thể.- Cộng Đoàn Thánh Thể (địa phương) không thể khép kín, nhưng cần hòa hợp với các Cộng Đoàn Công Giáo khác. Vì thế, một Cộng Đồng Thánh Thể phải Hiệp Thông với Vị Giám Mục của mình và với Đức Giáo Hoàng ở Roma. Vị Giám Mục là nguyên lý và nền tảng hữu hình của sự Hiệp Nhất trong Giáo Hội địa phương. Thánh Thể tạo nên sự Hiệp Thông và cổ võ sự Hiệp Thông. Bởi vậy, trong Tông Thư “Dies Domini”, Đức Gioan Phaolo II đã nhắc lại: các tín hữu có bổn phận tham dự Thánh Lễ Ngày Chúa Nhật (Ngày của Chúa). Chính nhờ sự Hiệp Thông vào Thánh Thể, Ngày của Chúa cũng trở thành Ngày của Hội Thánh, vì Hội Thánh là” Bí Tích” của sự Hiệp Nhất.- Thánh Thể và Phong trào Đại Kết (ecumenical movement, nhằm giải tỏa những cách biệt giữa các giáo hội Kitô Giáo khác nhau, thống nhất trong một Đức Tin..). Đức Gioan Phao Lô II nhắc lại Thông Điệp “Ut Unum Sint”, trong đó, Ngài không cho phép cùng cử hành Thánh Lễ, khi chưa có sự Hiệp Thông trọn vẹn (giữa các giáo hội khác nhau). Nhưng trong trường hợp nhất định, đặc biệt, Ngài cho phép trao ban Bí Tích Thánh Thể, Hòa Giải và Xức Dầu bệnh nhân cho những tín hữu chưa hiệp thông trọn vẹn với Hội Thánh Công Giáo, nhưng tự ý xin, ao ước và tỏ lòng tin đối với các Bí Tích đó như Hội Thánh tuyên xưng.

7. Phẩm Giá của Việc Cử Hành Thánh Thể (Coi: Chương V)

Bữa Tiệc Thánh Thể là Bữa Tiệc Thánh, vì được chịu lấy chính “Thánh Thể” của Chúa Cứu Thế làm của An (O Sacrum Convivium, in quo Christus sumitur: Ôi! Bàn Tiệc linh thiêng, trong đó Chúa KiTô được rước lấy). Bởi vậy, trong suốt dòng lịch sử, Hội Thánh đã ấn định một Qui Chế riêng cho Phụng Vụ Thánh Thể. Ta tôn thờ Thánh Thể bằng thái độ đạo đức nội tâm, nhưng còn bằng những hình thức bên ngoài, biểu lộ sự cao sang, huy hoàng của biến cố đang cử hành. Do đó, nghệ thuật kiến trúc, trang trí, phẩm phục, thủ công mỹ nghệ, đặc biệt Thánh Nhạc đã phát huy một cách rất rực rỡ, tinh xảo, trở thành kho tàng Mỹ Thuật quí giá cho nhân loại như : các Đại Thánh Đường, các Họa Phẩm nổi tiếng (Rublev, bức danh họa về Thiên Chúa Ba Ngôi)..-Ngoài ra, Công Đồng Vatican II, và trong Tông Huấn “Giáo Hội tại Á Châu”, đã cổ võ sự phát triển Nghệ Thuật Thánh và kỷ luật phụng vụ, liên quan đến nhu cầu “Hội Nhập Văn Hóa”, để trong những buổi cử hành Thánh Thể, có thể biểu lộ niềm Tin và sức Sống Tâm Linh mãnh liệt, qua những hình thức, phong cách và cảm thức của các nền Văn Hóa khác nhau. Các Linh Mục chủ tọa Thánh Lễ, trong tư cách của Chúa KiTô, mang một trách nhiệm nặng nề để làm chứng và phục vụ cho sự Hiệp Thông, không chỉ của Cộng Đoàn đang tham dự trực tiếp buổi cử hành, nhưng còn của Hội Thánh hoàn vũ. Do đó, Đức Gioan Phao Lô kêu gọi các Linh Mục cách riêng, và mọi người phải tuân giữ một cách hết sức trung thành, các Qui Luật Phụng Vụ trong việc cử hành Thánh Lễ. Mầu Nhiệm Thánh Thể quá cao trọng, không ai được cảm thấy tự do hành động cách tùy tiện và coi nhẹ tính thánh thiêng và chiều kích phổ quát.

8. Tại Trường Học của Đức Bà MARIA, “Người Phụ Nữ của THÁNH THỂ”

Vì Đức Mẹ Maria có một liên hệ sâu xa với Bí Tích Thánh Thể, nên trong Tông Thư “Rosarium Virginis Mariae”, Đức Gioan Phao Lô II đã ghi biến cố thiết lập Thánh Thể vào trong số các Mầu Nhiệm Ánh Sáng. Theo sách Tông đồ Công Vụ tường thuật, có thể tin chắc là Đức Mẹ Maria đã hiện diện trong các buổi cử hành Thánh Thể, gọi là “Lễ Bẻ Bánh” của cộng đồng các tín hữu tiên khởI (Coi: CV2,42). Do đó, suốt cả cuộc đời, Đức Mẹ Maria là một “Phụ Nữ của Thánh Thể”, vì Ngài là gương mẫu cho chúng ta noi theo.- Thánh Thể là” Mầu Nhiệm Đức Tin”, vì cao siêu vượt quá sự hiểu biết của trí khôn, nên cần sự tín nhiệm, và phó thác vào quyền năng vô cùng của Thiên Chúa. Đức Mẹ Maria cũng đã làm gương cho chúng ta về đức Vâng Phục quyền phép của Chúa Cứu Thế, khi Ngài làm phép lạ biến nước thành rượu, tại tiệc cưới Cana: “Người bảo gì, các anh cứ làm theo.”(Gioan: 2,5)- Đức Mẹ Maria đã sống Đức Tin về Phép Thánh Thể, ngay cả trước khi lập Bí Tích Thánh Thể, chính bởi sự kiện Ngài đã hiến dâng cung lòng trinh khiết để Ngôi Lời Thiên Chúa Xuống Thế Làm Người(Nhập Thể). - Đức Mẹ Maria thưa cùng Thiên Thần: Xin Vâng như lời Thiên Thần truyền: “FIAT”, để làm gương cho chúng ta, thưav “AMEN” (con xin tin như vậy), khi nhận lãnh Mình Thánh Chúa. Đức Mẹ Maria, chính là “Nhà Tạm” (Tabernacle) để Con Thiên Chúa ngự. Chính Bà Thánh Isave đã thờ lạy ngợi khen và Thánh Gioan Tiền Hô đã nhẩy mừng, khi Đức Maria tới viếng thăm.- Suốt đời, Mẹ Maria đã liên hệ mật thiết với Hy Tế của Thánh Thể. Từ khi dâng Chúa Con vào Đền Thánh cho đến Núi Sọ, Mẹ đã “Đứng” (Stabat Mater) dưới chân Thánh Giá để kết hiệp, hiến dâng Chúa Con trong cuộc Khổ Nạn. Và sau ngày Phục Sinh, Đức Mẹ Maria lại tham dự Thánh Thể mà các Tông Đồ cử hành để tưởng niệm cuộc Khổ Nạn ấy. Đối với Đức Mẹ Maria, Rước Mình Thánh Chúa Giêsu phải như thể tiếp nhận lại một lần nữa vào trong lòng mình Trái Tim đã đập cùng nhịp với mình, và làm sống lại những tâm tình mà Mẹ đã kinh nghiệm dưới chân Thánh Giá - Thánh Thể và Hội Thánh được nối kết chặt chẽ với nhau, nên cũng có thể nói như thế về Đức Mẹ Maria và Thánh Thể. Mỗi khi cử hành Thánh Thể trong giáo Hội Tây Phương và Đông Phương, đều tưởng nhớ đến Mẹ Maria - Đức Maria hiện diện, cùng với Hội Thánh và như Mẹ của Hội Thánh, mỗi khi chúng ta cử hành Thánh Thể - Trong Thánh Thể, Hội Thánh được kết hiệp trọn vẹn với Chúa Kitô và Hy Tế của Người, và sống lại tâm tình của Mẹ Maria. Tâm Tình của Mẹ Maria, chính là lời ca ngợi và tạ ơn, khi Mẹ Maria thốt lên kinh “Magnificat”: “Linh hồn tôi ngợi khen Thiên Chúa và thần trí tôi hớn hở trong Thiên Chúa Đấng Cứu Chuộc tôi.” Kinh “Magnificat” diễn tả tâm tình của Đức Mẹ, để giúp chúng ta cảm nghiệm Mầu Nhiệm Thánh Thể: Mẹ ca ngợi Chúa Cha “qua” Chúa Giêsu, “trong”, và “với” Chúa Giêsu. Thánh Thể được trao ban để đời sống chúng ta hoàn toàn trở nên một bài “Magnificat”, giống như cuộc đời của Mẹ MARIA.

KẾT LUẬN

Trong Phần Kết Luận của Thông Điệp, Đức Gioan Phao Lô II, nhắc lại một lần nữa sự quan trọng của Mầu Nhiệm Thánh Thể : Bắt đầu một Thiên niên kỷ mới (“Novo Millennio Ineunte”), mọi cam kết nên thánh, mọi hoạt động nhằm thực hiện sứ vụ của Hội Thánh, mọi kế hoạch mục vụ.., phải múc lấy Sức Mạnh cần thiết từ MẦU NHIỆM THÁNH THỂ, và phải qui hướng về Mầu Nhiệm đó như là Tột Đỉnh. - Vì trong Thánh Thể, chúng ta có CHÚA GIÊSU, có Hy Tế Cứu Độ, có sự Phục Sinh, có Ân Sủng của Chúa Thánh Thần, có sự Tôn Thờ, Vâng Phục và Tình Yêu đối với Chúa Cha. - Như lời cầu nguyện của Chúa Cứu Thế: “UT SINT UNUM” (xin cho chúng nên một), nên trong Thiên Niên Kỷ thứ ba này, con đường dấn thân của Hội Thánh là cổ võ cho phong trào Đại Kết: Vì kho tàng Thánh Thể thúc bách chúng ta hướng về mục tiêu là Hiệp Thông trọn vẹn với tất cả anh chị em, được liên kết với chúng ta nhờ Bí Tích Thánh Tẩy chung. -Ngoài ra, để thêm lòng Sùng Mộ đối với Bí Tích Cực Trọng, chúng ta hãy vào học trong Trường Học của Mẹ Maria, và của các Thánh. Sau cùng, để kết thúc bức Thông Điệp, Đức Giáo Hoàng Gioan Phao Lô II đã chú giải ý nghĩa thâm thúy của mấy bài Thánh ca thời danh của Thánh Tôma về Thánh Thể như: “Adoro Te devote latens Deitas”, hay bài “Pange, lingua, gloriosi”..●

Trở về mục lục >>

GiỜ Thăm Nuôi

Khuyết danh

Người ấy đã chờ đợi giờ này suốt cả ngày, sau sáu ngày làm việc, và cuối cùng ngày này cũng đã đến: Ngày Thăm Nuôi! Một người cầm chìa khóa đến mở cánh cửa to lớn, nặng nề. Căn phòng xám xịt bỗng sống dậy trong hơi ấm của ánh đèn. Người khó giữ được hồi hộp. Các gia đình bắt đầu đến rồi. Người từ góc phòng đưa mắt trông ra, chờ đợi ánh mắt đầu tiên của kẻ mình thương. Người sống vì những ngày nghỉ cuối tuần này. Người sống vì những giờ thăm nuôi này. Khi xe cộ đến, người nhìn chăm chăm. Rồi cuối cùng, cô ấy cũng đến -- hôn thê của người; vì cô ấy người sẵn sàng làm hết mọi sự. Họ ôm nhau vào lòng, dùng bữa ăn nhẹ với nhau và nhắc lại chuyện cũ. Đến một lúc, họ ca hát, xen lẫn trong tiếng cười vang và vỗ tay.

Nhưng mọi sự lại nhanh chóng kết thúc. Một giọt lệ rướm lên khi vị hôn thê ra về. Ông giữ chìa khóa đóng sầm cánh cửa nặng nề. Người nghe tiếng chìa khóa xoáy vào ổ để chấm dứt một ngày đặc biệt. Người lại về đấy, lại một mình với mình. Người biết rằng đa số những kẻ thăm người sẽ không trở lại cho đến tuần sau. Khi những chiếc xe đã rời bãi đậu, Chúa Giêsu rút vào cô đơn và chờ đợi cho đến Chúa Nhật tuần sau: Ngày Thăm Nuôi. Chúng ta có đến với Chúa Giêsu hằng ngày không, hay chúng ta chỉ đi thăm Ngài ngày Chúa Nhật mà thôi?

Trở về mục lục >>

GIÁO DÂN THỜI GIÁO HỘI SƠ KHAI:

NHỮNG VIÊN GẠCH XÂY DỰNG MỘT NỀN THẦN HỌC GIÁO DÂN.

Lm. Phêrô Phan Đình Cho

Trần Duy Nhiên dịch

LTS: Linh mục Giáo Sư Tiến Sĩ Phêrô Phan Đình Cho - được thế giới biết đến với tên Peter C. Phan – đậu bằng tiến sĩ Triết học tối ưu với lời khen của hội đồng (summa cum laude) và bằng tiến sĩ Thần Học (Doctor of Divinity) tại London University, tiến sĩ Thần học tại Salesian Pontifical University, Rôma; Liên Hội Thần Học Gia Công Giáo tại Chicago (Catholic Theological Union) đã trao tặng cha tước vị tiến sĩ Danh Dự. Cha nguyên là chủ tịch Hiệp Hội Thần Học Gia Công Giáo Hoa Kỳ (Catholic Theological Society of America), cựu Giáo sư tại University of Dallas, Texas, và Catholic University of America. Hiện nay, cha là Giáo sư và Khoa trưởng tiên khởi khoa Tư Tưởng Công Giáo về Xã Hội (Chair of Catholic Social Thought), phân khoa Thần Học tại Đại Học Georgetown, đại học Dòng Tên nổi tiếng tại Washington D.C. Cha còn là sáng lập viên Viện Triết Đạo ở Hoa Kỳ. Cha từng là chủ nhiệm một bộ sách 8 tập về thần học hệ thống (systematic theology). Ngoài những bài viết cho các sách báo và tạp chí thần học, cha viết một số sách như Tư Tưởng Xã Hội, Văn Hóa và Cánh Chung, Vĩnh cửu trong thời gian, Ân sủng và Kiếp Người. (Social Thought, Culture and Eschatology, Eternity in Time, Grace and the Human Condition. Vì mang giòng máu Việt Nam, nên những suy tư thần học của cha vừa mang tính uyên bác Tây phương, vừa mang tính nhạy cảm Đông phương, do đó tiếng nói của cha được thế giới đón nhận như một làn gió mới đầy uy tín. Mặc khác, vì là một giáo sư của các trường Đại Học Công Giáo Hoa Kỳ, đồng thời thường được mời diễn thuyết và giảng dạy nhiều nơi trên thế giới, nên hầu như toàn bộ tác phẩm của cha được viết bằng Anh Ngữ. Trong số này, Maranatha khởi sự đăng bản dịch một bài của cha, nhan đề là ‘The Laity in the Early Church: Building Blocks for the Theology of the Laity.’

Khi mà nguyên nhân trước mắt của cuộc khủng hoảng hiện đang làm rúng động Giáo Hội Công Giáo tại Hoa Kỳ và tại những nơi khác do việc lạm dụng tình dục của hàng giáo sĩ, thì tự bản chất, cuộc khủng hoảng ấy lại mang chiều kích Giáo Hội. Vấn đề này liên hệ đến tương quan giữa các vị lãnh đạo Giáo Hội và giáo dân. Nhiều giáo dân đã tỏ ra vô cùng phẫn nộ trước cách thức mà các giám mục và hồng y, và thậm chí các đấng có thẩm quyền trong giáo triều Rôma, đã xử sự trước vấn đề các giáo sĩ thích liên hệ tình dục với trẻ em. Chẳng những các vị lãnh đạo Giáo Hội ấy đã không nắm bắt được tính chất và tầm vóc của việc lạm dụng tình dục nơi hàng giáo sĩ, mà các ngài chứng tỏ rằng mình hoàn toàn thiếu trách nhiệm đối với giáo dân. Hệ quả là những phong trào quần chúng đã được hình thành hầu thôi thúc Giáo Hội chẳng những thay đổi cách thức đào tạo các linh mục tương lai, mà quan trọng hơn nữa là thay đổi cách thức hiểu và sống vai trò người giáo dân trong Giáo Hội. Do đó, điều cần thiết ấy là một nền thần học (về) giáo dân thích hợp hơn. Tiểu luận này mong góp phần để xây dựng một nền thần học như thế, bằng cách xem xét bản chất và nhiệm vụ của giáo dân trong thời Giáo Hội sơ khai. [1]

Có một thành phần gọi là “giáo dân” trong Tân Ước không?

Mục đích của ngoặc kép là để chúng ta lưu ý về cách sử dụng từ ngữ ‘giáo dân’ trong Tân Ước. Khái niệm hiện nay về giáo dân như (thành phần) đối lập với giáo sĩ và tu sĩ là một khái niệm không hề tìm thấy trong Tân Ước. Danh từ Hy Lạp ‘laos’ (λαός - nguồn gốc của từ ‘laity’ = giáo dân) chỉ định dân được tuyển chọn (Israel) chứ không phải là những người không có chức thánh hoặc không phải là tu sĩ trong Giáo Hội, và danh từ ‘kleros’ (κλeρoς - nguồn gốc của từ clergy = giáo sĩ) dùng để chỉ một lô đất hay di sản mà mình nhận hoặc những người được giao phó cho mình chăm sóc, chứ không phải là những người được phong chức trong Giáo Hội. Quả thực, giáo dân, tu sĩ và giáo sĩ ngày nay đều họp thành một thực thể mà Tân Ước vừa gọi là laos theou (λαός θεoυ), nghĩa là dân của Thiên Chúa (1 Pr 2, 10) vừa gọi là kleros (κλeρoς), nghĩa là di sản của Thiên Chúa. (1Pr 5, 3).

Về khái niệm tư tế (= linh mục) và chức tư tế (= chức linh mục), trong Tân Ước, thuật ngữ iereus (ιερεύς: tư tế) hay arkhiereus (αρχιερεύς: thượng tế) chỉ áp dụng cho Chúa Giêsu mà thôi (Dt 4, 10) và thuật ngữ ierateuma (ιεράτευμα: chức tư tế) thì áp dụng cho toàn thể dân Chúa mà không hề có một sự phân biệt nào (1 Pr 2, 5.9). Hai thuật ngữ ấy không bao giờ dành riêng cho bất cứ nhóm người đặc biệt nào trong Giáo hội dựa trên hoặc chiếu theo một bí tích đặc biệt mà họ lãnh nhận hay một nhiệm vụ đặc thù mà họ thực thi cho công đoàn.

Nền tảng cho chức tư tế của Chúa Giêsu là cái chết hy sinh của Người trên thập giá và cuộc phục sinh của Người. Như trong thư Do Thái: “Dầu là Con Thiên Chúa, Người đã phải trải qua nhiều đau khổ mới học được thế nào là vâng phục; và khi chính bản thân đã tới mức thập toàn, Người trở nên nguồn ơn cứu độ vĩnh cửu cho tất cả những ai tùng phục Người, vì Người đã được Thiên Chúa tôn xưng là Thượng Tế theo phẩm trật Men-ki-xê-đê.” (5, 8-10) Về chức tư tế của toàn dân Thiên Chúa, nền tảng thần học là bí tích Thanh Tẩy qua đó, như lời thánh Phaolô, dân Chúa được thanh tẩy trong cái chết của Chúa Kitô, được chôn cất với Người, và sống lại trong sự sống mới cùng với Chúa Kitô (Rm 6,3-5). Tôi sẽ trở lại chức tư tế do phép rửa này như là phẩm giá căn bản duy nhất của Kitô hữu, bao gồm cả ‘giáo dân’ lẫn ‘giáo sĩ’. Ở đây, chỉ cần lưu ý rằng trong Tân Ước không hề có khái niệm ‘giáo dân’ như là một nhóm Kitô hữu khác biệt so với giáo sĩ và tu sĩ, một phẩm trật mà vào thời ấy dĩ nhiên chưa từng hiện hữu. Chỉ có một tư tế duy nhất là Chúa Giêsu và một chức tư tế duy nhất là chức tư tế của Đức Kitô; và toàn thể dân Chúa (laos - λαός) đều là tư tế cùng một tư cách, đó là qua phép rửa mà họ chia sẻ bình đẳng với nhau chức tư tế duy nhất của Chúa Kitô.

Điều này không có nghĩa là trong Tân Ước không có một số nhiệm vụ đa dạng được nhiều người khác nhau trong Giáo Hội đảm nhận. Phúc âm từng đề cập đến nhóm Mười Hai (Tông đồ) mà vai trò là đại diện cho mười hai chi tộc Israen và làm chứng cho sứ mạng, cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa Giêsu (Cv 1, 22). Nhưng ngoài nhóm Mười Hai với phần vụ đặc thù của họ là làm chứng tai nghe mắt thấy cho cuộc sống, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu, thì vẫn còn có nhiều ‘đặc sủng’, nhiều ‘việc phục vụ’ và ‘hoạt động’ khác trong Giáo Hội sơ khai (1Cr 12, 4-6). Trong số này, có người giữ nhiệm vụ ngắn hạn và người thì dài hạn. Trong số các ‘đặc sủng’ (charismata - χαρισμάτα), thánh Phaolô nêu lên ơn khôn ngoan, ơn hiểu biết, ơn đức tin, ơn chữa bệnh, ơn làm phép lạ, ơn nói tiên tri, ơn phân định thần khí, ơn nói các tiếng lạ, ơn giải thích các tiếng lạ (1 Cr 12, 8-10). Trong phần tiếp theo của bức thư ấy, thánh Phaolô còn ghi thêm những phương thức và hoạt động khác: việc tông đồ, giảng dạy, giúp đỡ và quản trị (1 Cr 12, 28).

Không rõ là khi đề ra danh sách này, thánh Phaolô muốn ghi cho đầy đủ (có vẻ không phải như thế) hay muốn sắp xếp theo thứ tự quan trọng (rất có thể), đặc biệt là trong đoạn văn cuối, khi ngài viết: ‘thứ nhất là các tông đồ, thứ hai là các ngôn sứ, thứ ba là các thầy dạy.’ Dù sao đi nữa, điều chắc chắn là, đối với thánh Phaolô, mọi đặc sủng, mọi công việc phục vụ và hoạt động đều cần thiết và quan trọng cho đời sống Giáo Hội. Cũng như không chi thể nào có thể nói với chi thể khác: Tôi không cần anh! (1 Cr 12,21), thì không phần vụ nào trong giáo hội là dư thừa. Hơn nữa, nếu buộc xếp hạng các loại đặc sủng, thì theo thánh Phaolô, Tình Yêu phải đứng hàng đầu, vì thiếu tình yêu thì không có phần vụ nào còn giá trị gì nữa (1 Cr 13,13). Sau hết, và quan trọng nhất, mọi đặc sủng phải được thực thi để xây dựng cộng đoàn (1 Cr 14,12).

Cuối cùng, cần phải lưu ý rằng ba thuật ngữ episcopos, presbyteros, và diakonos (έπίσκoπoς, πρεσβύτερoς, διάκovoς) nói lên những nhiệm vụ đặc thù cần phải thực thi. Thuật ngữ thứ nhất có nghĩa là người ‘giám sát’ hay ‘nhìn từ trên’, nhưng thường được dịch là ‘giám mục’ (giám quản); thuật ngữ thứ hai có nghĩa là ‘niên trưởng’ hay ‘trưởng lão’, nhưng thường được dịch là ‘linh mục’ (kỳ mục), và thuật ngữ thứ ba có nghĩa là ‘người phục vụ’ hay ‘bồi bàn’, nhưng thường được dịch là ‘phó tế’ (trợ tá). Trong Philip 1, 1, thánh Phaolô gửi lời chào ‘các vị (xin lưu ý đến số nhiều: các) giám quản (giám mục) và trợ tá (phó tế)’ trong cộng đoàn, và dù chúng ta cũng không biết họ đảm nhận nhiệm vụ gì, thì rõ ràng họ giữ một vai trò quan trọng bởi lẽ thánh Phaolô đã nêu đích danh. Trong Rôma 16, 1 thánh Phaolô đề cập đến một người nữ tên là Phoebe và gọi bà là ‘diakonos (διάκovoς: phó tế) của hội thánh’.

Trong ba bức thư mục vụ - hẳn là không do thánh Phaolô tự tay viết lấy mà do các môn đệ viết nhân danh ngài - thì cũng ghi lại các thuật ngữ episcopos, presbyteros và diakonos (έπίσκoπoς, πρεσβύτερoς, διάκovoς). Trong 1 Timôtê, có một số chức năng và nhiệm vụ được dành cho cả episcopos (έπίσκoπoς: giám mục, giám quản) (3, 2-3) lẫn diakonos (διάκovoς: phó tế, trợ tá’) (3,8-12). Những chức năng và nhiệm vụ ấy ít nhiều cũng được đòi hỏi nơi episkopos trong Titô 1, 7. Về phần các presbyteros (πρεσβύτερoς: linh mục - kỳ mục), 1 Timôtê 5, 17 bảo rằng họ phải được ‘đãi ngộ gấp đôi, nhất là những người vất vả phục vụ lời Chúa và giảng dạy.’ Những nhiệm vụ như đặt tay (1 Tm 4, 14), xức dầu bệnh nhận (Gc 5, 14), và quản trị chung (Tt 1.5; 1 Pr 5, 2-3) cũng được nêu là phần vụ của họ.

Tôi đã đặt các từ ‘giám mục’, ‘linh mục’ và ‘phó tế’ trong dấu ngoặc như trên để nhắc độc giả rằng khi những từ này được dùng trong Tân Ước thì chúng không có cùng một nghĩa như ta hiểu hiện nay. Giám mục, linh mục, và phó tế hiện nay – thành phần giáo sĩ trong Giáo Hội – không phải là những người kế vị các ‘giám mục’, ‘linh mục’ và ‘phó tế’ trong Tân Ước, vì những vị được gọi bằng những danh xưng này không họp thành ‘giáo sĩ’ trong giáo hội thời Tân Ước, bởi lẽ Giáo Hội thời ấy không có một phẩm trật như thế…

[1] Cuộc nghiên cứu kinh điển về giáo dân do Yves Congar: Lay People in the Church: A Study for a Theology of Laity, do Donald Attwater dịch (Westminster, MD: Christian Classics, 1985). Những cuộc nghiên cứu gần đây hơn về giáo dân bao gồm: Rémi Parent, Church of the Baptized: Overcoming the Tension Between the Clergy and the Laity, do Stephen W. Arndt dịch (New York: Paulist Press, 1989); Alexandre Faivre, The Emergence of the Laity in the Early Church, do David Smith dịch (New York: Paulist Press, 1990); và Peter Neuner, Der Laie und das Gottesfolk (Frankfurt am Main: Verlag Josef Knecht, 1988).

Tác giả và dịch giả tại Hội Nghị Tôn Giáo được tổ chức tại University of Southern California.

(Còn tiếp)

Trở về mục lục >>

SUY NIỆM

THỜ PHƯỢNG THIÊN CHÚA
THEO CÁCH MỚI MẺ CỦA ĐỨC GIÊSU

Nguyễn Chính Kết

1. Chiên bị sát tế để hy sinh đền tội thay cho con người

Người Do Thái có tục sát tế chiên trên bàn thờ để thờ phượng, cảm tạ Thiên Chúa, để xin ơn và để đền tội. Tục lệ này bắt nguồn từ thời Abel, con trai thứ của Ađam: «Aben làm nghề chăn chiên» (St 4, 2), nên để thờ phượng và tỏ lòng biết ơn Thiên Chúa, «Aben dâng những con đầu lòng của bầy chiên cùng với mỡ của chúng» lên Ngài (St 4,4). Đến thời dân Do Thái vượt qua Biển Đỏ, Môsê ra lệnh cho mỗi nhà người Do Thái phải sát tế một con chiên, bôi máu lên khung cửa (x. Xh 12, 2-7). Đêm ấy, tất cả những nhà trên đất nước Ai cập không có máu chiên trên khung cửa, đều bị chết đứa con trai đầu lòng (x. Xh 12,29-30). Chỉ có người Do Thái nhờ máu chiên trên khung cửa mà không bị như thế. Từ đó việc sát tế chiên mang thêm ý nghĩa: chiên chết thay người. Về sau, theo sách Xuất hành (Xh 29, 38-46) thì tại đền thờ, các tư tế Do Thái đều sát tế mỗi ngày hai con chiên làm của lễ toàn thiêu: sáng sớm một con, chập tối một con, để dâng lên Thiên Chúa làm của lễ đền tội cho dân. Đúng ra ai phạm tội thì chính người ấy bị phạt, mà phạm đến Thiên Chúa thì chỉ có hình phạt chết mới xứng đáng. Nhưng Thiên Chúa nhân lành không muốn con người phải chết: «Ta không muốn kẻ gian ác phải chết, nhưng muốn nó ăn năn sám hối và được sống» (Ed 18, 23). Luật công bằng đòi hỏi tội phải đền; nên để con người còn được sống mà ăn năn hối cải, Ngài chấp nhận cho con người lấy chiên đền mạng. Như vậy chiên bị sát tế là để hy sinh chết thay cho con người lẽ ra phải chết vì tội lỗi mình.

2. Đức Giêsu là «Chiên Thiên Chúa» bị sát tế để cứu nhân loại

Theo lẽ thường, gọi Đức Giêsu là chiên thì quả là xúc phạm. Nhưng để cứu chuộc nhân loại, theo kế hoạch cứu chuộc của Thiên Chúa, Đức Giêsu phải bị giết chết để đền tội thay cho con người, tương tự như những con chiên bị sát tế trong đền thờ để chết thay cho người tội lỗi. Gioan đã thấy trước số phận tương lai của Đức Giêsu như thế, nên ông giới thiệu Đức Giêsu cho mọi người: «Đây là Chiên Thiên Chúa, Đấng xoá tội trần gian.» Sách Khải Huyền cũng dùng rất nhiều lần từ «Con Chiên» để chỉ về Đức Giêsu.

Thánh Phaolô viết: «Nếu máu các con dê, con bò còn thánh hóa được con người, làm cho họ trở nên trong sạch, thì máu của Đức Kitô càng hiệu lực hơn biết mấy» (Dt 9,13-14). Hiệu lực đến nỗi Ngài chỉ cần chết một lần là đủ xóa được tội lỗi toàn nhân loại: «Chúng ta được thánh hoá nhờ Đức Giêsu Kitô đã hiến dâng thân mình làm lễ tế, chỉ một lần là đủ» (Dt 10,10), vì Ngài là «Con Chiên vẹn toàn, không tỳ vết» (1Pr 1,19), nhất là vì Ngài cũng chính là Thiên Chúa, nên giá trị cứu chuộc của Ngài là vô cùng. «Máu của Người rảy xuống, máu đó kêu thấu trời còn mạnh thế hơn cả máu Aben» (Dt 12,24). «Nhờ máu Người đổ ra trên thập giá, Thiên Chúa đã đem lại bình an cho mọi loài dưới đất và muôn vật trên trời» (Cl 1, 20).

3. Cách thờ phượng mới của Đức Giêsu đối với Thiên Chúa

Lễ toàn thiêu – mà chính Đức Giêsu là của lễ, là chiên bị sát tế, đồng thời cũng chính là chủ tế, lấy thập giá làm bàn thờ – được thực hiện để thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa. Trong lễ toàn thiêu này, Ngài đã chịu đau khổ tột cùng và bị giết để cứu chuộc nhân loại, để nhân loại «được sống và sống dồi dào» (Ga 10, 10). Tất cả chỉ vì yêu thương con người đến tận cùng của tình yêu (x. Ga 13, 1). Trong lễ toàn thiêu này, Đức Giêsu đã thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa bằng chính tình yêu hoàn toàn vị tha và vô bờ bến của Ngài đối với nhân loại, được thể hiện cụ thể bằng cái chết thê thảm của Ngài. Đó chính là cách thờ phượng mới của Ngài.

Ngài không thờ phượng Thiên Chúa bằng những lễ toàn thiêu, trong đó chỉ có chiên bị giết chứ chủ tế hay người dâng lễ chẳng bị thiệt hại mảy may. Ngài không tôn vinh Thiên Chúa bằng những lời ca tụng, đề cao Thiên Chúa đến tận mây xanh, mà người tôn vinh chẳng phải mất mát điều gì. Ngài không thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa bằng những thể thức vắng bóng tình yêu đối với tha nhân. Trái lại, Ngài đã bầy tỏ lòng yêu mến của Ngài đối với Thiên Chúa bằng chính tình yêu của Ngài đối với tha nhân. Yêu Thiên Chúa được thể hiện thành yêu tha nhân. Nơi Ngài, yêu Thiên Chúa và thương tha nhân chỉ là một tình yêu duy nhất, không độc lập hay tách biệt nhau. Ngài thờ phượng Thiên Chúa bằng cách phục vụ và chết cho tha nhân. Đó là cách yêu mến, thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa của Ngài.

Còn cách yêu mến, thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa của chúng ta dường như độc lập và tách biệt hẳn với việc yêu mến, hy sinh và phục vụ tha nhân. Chúng ta có thể yêu mến, thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa một cách hết sức nhiệt tình, sốt sắng mà không hề nghĩ gì đến những những người chung quanh chúng ta đang cần đến tình yêu, sự quan tâm, giúp đỡ, hy sinh của chúng ta. Ai động chạm đến quyền lợi hay tự ái của ta là ta nổi xung lên và quyết chí ăn thua đủ. Ai vượt trội hơn ta, nổi tiếng hơn ta, được mọi người đề cao hơn ta thì ta bực bội và muốn tìm cách chê bai, hạ nhục người ấy. Ai túng nghèo, khổ cực, bệnh tật, bị áp bức bất công thì ta coi chuyện ấy như không liên can gì đến ta cả. Liệu yêu mến, thờ phượng và tôn vinh Thiên Chúa như thế có giá trị gì trước mặt Ngài không?

Thiên Chúa đã trả lời cho chúng ta qua ngôn sứ Isaia: «Ngần ấy hy lễ của các ngươi, đối với Ta, nào nghĩa lý gì? Lễ toàn thiêu chiên cừu, mỡ bê mập, Ta đã ngấy. Máu bò, máu chiên dê, Ta chẳng thèm! (…) Thôi, đừng đem những lễ vật vô ích đến nữa. Ta ghê tởm khói hương; Ta không chịu nổi ngày đầu tháng, ngày sabát, ngày đại hội, không chịu nổi những người cứ phạm tội ác rồi lại cứ lễ lạc linh đình. Ta chán ghét những ngày đầu tháng, những đại lễ của các ngươi. Những thứ đó đã trở thành gánh nặng cho Ta, Ta không chịu nổi nữa. Khi các ngươi dang tay cầu nguyện, Ta bịt mắt không nhìn; các ngươi có đọc kinh cho nhiều, Ta cũng chẳng thèm nghe. Vì tay các ngươi đầy những máu. Hãy rửa cho sạch, tẩy cho hết, và vứt bỏ tội ác của các ngươi cho khỏi chướng mắt Ta. Đừng làm điều ác nữa. Hãy tập làm điều thiện, tìm kiếm lẽ công bình, sửa phạt người áp bức, xử công minh cho cô nhi, biện hộ cho quả phụ» (Is 1, 11-17).

Chính Đức Giêsu cũng nói: «Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế» (Mt 9,13; 12,7). Ngài đặt nặng tình yêu và sự hòa thuận đối với tha nhân hơn cả việc dâng của lễ toàn thiêu lên Thiên Chúa: «Nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình» (Mt 5, 23-24).

Cách đây 2700 năm, ngôn sứ Isaia đã cảnh báo về kiểu thờ phượng Thiên Chúa độc lập với tình yêu tha nhân; và cách đây 2000 năm, chính Đức Giêsu cũng lập lại tinh thần ấy của Isaia. Nhưng tiếc thay, cho đến nay, sau mấy ngàn năm, rất nhiều người trong chúng ta vẫn chưa học được bài học của các ngài. Thật đáng tiếc! Trách nhiệm này thuộc về ai?●

Trở về mục lục >>

KHIÊM NHƯỜNG VÀ YÊU THƯƠNG

Lm. Vũ Xuân Hạnh

Không ai gọi khiêm nhường là giới răn: giới răn khiêm nhường. Nhưng xét theo nghĩa rộng, có thể gọi khiêm nhường là giới răn vì nó được Chúa Giêsu dạy, lại còn được chính Chúa Giêsu làm gương. Nếu coi là giới răn, ta cần phải giữ. Đó cũng là điều Chúa muốn.

Nếu Chúa nhấn mạnh giới răn yêu thương, thì Ngài cũng dạy hãy sống khiêm nhường. Muốn yêu thương thật sự cần có khiêm nhường. Và yêu thương cũng làm gia tăng khiêm nhường.

Để dạy con người một điều gì đó, Thiên Chúa không chỉ lý thuyết hóa, nhưng trước hết, Ngài cho con người thấy chính hành động của Ngài. Thiên Chúa mê say trong tình yêu đối với con người, vì bản chất của Ngài là Tình yêu. Nhưng trong Tình yêu đó, Ngài cũng dạy con người phải thương yêu nhau. Chính vì yêu mà ngài đã hạ mình, thì Ngài cũng dạy con người phải biết khiêm nhu.

1. SỰ KHIÊM NHƯỜNG CỦA CON THIÊN CHÚA:

Thánh Phaolô đã từng ca ngợi sự khiêm nhường của Chúa Kitô: “Ngài vốn dĩ là Thiên Chúa mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ.” (Pl 2, 6-7).

Sự khiêm nhường của Thiên Chúa không chỉ đơn thuần là ‘quên’ đi cái ‘tôi’, như khi người ta nói ông A, bà B khiêm nhường, cho dù ông A, bà B có khiêm nhường thật. Sự khiêm nhường của Con Thiên Chúa là sự khiêm hạ của Đấng là Thiên Chúa trở nên người phàm. Đó là sự KHIÊM HẠ đúng nghĩa. Nếu con người khiêm nhường thì trước sau họ vẫn là con người. Còn Thiên Chúa khiêm hạ đã trở thành người thật sự, sống giữa xã hội loài người như chính con người là con người.

2. THIÊN CHÚA KHIÊM HẠ VÌ YÊU:

Tình yêu khiêm hạ của Chúa Kitô là Tình yêu đẹp lòng Chúa Cha.

Con Thiên Chúa đã tự nguyện lặn sâu xuống tận cùng của kiếp con người để nhân loại hiểu rằng giá trị của cuộc đời không phải quyền thế, giàu sang mà chính là ý Cha được thể hiện. Sự vâng lời của Ngài xuất phát từ Tình yêu tuyệt vời: Đó là lòng yêu mến đối với Chúa Cha, và lòng yêu thương đối với loài người. Tình yêu này đã làm cho Người từ một Đấng giàu sang, quyền năng, vĩnh cửu... trở nên ‘người Tôi tớ đau khổ’ gánh chịu mọi tội lỗi nhân loại. Tình yêu ấy được Chúa Cha chấp nhận. Ngài tuyên bố Đức Kitô là ‘Con yêu dấu’ của mình. Ngài cũng làm cho Tình yêu đó có sức cứu độ tuyệt vời. Và Đức Kitô, Con của Ngài, người Anh Cả của toàn thể nhân loại trở thành trung gian duy nhất giữa Ngài và nhân loại.

Tình yêu khiêm hạ của Con Thiên Chúa có sức cứu độ tuyệt vời.

Sự kiện Con Thiên Chúa ‘trở nên người phàm’ và ở với loài người làm thay đổi cuộc sống trần thế: cuộc sống này nếu không có Người sẽ trở nên vô nghĩa. Nhưng có Người, cuộc sống có giá trị vĩnh cửu. Nhờ Chúa Kitô, Thân phận tội lỗi được Thiên Chúa cứu độ và trở lại làm Con Thiên Chúa. Dù thân phận yếu đuối, nhưng sự yếu đuối ấy cần thiết để nhận được ân sủng của Thiên Chúa. Chỉ cần con người ý thức mình mang thân phận yếu đuối, con người sẽ khát khao mỗi ngày một hơn được sống trong ơn Chúa, sống trong sự công chính của Ngài. Và chỉ có thế, con người mới nỗ lực để ơn hoán cải của Ngài thấm vào tâm hồn họ. Nơi Chúa Kitô, Thiên Chúa làm cho ơn cứu độ, sự công chính trở thành viên mãn. Sự khiêm hạ của Con Thiên Chúa thật cần thiết. Qua mọi thời, sự khiêm hạ ấy là dấu chứng lớn lao của Tình yêu Thiên Chúa. Qua mọi thời, sự khiêm hạ không ngừng được nhắc đến. Và Chúa Kitô - Thiên Chúa làm người vẫn là một thực tại sống động hôm qua, hôm nay và mãi mãi.

Tình yêu khiêm hạ của con thiên chúa là niềm an ủi lớn lao cho nhân loại.

Không ai điên dại đến nỗi muốn hóa kiếp thành con vật mình yêu quý để bày tỏ tình yêu với nó. Nhưng Thiên Chúa đã yêu con người bằng Tình yêu mà con người cho là điên dại ấy. Người thực sự chia sẻ kiếp người và thông cảm sâu xa với nỗi gian truân của họ. Trên thập gia,ù Tình yêu khiêm hạ của Người trở nên bằng chứng hùng hồn về sự hạ mình của Thiên Chúa. Người hạ mình xuống để nâng loài người lên. Vì thế, giữa cuộc sống đầy chông gai, con người có quyền hy vọng. Chúa Kitô không chỉ an ủi nhân loại bằng lời, nhưng còn bằng chính cuộc đời, bằng chính Tình yêu của một vì Thiên Chúa.

Tình yêu khiêm hạ của Con Thiên Chúa là cứu cánh của những kẻ tin.

Chúa Kitô bước vào cuộc trần và đã chết như một tên tử tội không phải tình cờ, chẳng mang một giá trị gì. Người đã sống để thông cảm với kiếp người bất tất, Người chết để loài người sống, và sống lại để những ai tin sẽ sống đời đời. Chúa Kitô vâng lời Chúa Cha, nhưng Người cũng vì tất cả loài người mà đã nhập thể và cứu độ. Nhờ Người mà ‘Chúa Cha đã khứng ban Nước trời cho chúng ta.’ (Lc 12, 32). Người là cứu cánh tối hậu cho những kẻ tin. Ngoài Người không còn ai khác.

3. THÁI ĐỘ CỦA CON NGƯỜI:

“Các con hãy yêu thương nhau như Thầy yêu thương các con.” (Ga 15, 12).

“Hãy học cùng Ta vì Ta hiền lành và khiêm nhường trong lòng.” (Mt 11, 28).

Đó là những lời dạy của Chúa Kitô. Dĩ nhiên lời ấy cần được áp dụng trong cuộc sống của kẻ bước theo Người.

Khiêm nhường và yêu thương

Khiêm nhường nằm trong yêu thương. Khiêm nhường và yêu thương bổ túc cho nhau. Có khiêm nhường thì mới yêu thương dễ dàng, yêu thương chân thành. Ngược lại yêu thương cũng giúp trở nên khiêm tốn. Nếu kiêu ngạo làm con người chỉ thấy mình, thì khiêm nhường mở ngỏ để họ đến với nhau. Nếu chỉ thấy mình, con người sẽ không nhận ra giá trị quanh mình, sẽ trở nên ấu trĩ, sẽ không biết thông cảm, không biết tha thứ. Yêu thương và khiêm tốn là trái phá làm nổ tung mọi hàng rào ích kỷ.

Cái ‘tôi’

Khiêm nhường cần phải có sự hy sinh đi trước, để khi gặp ‘chướng ngại’, tinh thần hy sinh giúp vượt qua mà thực hiện khiêm nhường. ‘Chướng ngại’ lớn nhất, khó vượt qua nhất là cái ‘tôi’. Nhiều khi phải hy sinh để ‘tạm cất’ cái ‘tôi’ cho khiêm nhường thành công. Kinh nghiệm cho thấy, phải chiến đấu với bản thân nhiều lắm mới có thể ‘tạm cất’cái ‘tôi’ dù chỉ trong khoảnh khắc cần thiết nào đó. Cần phải chiến đấu, cần phải hy sinh. Chiến đấu cam go, hy sinh trầy trụa, thì chiến thắng mới vẻ vang.

Đón nhận Lời Chúa

Vì kiêu ngạo, con người đi ra ngoài Tình yêu của Thiên Chúa và của nhau.

Vì kiêu ngạo, Ađam đã đánh mất sự sống nguyên khởi.

Chúa Kitô chịu chết cho loài người cũng vì loài người kiêu ngạo.

Ngày nay, chính vì kiêu ngạo, Giáo Hội bị chia rẽ, thế giới hận thù, con người không nhìn nhận nhau, chiến tranh và bạo lực leo thang.

Là người Kitô hữu, chúng ta có Lời Chúa hướng dẫn. Lời Chúa sẽ giúp hiểu giá trị của Tình yêu và biết học đòi nhân đức khiêm nhường. Đón nhận Lời Chúa, sống Lời Chúa, cuộc sống người Kitô hữu sẽ phong phú. Hôm qua Chúa dạy các môn đệ: “Các con hãy yêu thương nhau”, thì hôm nay, Chúa cũng dạy chúng ta như thế. Thế giới đang cần tình yêu. Nếu mỗi người chỉ là một đốm lửa sáng cho tình yêu, nhiều người sẽ là một bó đuốc to.

Chúng ta hãy đón nhận Lời Chúa với lòng đơn sơ hết sức, nhờ đó sự kiêu ngạo trong ta được phá vỡ. Không còn kiêu ngạo thì yêu thương mới thật sự là yêu thương. Và yêu thương theo đúng như Lời Chúa dạy thì lòng yêu thương ấy mới có giá trị trước mặt Thiên Chúa. Yêu thương thật sự hay không là do tấm lòng chân thật hay không. Đón nhận Lời Chúa và để cho Lời ấy lắng lại trong tâm hồn mình, soi lòng mình, thanh luyện mình để có được tâm hồn biết yêu thương chân thật, vô vị lợi. Vì ai nghe mà thực hành Lời ấy mới là người yêu mến Chúa Giêsu.

4. MẪU GƯƠNG VỀ TÌNH YÊU KHIÊM NHƯỜNG CỦA MẸ MARIA:

Nhân loại có một người Mẹ thật vĩ đại: Đức Maria. Mẹ vĩ đại vì tình yêu khiêm nhường đối với Thiên Chúa và đối với đồng loại. Lời kinh Magnificat của Mẹ trước hết là lời ca ngợi lòng lân tuất của Thiên Chúa, sau nữa là lời loan báo về một xã hội công bằng mà tất cả những người nghèo, người khốn khổ ước mong: “Thiên Chúa sẽ đánh tan những kẻ kiêu ngạo, sẽ hạ bệ những người quyền thế, sẽ để cho người giàu trở về tay không, sẽ nâng cao những người phận nhỏ, và sẽ cho người đói khát dư đầy của cải.” (Lc 1, 5- 53).

Nếu Đức Maria không có một tình yêu thật sự đối với tha nhân, làm sao trong khoảnh khắc, Mẹ có thể cất lên tiếng hát đầy lòng nhân ái như vậy. Và chắc chắn, Mẹ sẽ không nhận ra thế giới này cần gì, con người cần gì, nếu Mẹ không là người sống nhân đức khiêm nhường. Nơi Mẹ tình yêu và sự khiêm nhường sóng đôi.

Lạy Mẹ Maria, Mẹ là người đầu tiên nhận thấy tiệc cưới ở Cana thiếu rượu. Xin cho trái tim chúng con mang nhịp đập của một tình yêu nhạy cảm để chúng con biết yêu và trao ban tình yêu ấy cho những người chúng con gặp gỡ. Xin giúp chúng con có quả tim khiêm nhường. Một quả tim như thế sẽ giúp đôi mắt chúng con quan sát tinh tế hơn về những nhu cầu của mọi người xung quanh, để chúng con sẵn sàng cho đi và trao ban tình yêu của chính chúng con●

Trở về mục lục >>

CẢM NGHIỆM VÀ SUY TƯ

CẢM NGHIỆM VỀ ĐẠI HỌA SÓNG THẦN

Hoàng Quý

Thế là đã hơn mười ngày cơn đại sóng thần ập vào tàn phá cả một vùng trời rộng lớn của bờ biển Nam Á Châu và đã gây ra bao kinh hoàng, không riêng cho dân chúng địa phương, nhưng còn cho cả thế giới. Nhờ phương tiện truyền thông tân tiến ngày nay, mọi người như chứng kiến thực sự đại họa này đang xẩy ra trước mắt. Chưa bao giờ thế giới xúc động mau lẹ và ào ạt kêu gọi cứu trợ cho vùng đất lâm nguy này như hiện nay.

Trong những ngày qua các cơ quan truyền thông đã mô tả tất cả những thiệt hại, những mất mát to lớn quá sức tưởng tượng của con người. Tuy nhiên cho đến ngày hôm nay, nhiều người đang nhìn ra khía cạnh tích cực của đại biến cố này. Từ biến động kinh hoàng này, nhân loại đang tìm đến nhau trong yêu thương, trong đùm bọc, trong xóa bỏ hận thù, trong liên kết cho chính nghĩa nhân loại.

Nhiều người Hồi Giáo quy tội cho những người theo đạo Hồi đua đòi ăn chơi theo thói Tây Phương tại các vùng thắng cảnh, do đó họ đã bị Đấng Alla phạt. Phải chăng đó là lý do những quốc gia giầu có theo Hồi giáo ít tham gia tích cực vào việc cứu trợ, trong lúc các quốc gia Tây Phương theo khuynh hướng Kitô giáo lại ồ ạt tìm đến cứu trợ? Thế còn những người theo Kitô giáo nghĩ gì về biến cố thảm hại này?

Nhiều người Kitô giáo, nhất là giới trẻ cũng bị giao động về biến cố này khi họ tin rằng Thiên Chúa là người cha nhân từ, thế thì tại sao Ngài lại giáng hình phạt nặng nề thế này cho con cái của Ngài? Chúng ta nghĩ gì về giải thiên hà đã tồn tại cả hàng chục tỉ năm rồi và giải thiên hà này gồm có hơn 200 tỉ tinh tú. Làm sao chúng ta tưởng tượng nổi mặt trời và các hành tinh xoay quanh mặt trời muốn đi du hành quanh giải thiên hà này với tốc độ 210 cây số một giây, sẽ phải mất 250 triệu năm? Đứng trước vũ trụ bao la và huyền diệu này, con người quả thật quá bé nhỏ để có thể hiểu biết được những vận hành rộng lớn trong vũ trụ này. Hồi còn theo học tại Giáo Hoàng Học Viện tại Đàlạt, tôi đã cố học hỏi để tìm hiểu cách cắt nghĩa tại sao lại có sự ác trong thế giới, tại sao Thiên Chúa lại tạo dựng một thế giới bất toàn như hiện nay? Càng tìm hiểu, tôi càng bị giao động. Cho đến một ngày tôi tìm gặp trong cuốn "Toi qui cherches, Toi qui doutes" (bạn tìm hiểu, bạn nghi ngờ), Linh mục Thivollier vẽ ra hình ảnh tôi giống như con ruồi đậu trên lưng con trâu. Khi con trâu nằm nghỉ hoặc đứng yên một chỗ, con ruồi sống được những giây phút bình an thư thái. Nhưng khi con trâu chỗi dậy đi lại hoặc chạy đuổi nhau, đối với con ruồi lúc đó là những trận động đất. Và khi con trâu lội xuống đầm mình trong dòng nước, đối với con ruồi lúc đó là những trận sóng thần và lụt lội. Con ruồi phải trải qua nhiều tình huống đổi thay bất ngờ và sóng gió như thế đấy, trong lúc đối với con trâu, đó lại là tình trạng bình thường của cuộc sống, là vận hành tự nhiên trong trời đất.

Chúng ta cũng vậy thôi khi đứng trước những vận hành của vũ trụ. Chúng ta cũng chỉ là những chú ruồi trên lưng con trâu. Văn hóa Đông phương chúng ta vẫn thường quan niệm cuộc đời này mỗi người đều phải trải qua chu kỳ "sinh, lão, bệnh, tử" và không ai thoát ra khỏi cái vòng định mệnh này cả. Ai cũng được sinh ra, rồi lớn lên và già cả, rồi lâm đủ thứ bệnh hoạn và sau cùng là bước tới cửa tử. Như vậy đau khổ đã trở nên một thành phần trong cuộc sống đời người. Chính Chúa Giêsu, con Thiên Chúa khi nhập thế, cũng đã chấp nhận đi vào quy trình vận hành của vũ trụ. Ngài cũng được sinh ra, rồi lớn lên, rồi đương đầu với đủ mọi thách đố, mọi đớn đau và sau cùng nằm chết trên thập giá như một tên tử tội. Nhưng điều kỳ diệu là Ngài đã chiến thắng đau khổ và sự chết khi Ngài Phục Sinh từ nấm mồ cõi chết.

Sứ mệnh của Ngài đến trần gian không phải để cất sự dữ, điều ác khỏi thế giới này, nhưng làm thế nào cứu độ con người biết vươn lên tội ác và thắng thế sự ác. Giêsu trở thành một Huyền Nhiệm để những ai tuân theo lời giảng dậy của Ngài, noi theo gương sống của Ngài và để Thánh Thần của Ngài tác động, họ vượt thắng được sự dữ và tìm được hạnh phúc ngay tại cuộc sống trần gian này. Đó là ý nghĩa đích thực của ơn cứu độ. Ơn cứu độ không phải chờ mãi đến lúc chết, nhưng đang thể hiện ngay trong cuộc sống tại thế hôm nay cho những ai sống với Huyền Nhiệm Giêsu. Ơn cứu độ của Chúa Giêsu đòi hỏi sự cộng tác của con người. Chúa Giêsu đã chẳng loan báo cho những ai muốn đi theo Ngài: "Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy" (Mt 16: 24-25).

Thử thách, đau khổ, bệnh tật, chết chóc cũng như niềm vui, may mắn, hạnh phúc trở thành những yếu tố bình thường của cuộc sống mỗi người. Ai cũng đều phải đi qua cái cầu này cả và không ai vượt thoát được. Có nhân vật nào lừng danh thế giới từ trước tới nay, kể cả Đức Phật, hay Đấng Alla hay Đức Giêsu thoát khỏi đau khổ và cái chết đâu? Các Đấng sáng lập các tôn giáo này đã đến lặn lội trong trần gian dìu dắt con người đi theo lối đường vươn lên trên khổ đau và sự dữ để được cứu độ, để được giải thoát, chứ không bị đau khổ hay sự ác đè bẹp con người trong tuyệt vọng. Sứ mệnh của tôn giáo là thế đó, trong lúc sứ mệnh của khoa học tìm cách đem lại đời sống vật chất của con người khả quan hơn. Nhưng khoa học dầu tiến bộ vượt mức như ngày nay cũng đành bó tay bất lực trước những vận hành của vũ trụ bao la này.

Trở lại với đại họa sóng thần vừa qua, tôi rút ra được những bài học gì từ đây? Ngoài những xúc động tự nhiên của con người và những cổ động nhiều người tiếp tay vào công việc cứu trợ, tôi cảm thấy mình quá nhỏ bé trước đại cuộc cứu trợ vĩ đại này. Và có phải vì thấy mình quá nhỏ bé và bất lực trước những công việc lớn lao này, tôi đành ôm lấy niềm đau xót hay tìm cách lãng quên thời sự? Chính giờ phút này đây Thánh Thần Chúa nhắc nhở tôi hãy sử dụng hai loại vũ khí Ngài đã đào luyện tôi trong những năm sống vừa qua. Trước tiên tôi hãy nhìn nhận thảm họa này là ân huệ của Thượng Đế, dầu cho điều này trái ngược hẳn với những suy nghĩ hiện nay của tôi cũng như của mọi người. Từ thái độ này, tôi dâng lên Ngài lời tạ ơn và cầu nguyện cho những nạn nhân thống khổ. Từ đây tôi sẽ cảm nhận được sự an bình và thản nhiên tìm cách đối phó với thực tại.

Vũ khí thứ hai Chúa muốn tôi đem sử dụng chính là hãy tìm về cầu nguyện để ca ngợi Ngài và nối kết mối giây thông hiệp với Ngài vì chính Ngài mới là sức mạnh thần diệu và toàn năng cứu độ con người. Ngài sẽ coi đây là cuộc chiến của Ngài và Ngài sẽ chiến đấu cho họ nếu họ quy hướng về Ngài, thần phục Ngài, tôn thờ Ngài, như Lời Ngài đã hứa với vua Salomon: "nếu dân Ta, dân vốn kêu cầu Danh Ta, mà biết hạ mình xuống khẩn nguyện và tìm kiếm Nhan Ta, từ bỏ những con đường xấu xa mà trở lại, thì Ta, từ trời, Ta sẽ nghe và thứ tha tội lỗi nó và sẽ phục hưng xứ sở của nó." (2Sb 7:14).

Chúng ta đang nhìn thấy gì trong những ngày qua và hiện nay? Càng ngày người ta càng nhìn nhận ra sự nhỏ bé và bất lực của con người, do đó con người đang tìm đến nhau để đùm bọc nhau, để hàn gắn những thương đau của nhau, để nối kết trong yêu thương, trong kiến tạo một thế giới liên đới và đầy tình người hơn. Một hiện tượng thật kỳ diệu nữa là các tôn giáo đang nối kết với nhau và huy động mọi người cho cầu nguyện vì họ hiểu rằng thế giới nhỏ bé này vẫn cần đến một Đấng Toàn Năng hộ phù. Con người có thể hàn gắn được những thiệt hại vật chất của cơn sóng thần vừa qua, nhưng làm thế nào có thể hàn gắn được những vết thương lòng quằn quoại của các nạn nhân sóng thần trong hiện tại và trong tương lai? Đây là sứ mệnh của tôn giáo, của truyền giáo, của cầu nguyện, của bác ái.

Với hoàn cảnh hiện tại, chúng ta có thể đóng góp được gì cho công cuộc cứu trợ vĩ đại này? Như Thánh Têrêsa Nhỏ trong bốn bức tường tu viện, chúng ta chỉ còn biết cầu nguyện và ca ngợi Chúa và nài xin Ngài cứu trợ thay cho, vì "những gì con người không làm được, Thiên Chúa làm được phi thường" (Mt 19:26). Cầu nguyện lúc này trở thành đôi bàn tay nối dài vạn dặm của Chúa trao cho chúng ta, cũng như xưa Chúa đã nối dài cho đôi bàn tay của Thánh Têrêsa nhỏ nơi tu viện vươn tới khắp địa cầu trên cánh đồng truyền giáo mênh mông.

Sức chúng ta nhỏ nhoi, nhưng thần lực của Chúa thật vô cùng dũng mãnh. Hãy đi vào thông hiệp với Ngài trong cầu nguyện để tình yêu và sức mạnh của Ngài nối dài tấm lòng yêu thương của chúng ta tới những người khốn khổ. Amen●

Trở về mục lục >>

NHỮNG THẮC MẮC CỦA TÂM HỒN CON NGƯỜI

Philippe Madre -

Thái Văn Hiến dịch

Điều luôn hiển nhiên là tâm hồn của con người thường bị chiếm ngụ và băn khoăn do vô số những câu hỏi mà họ chân thành ước ao có được câu trả lời. Bằng việc làm, tư duy, nghiên cứu, nghiền ngẫm, cầu nguyện của mình, con người có khả năng nhận được câu giải đáp...nhưng không phải khi nào cũng thoả mãn.

Các vấn đề được đưa ra không nhắm vào tính chất triết học, nhưng nhằm vào việc nhấn mạnh sự hiện hữu của những tiếng "tại sao" ấy, và tính chất chính đáng của chúng. Thật là thường tình khi con người, đúng là vì nhân tính của họ, mà trong hoàn cảnh nầy hay hoàn cảnh khác, đặt ra và tự đặt ra cho mình câu hỏi bất hủ "tại sao ?"...trong đó bao gồm cả việc đối diện với Thiên Chúa khi họ sẵn sàng để tin vào Người.

Tôi đã gặp biết bao người có lòng tin mà cứ nghĩ một cách nghiêm túc rằng việc đặt câu hỏi với Thiên Chúa là hoàn toàn bị cấm đoán vì sự Toàn Năng của Người không tha thứ cho bất cứ một thắc mắc nào trong tâm hồn con người cả. Thật là sai lầm trầm trọng, vì chính Thiên Chúa đang chờ con người hỏi...nhưng không phải bạ cái gì cũng hỏi ! Người ta không hỏi Thiên Chúa về mưu mẹo của ma thuật, bói toán hay bất cứ một sự nương cậy nào vào những sức mạnh thần bí.

Người ta cũng không hỏi Thiên Chúa với một tinh thần đòi hỏi, qua đó người ta cho rằng Người như là một Đấng phải trả lời cho chúng ta theo ý chúng ta muốn, và đúng lúc mà chúng ta cần.

Người ta hỏi Thiên Chúa như một đứa bé hỏi cha nó, với lòng tín nhiệm và nhẫn nại, đinh ninh là câu trả lời tốt đẹp sẽ được đưa ra vào lúc thích hợp, lúc mà chúng ta nằm trong mức độ "lĩnh hội" được nó.

1- Hai loại thắc mắc

Để đơn giản, chúng ta hãy nhận thấy bản thân chúng ta bị chiếm ngự bởi hai loại thắc mắc:

a- Những thắc mắc "thuộc phương diện con người".

Đây là nói về những thắc mắc động chạm đến tất cả mọi địa hạt của cuộc sống con người và những câu trả lời đều nằm trong tầm tay chúng ta, ngay cả có lúc chúng ta không đạt được tức thì.

Khi khoa học gia Newton quan sát sự rơi của một trái táo, ông đã tự đặt ra cho mình câu hỏi: tại sao nó lại rơi xuống đất ?...và thế là sau một thời gian suy nghĩ dài, câu trả lời hàm chứa định lý vạn vật hấp dẫn được đưa ra.

Câu trả lời đó đã nằm trong tầm tay của Newton, và có thể ông là người đầu tiên tự đặt câu hỏi...

Trong tất cả những địa hạt của đời sống chúng ta, chúng ta cũng vậy, tuỳ hoàn cảnh, ngẫu nhiên hay được chúng ta xác định trước, mà chúng ta chạm trán với những thắc mắc và câu trả lời đối với chúng ta là (hoặc sẽ) có thể đạt tới được.

b- Những thắc mắc vươt quá sức con người

Tuy nhiên, có một loạt những thắc mắc khác mà câu trả lời triệt để sẽ chẳng bao giờ, trên trái đất nầy, con nguời có thể đạt tới được. Có một thời, chưa lâu lắm, người ta nghĩ rằng những tiến bộ của khoa học và sự tăng trưởng của trí thông minh của nhân loại sẽ giúp cho giải đáp được những thắc mắc cơ bản nhất. Giả thiết ấy về sau đã bị bỏ rơi...

Bây giờ người ta biết, ngoại trừ một vài người khăng khăng, là con người mang trong mình những thắc mắc mà họ sẽ không bao giờ có thể tự mình rút ra được lời giải đáp: "Tôi là ai?" "Tại sao tôi lại hiện hữu?", "Tại sao có đau khổ và điều ác?", "Cái chết của tôi là gì?", v.v...

Những thắc mắc ấy, cách nầy hay cách khác, động chạm đến ý nghĩa của chính cuộc sống chúng ta, là điều xác định căn cước và những may rủi của đời sống chúng ta. Trong tâm hồn con người, có một "ý muốn tìm hiểu" về cuộc đời của mình, đó là điều hợp lý sâu sắc. Điểm trầm trọng, chính là khi người ta không còn đặt câu hỏi nữa, hoặc người ta làm cho nó "tê liệt" trong chúng ta.

Tuy nhiên, câu trả lời đối với những thắc mắc ấy vượt quá sức con người vốn chỉ nhận được lời giải đáp của họ từ một Đấng khác...từ Thiên Chúa.

Tôi nghĩ đến câu chuyện có thực về tay võ sĩ quyền Anh người Do thái, gốc Hilạp và rất ít "tin vào niềm tin Do thái giáo" của anh ta. Bị cầm tù nhiều năm trong trại Auschwitz, anh ta chỉ sống sót được là nhờ vào sự khéo léo của mình trong các trận đấu trên võ đài. Tên chỉ huy trại của anh ta đã tổ chức những trận đấu quyền Anh; chỉ cần người thanh niên Do thái ấy thua - chỉ một trận thôi - là anh ta sẽ phải chết... Anh ta đã sống qua hai trăm trận, đã đấu là thắng, và đã có thể sống cho đến lúc được giải phóng vào năm 1945. Hollywood vừa quay một cuốn phim siêu hạng về câu chuyện hấp dẫn ấy.

Thế nhưng, cả hôm nay nữa, bằng chính lời chứng của mình, chàng thanh niên "huyền thoại của trại Auschwitz" ấy kêu lên: "tại sao lại là tôi?... Tại sao tôi vẫn còn sống?" Anh ta đã nhìn thấy hàng trăm và hàng trăm những người bạn tù của mình phải đến lò hơi ngạt, còn anh ta, chỉ một mình anh ta giữa hàng ngàn người, lại thoát chết.

Tại sao? Câu hỏi chua chát ấy đã vô tình đẩy anh ta đến với sự hiển nhiên của Thiên Chúa, có thể là một cách nghịch lý...và cả công phẫn trước cảnh của bao nhiêu là thác loạn chung quanh nữa. Nhưng anh ta chỉ ngăn cản câu trả lời dành cho tiếng kêu thắc mắc của mình, chỉ trong Thiên Chúa mà anh ta mới gặp được câu trả lời ấy, trong một sự hiểu biết vượt quá trí thông minh, vượt quá sự lý luận của chính anh ta: sự sống của anh ta là ở trong tay Thiên Chúa.

Hẳn là người ta muốn bẻ lại rằng: thế còn sự sống của hàng ngàn người đã bị biến mất kia, thì sao? Nhưng người ta không ai trả lời về một biêu riếu của sự dữ bằng cách khởi tố Thiên Chúa cả.

2- Câu trả lời của con người

Những thắc mắc vượt quá sức con người ấy không phải là một "sự phi lý của tự nhiên", trái lại là đằng khác. Chúng lộ ra như một "lổ hổng", một khiếm khuyết của sự đầy đặn hay sự trọn vẹn cần phải được lấp đầy. Chúng là một thúc đẩy để tìm kiếm sự thực hiện của chính bản thể chúng ta, ngay cả căn tính của chúng ta nữa, cái căn tính vốn không bao giờ là một thực hiện- tự động, một tự mình mà triển nở cả. Sự hoàn thành những gì mà chúng ta là và chúng ta ước vọng ấy chỉ được thực hiện trong một tương quan và một thông hiệp với Thiên Chúa mà thôi. Chính trong điều ấy mà các thắc mắc lôi kéo chúng ta, tuy nhiên, chỉ trong chừng mực mà ở đó câu trả lời chúng ta đưa ra không làm cho chúng ta sa lầy, không kéo chúng ta vào ngõ cụt, ảo tưởng hoặc dối trá.

Nói chung, chúng ta có thể phân biệt trong cách cư xử của con người ba cách (thật là khác nhau!) trả lời cho những thắc mắc động chạm đến ý nghĩa của sự hiện hữu. Đằng khác, trong cuộc sống của mình, con người có thể chao đảo từ nhân vị nầy sang nhân vị khác, hoặc được cố định vào một nhân vị nào đó.

a- Phương pháp trả lời đầu tiên là tránh né.

Có biết bao người đương thời với chúng ta đang mất thì giờ để trốn tránh thắc mắc ấy, thậm chí thường không quan tâm đến nữa là đằng khác. Những diện mạo của sự trốn tránh ấy, trước hết, là vô số và đa dạng, đôi khi lại không thể hiện ra bên ngoài. Tôi chỉ xin kể ra một vài thí dụ:

Viện cớ là thiếu thì giờ. Biết bao lần chúng ta nghe thấy rằng: "Tôi không có thì giờ để bận tâm đến chuyện đó...Tôi đã phải làm quá đủ...," v.v... Làm như thể những mối bận tâm của chúng ta, có ra sao thì ra, ngay cả những bận tâm đáng khen nhất, cũng đã đủ cho cuộc sống của chúng ta rồi và rốt cuộc thì ý nghĩa của cuộc sống ấy không dính dáng gì đến chúng ta cả. Để cho một cuộc sống được đầy đặn không phải là nói một cách miễn cưỡng rằng đã mang lại cho nó một ý nghĩa hay làm cho nó đạt đến được sự hoàn chỉnh của nó; còn lâu mới là như thế!

Kiểu triết lý cho rằng đó sự phi lý cũng là một thứ trốn tránh đặc biệt và nhiều người đã để cho mình mắc phải. Tuyên bố một cách quả quyết rằng những thắc mắc ấy là vô ích và ảo tưởng, khẳng định rằng sự hiện hữu cũng được làm ra - giống như là một biểu hiện liên tục của sự may rủi - là để ánh lên một ý nghĩa thay thế cho sự phi lý toàn diện nhất, và cần phải "tạo cho mình một lý do" hoặc là mở mắt ra: vấn đề không có giải đáp vì chẳng có câu hỏi ! Ở đây chúng ta đang đứng trước sự hiện diện của một hình thức kiêu căng của trí tuệ mà cuối cùng chỉ làm cho trí tuệ ấy mê muội thêm mà thôi.

Sự tuyệt vọng chắc chắn là hình thức giả trá nhất của sự trốn tránh nói trên. Đó là một trong những căn bệnh xã hội (và tinh thần) trầm kha nhất của thời đại chúng ta, mà các triệu chứng vẫn không biểu hiện ra trong một thời gian khá dài.

Ở đây, tôi không nói đến thứ tuyệt vọng do phản ứng trước một trạng thái tình cảm bên ngoài hay trước một thất bại (chẳng hạn), nhưng nói về sự trốn tránh ít nhiều mang tính chất tự sát trong nỗi tuyệt vọng khi thì đối với giá trị của cuộc sống, khi thì với phẩm chất của một cuộc đời và tiểu sử của một con người.

Có một thứ từ chối dần dần, có thể là không được ý thức mấy vào lúc đầu, có liên quan đến tinh thần trách nhiệm, mà trên thực tế "đáng gánh vác" để sống, và sống "triệt để"... nói vắn tắt là để tin vào con người mà tôi đang là.

Một thống kê khá thuyết phục: Canada, xứ sở mà những người trẻ được bảo đảm nhất thế giới và có mọi lý do để được sung sướng, thế nhưng đó cũng là xứ có nhiều thanh niên tự sát nhất...vì ích gì mà phải suy nghĩ về lý do tại sao có sự hiện hữu và ý niệm về hạnh phúc chứ!

Chúng ta đừng quên rằng các bác sĩ thần kinh, đặc biệt là ở trường của V. Frankl nổi tiếng thế giới, đã nhìn nhận sự xuất hiện, từ khoảng hai mươi măm nay trong những xã hội được gọi là công nghệp hoá, một hình thức mới của chứng suy nhược thần kinh, gọi là "noogène".

Đó là một chứng suy nhược đặc biệt, tổng hợp 15 đến 20% các chứng suy nhược, không bắt nguồn từ một xung đột tâm lý, nhưng từ một vấn đề thuộc phương diện tinh thần (theo nghĩa rộng), động chạm đến sự vắng mặt của ý nghĩa đích thực của cuộc sống: người ta trở nên suy nhược vì không tìm tòi hoặc gặp thấy câu trả lời cho nỗi thắc mắc ấy.

b- Phương pháp trả lời thứ hai là việc đầu tư vào một giá trị nhân bản.

Chúng ta hãy hiểu cho rõ ràng là: ở đây không có ý đưa ra một tranh tụng về những giá trị nhân bản...ngoại trừ những giá trị bị thoái hoá hoặc mang tính chất giả trá. Các giá trị luân lý, nhân bản hay nhân vị đều là những cái tiên quyết đối với sự quân bình của một xã hội và một cá thể. Chúng cũng là những tiêu chuẩn để tìm hiểu và xúc tiến tạo điều kiện thuận lợi cho sự quân bình ấy. Nhưng cho dẫu phẩm cách của chúng có thế nào đi nữa, thì chúng cũng chẳng bao giờ hình thành được một cứu cánh ngay trong chính nó cả. Nói cách khác: Không một giá trị nào giữa những giá trị ấy có thể thực sự trở thành ý nghĩa lâu bền của một cuộc sống, thành câu trả lời cho một thắc mắc cơ bản của tâm hồn cả.

Tất cả giá trị xây dựng nhân bản sẽ chỉ là công cụ mà thôi. Thế nhưng, có nhiều người, tin hoặc không tin, chí ít là trong một giai đoạn sống của họ, lại quá đầu tư vào một hay nhiều các giá trị ấy.

Người ta sẽ chống chế rằng thà làm như vậy hơn là trốn tránh, như chúng ta đã gợi ra ở trên. Có thể, nhưng...tất cả những giá trị nhân bản, dẫu là đáng khen nhất, nếu được xây dựng như một mục đích tối hậu của cuộc sống, thì trở thành mưu toan chiếm đọat nhân vị, thành độc đoán và tù túng. Một cứu cánh như thế, thoạt đầu thì thật đáng ước ao, cuối cùng quay lại tự tạo cho mình một thứ ý thức hệ. Có biết bao ý thức hệ, là nguyên do của những nỗi đau khổ, được khai sinh từ một sự đầu tư thái quá như thế vào một giá trị nhân bản. Thế nhưng, điều mà chỉ là nhân bản mà thôi, dẫu là đẹp đẽ đi nữa, thì cũng không thể làm thỏa mãn cho con người, cho nỗi khát khao của họ về ý nghĩa và về điều tuyệt đối.

Các thí dụ sẽ làm cho chúng ta nắm bắt tốt hơn: công bằng là một giá trị nhân bản đáng kính trọng. Tất cả chúng ta, vì là con người, nên được mời gọi để ao ước, tìm kiếm giá trị ấy. Nhưng, công bằng không phải là một cứu cánh của sự hiện hữu. Người ta không thể “tận hiến cả cuộc đời của mình” cho sự công bằng được. Bấy giờ người ta sẽ có khuynh hướng đặt ra một ngẫu tượng, bất chấp phẩm chất luân lý hiển nhiên của mình.

Điều ấy cũng xảy ra với chủ trương bất bạo động. Những ai tranh đấu cho chủ trương bất bạo động, bằng cách "hy sinh" cho chủ trương ấy một phần quan trọng của đời mình, thì làm thành một ý thức hệ. Họ đích thân kiến tạo càng lúc càng độc đoán khái niệm về bất bạo động...và xây dựng nó thành "các thần tượng giả" cho cuộc sống của họ, nghĩa là như động cơ, ý nghĩa và cứu cánh cho chính cuộc đời của họ. Tuy nhiên, bất bạo động tự nó là một điều tốt đẹp và đáng được vận động...nhưng chỉ có Thiên Chúa mới mạc khải cho ý nghĩa của một cuộc đời; và việc đầu tư ấy, nếu được sống một cách triệt để, thì có nguy cơ "che khuất Thiên Chúa."

Những giá trị khác, đáng ca tụng ngay trong chính nó, có thể được kể ra, như gia đình chẳng hạn. Ai lại nghi hoặc về sự quan trọng của một giá trị mà thế giới chúng ta đang cần đến như thế? Tuy nhiên, có một số cách thế đầu tư vào một mô hình của gia đình khiến cho gia đình trở nên tù túng và phương hại đến sự phong phú của gia đình. Bởi chưng gia đình không múc lấy ý nghĩa của mình trong chính mình được, nhưng nhận được ý nghĩa ấy từ nơi Thiên Chúa.

Sau hết, tôi xin đưa ra thí dụ về nghệ thuật, cũng là một trong những giá trị tiên quyết của một xã hội. Tự đầu tư mình trong một hình thức nghệ thuật đến độ làm cho nó trở thành "bản thể" của cuộc đời của mình, thì trở thành một kiểu tự yêu mình sâu sắc và sản sinh ra một kiểu tự kỷ trung tâm lộ liễu. Tuy nhiên, thật thích hợp khi trau giồi những khả năng nghệ thuật của mình. Nhưng một đằng là thực hành nghệ thuật của mình "vì mình" (thậm chí có khi điều ấy đảm bảo có được hàng ngàn người thán phục) và đằng khác là sống nghệ thuật ấy trong sự tuỳ thuộc vào một Đấng khác...theo cách nói của Kinh Thánh, người ta sẽ nói là: trước Thánh Nhan của Thiên Chúa.

c- Một cách thứ ba để trả lời nằm trong một mở ra với Thiên Chúa

Chấp nhận rằng một sự hiện hữu phụ thuộc vào một Đấng khác ban nó cho chúng ta, đang đặt cái nhìn của Người trên chúng ta và trở thành như một người đối thoại, và vì thế không phải là một người bạn, nhưng lớn lao hơn thế nữa, đó là sự mở ra với Thiên Chúa. Như vậy, khái niệm về lòng tin can thiệp vào, vì người ta không thể thực sự chấp nhận sự hiện diện của Thiên Chúa mà không có một chút tối thiểu của lòng tin...có thể là niềm tin ấy còn loang lổ những quan niệm lầm lạc về vị Thiên Chúa được xem như là tạo dựng nên tôi và chờ đợi nơi tôi một điều gì đó. Chúng ta sẽ trở lại chủ đề về những nỗi sợ hãi đang chiếm ngụ trong chúng ta.

Vào giai đoạn mà chúng ta hiện đang có mặt, chúng ta cũng biết đủ, để định vị chúng ta tốt hơn, là có hai cách để mờ ra với Thiên Chúa. Những anh chị em đang tìm hiểu ơn gọi của mình thì rõ ràng là có lòng tin. Không có nó, hoặc là vào nhũng lúc niềm tin ấy đối với họ có vẻ mong manh và hâm hẩm, thì họ sẽ chẳng hề đặt câu hỏi về ơn gọi của mình chút nào. Như vậy, chúng ta tự định vị mình trong sự hiển nhiên của đức tin : Thiên Chúa hiện hữu và, cách nầy hay cách khác, tôi đã gặp Người, vị Thiên Chúa của ĐGS Kitô ấy, và hồng ân của Ngưòi ít ra là đã bắt đầu làm việc trong tôi, cho đến khi nhú mầm một ước muốn đi theo Người, phục vụ Người và yêu mến Người.

Hiện bây giờ, tôi định vị mình như thế nào trước mặt Người đây? Tôi đón nhận Người như thế nào? Tôi "quản lý" mối liên hệ của tôi với Người như thế nào, trong phạm vi của tiếng gọi dành cho tôi?

Chính ở đó mà chen vào hai cách tự mở ra với Người. Thực ra, hình rẻ quạt ấy còn rộng lớn hơn thế nhiều, nhưng quả đúng là thái độ của chúng ta được xác nhận chung quanh một trong hai trục sau đây:

* Hoặc là tôi tự mang lại cho cuộc đời của mình một ý nghĩa, dưới cái nhìn của Thiên Chúa. Tôi tin vào Người, tôi biết Người gọi tôi... và tôi quyết định, dĩ nhiên là với ý định tốt nhất trong thế gian nầy, những gì phù hợp để tôi thực hiện cả đời tôi cho Người. Chúng ta hãy công nhận rằng có nhiều Kitô hữu đã "giải quyết" vấn đề ơn gọi của mình theo cách là : giữ lại sáng kiến (thường là hết sức trung thực) của những công việc của mình, những quyết định của mình...nhưng người ta thực hiện điều ấy trong đức tin, trong những gì mà người ta cho là tốt lành đối với vinh quang của Thiên Chúa và phục vụ Giáo Hội.

* Hoặc tôi để Thiên Chúa làm cho tôi cảm nhận được tiếng gọi dành riêng cho tôi, tiếng gọi mà có thể làm cho tôi bất ngờ. Tôi tự đặt mình vào sự sắp đặt của Người để nhận lấy - chứ không phải tự tôi quyết định - những gì mà Người chờ đợi nơi tôi. Đôi khi tôi sẽ cần phải nhẫn nại, phải để Người làm cho tôi chín muồi hầu ước muốn của Người trên tôi được đón nhận cách tốt đẹp trong lòng tôi. Có đôi lúc tiếng gọi ấy sẽ có vẻ thúc bách và sẽ nhanh chóng được biểu lộ ra (có thể là quá nhanh đối với sở thích của tôi). Sự khác biệt với trục thứ nhất là động tác phó thác tin tưởng và tỉnh thức, không thụ động chút nào, xác định được thái độ của riêng tôi: có một chờ đợi đặc biệt trong chủ thể của tôi; Người biểu lộ ra, còn tôi thì đặt mình lắng nghe Người...

Thật thừ̀a khi nói thêm, mà không có sự so sánh giá trị, là thái độ thứ hai được Thiên Chúa ưa thích hơn vì nó để cho Người tự do nói với tôi như nói với một người bạn và trong chừng mực của những gì mà tôi có thể chủ động gánh vác được.

Dĩ nhiên là Thiên Chúa chấp nhận tất cả những nỗ lực, những sắp xếp đi vào chiều hướng phục vụ Người, đi theo Người, và vận động cho chân lý của Tin Mừng.

Chính vì thế mà cũng hãy công nhận những người tổ chức cuộc sống của họ trên những gì do đức tin mang lại (xem trục thứ nhất). Nhưng Tình Yêu của Người được "làm ra như thế" là vì Người muốn người ta để cho Người diễn tả nó cho họ, bằng việc tỏ lộ ra một tiếng gọi chẳng hạn.

3- Một cuộc sống được Thiên Chúa cư ngụ

Kinh nghiệm về việc lắng nghe của nhiều người đồng hành với Đức Kitô thúc đẩy tôi đến với một kết luận dạn dĩ: rõ ràng là hình như ý nghĩa đích thực của đời tôi, được gấp bội thêm bằng việc khám phá ra ơn gọi của tôi chỉ có thể là "để nhận lãnh" mà thôi. Có thể sẽ phải cần nhiều thời gian, sẽ có những nhầm lẫn, những công phẫn hay những điều không thể hiểu được để tôi gặp được khả năng nhận lãnh ánh sáng của Chúa. Nhưng trên thực tế, người ta chẳng bao giờ có thể tự làm cho mình thích hợp với ánh sáng ấy được. Đôi khi Thiên Chúa để lọt ra một vài tia sáng khi tôi cố gắng một cách quá "bướng bỉnh" hòng nắm bắt được ánh sáng ấy. Người chấp nhận để cho bị điêu đứng vì sự khẩn khoản hay tính táo bạo của tôi, và, trong khi đánh giá những nỗ lực của tôi (có thể cả những ý ngay lành của tôi nữa), Người ban cho tôi tuỳ theo hoàn cảnh một tia chiếu nào đó ánh sáng của Người.

Nhưng chúng ta hãy dám nhắc lại rằng ánh sáng ấy, cuối cùng chỉ có thể để lãnh nhận mà thôi. Và trong khi liên hệ đến tiếng gọi được đặt ra cho tôi, tuy đối với tôi có vẻ như đã bắt đầu - bằng chính những sáng kiến của mình - bước đi theo Chúa Kitô, lòng tôi sẽ vẫn cứ không thoả mãn chừng nào mà tôi vẫn chưa chấp nhận lãnh lấy ơn ban ấy của Thiên Chúa, tức là ánh sáng cho ơn gọi của tôi.

Vâng, chừng nào tôi còn tự mình, bằng lòng tin, mang lại cho mình tiếng gọi riêng, và còn hơn thế nữa, chừng ấy tôi sẽ vẫn trốn tránh nó, sự bất mãn sẽ dai dẳng trong tâm hồn tôi, với cảm tưởng là tôi không đến được với ánh sáng thật, cũng như đến được với những gì mà vì nó tôi thực sự được tạo thành.

Tôi phải học biết cách nhận lãnh từ Thiên Chúa sự khôn ngoan của chính Người về cuộc sống, sự khôn ngoan mà sẽ mang lại cho tôi niềm hạnh phúc. Tuy nhiên, hạnh phúc ấy không có nghĩa là tôi phải chịu đựng một ý định của Thiên Chúa, như một con rối trong đôi tay của một ông chủ.

Điều thiết yếu là hãy để cho trỗi lên trong ý thức của tôi những gì mà tôi đã mang lấy trong chính mình (trên phương diện của sự khôn ngoan ấy) một cách hết sức cồng kềnh hoặc bị bóp nghẹt do đủ thứ công phẫn, lo sợ, hay ước muốn đa dạng và thường là mâu thuẫn. Điều thích hợp trước hết để hiểu được, chính là Thiên Chúa "đã" hy vọng nơi tôi những gì mà tôi vẫn chưa biết (có thể). Và nếu Người hy vọng như thế, thì chính Người đã ban cho tôi hồng ân và sức mạnh cần thiết để chu toàn điều ấy.

Trích L’Appel de Dieu.

Trở về mục lục >>

THỨC TỈNH

Bài Giảng Cấm Phòng của Lm. Anthony De Mello tại Tây Ban Nha.

Maria Paz Marino ghi lại

Maranatha dịch

Cuộc sống là giây phút này đây, nhưng bạn phải thức tỉnh mới biết được. Nếu bạn bám vào quá khứ hoặc hy vọng một tương lai tươi đẹp hơn, thì bạn đang đánh mất sự sống của bạn. Ai sống trong quá khứ, thì không những người ấy ngủ mà còn là chết nữa, vì quá khứ đã chết rồi. Và ai sống mà mơ mộng vào tương lai, người ấy là một người lầm lạc, một người điên, vì tương lai không có thực. Đừng phí thì giờ của bạn! Những kỷ niệm quá khứ chỉ có thể hữu ích như những kinh nghiệm giúp bạn nhận ra những sai lầm và rút ra bài học cho ngày hôm nay. Khóc lóc cho dĩ vãng là vô ích và suy nghĩ đến tương lai là lãng phí cái sức lực và thời gian mà bạn cần để sống thức tỉnh.

Điều quan trọng là sinh lại từng ngày, với đôi mắt và trái tim trong sáng và đổi mới. Chìa khóa nằm trong khả năng phân tích của bạn để nhìn thấy điều khác hơn cái đập vào mắt; khám phá ra điều ẩn khuất sau sự vật và con người, mà không để ý đến cái vỏ bên ngoài. Khi mắt bạn mở ra, bạn sẽ nhìn thấy rằng mọi sự thay đổi vì cách nhìn của bạn đã thay đổi. Métanoia (hoán cải) có nghĩa là thức giấc để có được một sự thay đổi toàn bộ trong cuộc sống; là thổi sức sống vào hiện tại mà không băn khoăn về bất cứ điều gì.

Điều bi đát trong cuộc sống, không phải là bản thân sự đau khổ, nhưng là thì giờ để sống mà mình lại phí phạm để đau khổ. Tôi có đang ngủ không? Bạn hãy tự trả lời lấy câu hỏi này, hãy quan sát cuộc sống của bạn, hãy nhìn xem cách mà cuộc sống ấy trôi qua. Nếu sự đau khổ có một chỗ đứng, thế thì bạn đang ngủ đấy.

Bạn bảo tôi rằng nỗi đau hiện hữu chứ! Đúng vậy, nhưng nỗi khổ thì không. Nỗi khổ không có thực; nó chỉ là một điều mà tâm trí bạn tạo ra. Nếu bạn khổ, đấy có nghĩa là bạn đang ngủ, bởi vì bản thân nỗi khổ không hiện hữu. Nó là sản phẩm của tình trạng ngủ say của bạn. Tư tưởng của bạn đã bị điều kiện hóa để nhìn thấy các vấn đề ở mọi nơi, và chính điều đó đã làm cho bạn khổ. Những hoàn cảnh xuất hiện trong cuộc đời, và ta sống chúng như là các vấn đề trong khi đó những kẻ khác thì lại không sống như thế. Vì sao lại khác nhau? Vì họ thức tỉnh.

Hãy nhớ lại câu chuyện do Chúa Giêsu kể, về một người mù dẫn một người mù. Cả hai đều mù, nhưng chỉ một người biết rằng mình mù. Ít ra, người này yêu cầu được giúp đỡ và mong nhìn thấy. Người kia rêu rao rằng mình thấy và chẳng thấy gì cả. Cũng vậy, đối với câu chuyện về người có cây xà trong mắt và tự yên ủi mình khi thấy cọng rơm trong mắt người khác. Giống như vậy, khi nhờ khả năng mình, bạn hiến thân để phục vụ thiện ích người khác: nếu bạn ngủ say, các khả năng của bạn trở thành vô ích.

Nhất thiết phải thức tỉnh để nhìn thấy sự vật đúng thực chất của chúng. Hãy nhớ lại câu nói dân gian: “mọi thứ đều có màu của mắt kính mình mang”. Cần phải học nhìn trực tiếp, không thông qua lăng kính khiến cho thực tế biến dạng. Nếu bạn ngủ say, bạn chỉ nhìn thấy những thứ đang ngủ và bạn chỉ nhận ra khi nào bạn thức giấc.

Khi bạn khổ, hãy xem xét một cách sáng suốt nhất nỗi khổ của bạn và những nguyên nhân gây ra nỗi khổ đó. Nếu bạn đối diện với nỗi đau làm cho bạn phải chống lại thực tế, thì nỗi khổ xuất hiện; và bạn càng khổ, thì bạn càng ở trong tình trạng không thể hiểu được nguyên nhân nỗi khổ. Chỉ sau một thời gian bạn mới ý thức được sự vô ích của nỗi khổ đó, nó ngăn cản không cho phép bạn nhận ra rõ ràng vấn đề hoặc sống nỗi đau của bạn một cách thanh thản. Chính bạn đã gây ra nỗi khổ.

Dấu hiệu tỉnh ngủ hệ tại nơi khả năng nhìn thấy xa hơn sự kiện: nhìn thấy từ thực tại, không bị sự sợ hãi hay ham muốn bóp méo; mong muốn nhìn thấy sự thật. Nếu bạn ngủ, bạn chỉ có thể tưởng tượng ra một Đức Giêsu đang ngủ, và Đức Giêsu ấy chẳng dính dấp gì đến Chúa Giêsu đích thực. Dĩ nhiên, đây là một điều nguy hiểm, vì bạn loan báo Đức Giêsu nào đây?

Cuộc sống tự nó không phải là một vấn đề. Chính cái ngã (cái tôi đã được lý tưởng hóa) tạo ra các vấn đề; để đối diện với các lo âu của bạn, khi bạn không chấp nhận mình đúng với thực trạng, thì trí tưởng tượng của bạn bịa ra một nhân vật lý tưởng, và nhân vật này liên tục đòi hỏi bạn phải có một thái độ giả tạo. Nhưng vì, trên thực tế, bạn không phải là lý tưởng đó, nên phần lớn các vấn đề và nỗi khổ đến từ đấy.

Tư tưởng được nhồi sọ và lập trình để chống lại tất cả những gì làm lung lay cái tôi lý tưởng: hoàn cảnh, lời nói, cử chỉ, và điều này xảy ra trên bình diện thể chất cũng như tinh thần hay tôn giáo. Bạn bám chặt vào điều mà bạn tưởng rằng mình biết và vào Vị Thiên Chúa mà có lẽ người ta đã dạy bạn hoặc bạn đang cần, và nếu ai đó chạm vào thì sự an toàn và cái ngã của bạn chao đảo vì chúng cảm thấy bị đe dọa. Bạn có khả năng hiểu được điều đó chăng? Có ư? Vậy thì bạn hiểu rằng chính bạn - cái tôi của bạn - đã tạo ra vấn đề. Trường hợp ngược lại, có nghĩa là bạn đang ngủ và cuộc đời qua đi mà bạn không hề sống.

Trong mọi tôn giáo, người ta dạy rằng phải giết chết cái tôi để tái sinh. Đấy là điều mà Phúc Âm ngầm chỉ khi bảo rằng phép rửa đích thật sẽ làm nảy sinh con người mới. Người nào có thể sống giây phút hiện tại, người ấy sẽ không có những ảo giác, những lo sợ, những nỗi khổ. Người ấy chấp nhận sự việc đúng với bản chất của chúng và không sợ hãi. Người ấy không tạo ra các vấn đề cho mình, cũng không nhìn thấy những vấn đề đang có mặt; vì sự sáng suốt giúp người ấy giải quyết mọi chuyện một cách thanh thản. Bạn phải sống hết mình giây phút hiện tại chứ đừng lãng phí, vì đấy là thời gian duy nhất mà bạn có. Khi bạn không hành động như thế vì luyến tiếc một điều gì khác, ấy là vì giây phút hiện tại không làm cho bạn tràn đầy. Phải chăng điều đó có nghĩa là hiện tại làm bạn thất vọng hoặc, đúng hơn, bạn từ chối nó vì mong nó khác đi? Hiện tại không áp đặt cho bạn điều gì cả. Nó chỉ bộc lộ cho bạn nhiều khả năng mà bạn không thể nhìn thấy được nếu bạn không thức tỉnh. Trái lại, nếu bạn sống giây phút hiện tại, trong tư thế hoàn toàn chú tâm và sẵn sàng, bạn có thể thăng tiến bằng cách tạo ra hiện tại và bằng cách mở ra trong cuộc đời bạn những cửa sổ cũng như cửa lớn mà giây phút hiện tại trao tặng bạn.

Bạn có thể nói được rằng, thời gian gần đây, bạn cảm thấy mình tự do và hạnh phúc dù gặp phải khó khăn hay không? Có ư? Thế có nghĩa là bạn đang thức! Và chuyện gì xảy ra khi bạn thức? Chẳng có gì thay đổi cả. Mọi sự vẫn xảy ra như trước đó, nhưng chính bạn thì đã thay đổi. Chính cách nhận thức sự vật của bạn đã thay đổi, nhờ đó bạn có thể thức tỉnh đi vào thực tế. Như thế, bạn nhìn thấy rõ hơn: mỗi sự vật ở đúng chỗ của mình và bạn ở đúng chỗ của bạn, một cách thanh thản, không lẫn lộn nhau.

Quả là ta luôn muốn thay đổi sự vật trong khi đó giải pháp chính là thay đổi thái độ kháng cự của mình khi đối diện với sự vật. Sự kiện chỉ là sự kiện, và chúng chỉ trở nên hữu ích khi nào bạn chấp nhận chúng đúng với thực chất. Nỗi khổ nảy sinh từ việc bạn chống cự với thực tế, khiến cho tiến trình cuộc sống bị ngăn trở.

Các môn đệ của một sư phụ phương đông hỏi ông: “Giác ngộ đã đem lại cho thầy điều gì?”. Ông trả lời: “Trước đây, thầy khổ vì suy yếu; hiện nay, thầy vẫn suy yếu, nhưng điều đó không phiền hà thầy nữa!” Khác biệt là ở chỗ ấy.

Thức tỉnh, nghĩa là đón nhận mọi sự, không phải như là một qui luật, một hy sinh hay duy ý chí, nhưng mà do giác ngộ; là chấp nhận các biến cố, vì bạn nhìn thấy rõ ràng và không gì hay không ai có thể lừa đối bạn; là khơi dậy cái ánh sáng sẽ không bao giờ tắt nữa.

Nỗi đau thì có thật, nhưng nỗi khổ chỉ xuất hiện khi bạn cưỡng lại nỗi đau: nó là hệ quả của việc bạn kháng cự lại cái đau và cái thực tế khiến cho mong muốn của bạn bị trở ngại. Nếu bạn chấp nhận nỗi đau, thì nỗi khổ sẽ biến đi. Nỗi đau, khi nó có thật, không phải là một điều không thể chịu đựng, vì nó có một ý nghĩa mà ta có thể cảm nhận tùy theo nơi mà nó cư ngụ. Điều không thể nào chịu đựng, ấy là thân xác ở một nơi và tinh thần lại ở trong quá khứ hay trong tương lai; điều không thể nào chịu đựng, ấy là cố gắng uốn nắn sự thật, mà sự thật thì không thể nào biến đổi được. Đấy chính là điều không thể nào chịu đựng nổi, vì đấy là một cuộc chiến vô ích, cũng vô ích như hệ quả của nó là nỗi khổ. Ta không thể nào chiến đấu chống lại một cái gì không hiện hữu; thật hoài công nếu ta tìm kiếm hạnh phúc nơi mà nó không có mặt hoặc ta xem là sự sống cái không phải là sự sống. Cần phải thức giấc! Và khi chúng ta thức tỉnh, nỗi khổ đã biến đi rồi●

Trở về mục lục >>

Two Boxes

I have in my hands two boxes

Which God gave me to hold

He said, "Put all your sorrows in the black,

And all your joys in the gold."

I heeded His words, and in the two boxes

Both my joys and sorrows I store

But though the gold became heavier each day

The black was as light as before, With curiosity,

I opened the black I wanted to find out why

And I saw, in the base of the box, a hole

Which my sorrows had fallen out by

I showed the hole to God, and mused aloud,

"I wonder where my sorrows could be."

He smiled a gentle smile at me.

"My child, they're all here with me."

I asked, "God, why give me the boxes,

Why the gold, and the black with the hole?"

"My child, the gold is for you to count your blessings, the black is for you to let go."

Author Unknown

Hai ChiẾc HỘp

Trong tay tôi có hai chiếc hộp

Mà Chúa đã trao tôi cầm

Ngài bảo: “Đặt nỗi buồn vào hộp đen

Và niềm vui vào hộp vàng”

Tôi tuân lệnh Ngài, và trong hai hộp ấy

Tôi đặt mọi niềm vui nỗi buồn

Nhưng khi hộp vàng ngày càng nặng

Thì hộp đen vẫn nhẹ như lúc đầu

Tò mò, tôi mở ra xem thử vì sao

Và tôi thấy một lỗ thủng ở dưới đáy

Nên qua đó nỗi buồn tôi tuôn chảy

Tôi chỉ lỗ thủng kia cho Chúa và kêu to

“Không biết nỗi buồn con đi đâu rồi”

Ngài mỉm cười với nét thật dịu hiền

“Con ạ, chúng ở với Cha đây”

Tôi hỏi: “Lạy Chúa, sao ban cho con

Chiếc hộp vàng cùng với chiếc hộp đen có lỗ?”

“Con à, hộp vàng là để con đếm các ơn lành,

Còn hộp đen là để con quên đi..."

Vô Danh

Ý CẦU NGUYỆN CỦA ĐỨC THÁNH CHA

THÁNG 1 NĂM 2005

Ý Chung: Cầu cho Hòa Bình Bền Vững Tại Trung Đông: Xin cho tất cả những ai hoạt động tại Trung Đông được dấn thân hơn nữa để xây dựng hòa bình.
Ý Truyền Giáo: Cầu Cho Các Xứ Truyền Giáo Có Những Tông Đồ Thánh Thiện và Quảng Đại: Xin cho các xứ truyền giáo có thêm những tông đồ thánh thiện và quãng đại, sẵn sàng loan báo Tin Mừng Chúa Kitô cho mọi người.

Trở về mục lục >>

TÂM TÌNH BẠN ĐỌC

LTS: Trong tuần qua, Maranatha đã nhận được điện thư xin nhận báo, đổi địa chỉ email, giới thiệu thân hữu nhận báo, gửi bài vở và ý kiến đóng góp của:

Phạm Hùng Sơn – CVK, Tuyến Vũ, Nguyễn Thị Tuyết Mai, Ca Đoàn MariaCecilia, Nguyễn Xuân Minh, Lm. Trương Diễn - C.PP.S, Phạm Đào Tiệp, Nguyễn Văn Nội, Nguyễn Xuân Tuệ Rennes - Pháp, Thái Văn Hiến, Ts. Trần Xuân Sang, Lê Văn Chương, Lm. Phạm Ngọc Diễn - OP, Sr. Maria Vũ Thị Nhung - LHC, Nmhoang, Nguyễn Văn Tuyên, Lm. Vũ Xuân Hạnh, Khoa – SBD, Đinh Văn Tri, Nguyễn Hữu Dõng - Cơ Sở Thánh Gioan Tẩy Giả, Kym Trang – Nguyệt San Dân Chúa Âu Châu, Sr. Trần Hoa, Tuyết Anh, Têrêxa Hoàng Thị Bích, Bostonboyvn…

Chân thành cám ơn Quý Vị đã đón nhận, đóng góp bài vở, ý kiến xây dựng và những khích lệ của Quý cộng tác viên và độc giả dành cho Maranatha.

Nguyện xin Chúa chúc lành cho Quý Vị.

Trân trọng,

MARANATHA

Trở về mục lục >>

THƯ BẠN ĐỌC

Xin chia sẻ một số thư và tâm tình đã nhận được từ cộng tác viên và độc giả gửi về MARANATHA trong tuần qua để hiệp thông cầu nguyện cho nhau:

Tôi rất vui và biết ơn khi biết được Tuần báo Maranatha. Kính xin Quý Báo vui lòng gởi bài qua địa chỉ:…Xin gởi đến Quý Báo lòng biết ơn và lời cám ơn chân thành của tôi. Kính, Nguyễn Thị Tuyết Mai.

Chào Ban Biên Tập! Hôm nay, đầu tuần của Năm Mới 2005, tôi thay mặt Nhóm đón nhận Bài Viết Maranatha, cùng suy niệm với những tang thương của Cơn Sóng Thần vừa qua, cùng cầu nguyện nhiều. Trong Giáo Xứ, Cha Sở phát động quyên góp giúp cho những nạn nhân Sóng Thần …. Nguyện chúc Bình an của Chúa luôn tuôn Ơn Phúc của Ngài xuống trên Ban Biên Tập. Mến chào, TM. Ca Đoàn MariaCecilia.

Một phần của Năm Thánh Thể đã trôi qua: Chúng ta đã làm được gì cho mình? Chúng ta đã làm được gì với và cho anh em để Mình Máu Cực Thánh Chúa Giêsu không trở nên vô ích? Phạm Hùng Sơn – CVK.

Thành thực cảm ơn, tôi đã nhận được Manaratha từ số đầu…Chúc tất cả ban phụ trách mạnh khỏe hăng hái phục vụ dân Chúa qua mạng. Hi vọng được đọc số Tết con Gà có những bài về truyền thống xa xưa…Không dám hứa gì nhưng sẵn sàng chia xẻ tư duy qua phương thức gửi bài sau này, vào thời điểm nào chưa định, còn cần đọc thêm nhiều để hấp thụ thuần nhuyễn tinh thần Manaratha trước. Về Tết Ất Dậu quá sớm; trái lại mong được đọc các cây viết của Manaratha về Năm Mới sắp tới. Cũng xin cám ơn về những lời chúc chân thành và nhất là lời cầu nguyện cho tôi và gia đình. Nguyễn Xuân Tuệ - Rennes - Pháp.

MARANATHA quí mến, Nhân đọc phần dẫn nhập của số 32 có đoạn nêu lên những câu hỏi của một người bị lung lay niềm tin, xin gửi đến một trích đoạn trong cuốn L'Appel de Dieu của tác giả Philippe Madre để MARANATHA xem thử có đăng mạng được không. Kính chúc an bình trong Chúa. Thái Văn Hiến.

Tuần báo Maranatha quý cha gửi cho, con đọc thấy hay và bổ ích lắm! Con cám ơn quý cha. Nếu con muốn mua thì quý cha có cho báo gửi bưu điện đến nhà không ạ? Xin quý cha cho con biết thể lệ để con sẽ mua. Con cám ơn quý cha. Kính chúc quý cha được Chúa, Mẹ, Thánh Cả tuôn đổ muôn ơn. Kính, Phạm Đào Tiệp.

Chân thành cám ơn quý vị cùng Ban BT tuần báo đã viết và gửi báo thường xuyên. Xin giới thiệu và mong quý vị chuyển báo (từ số tới) đến địa chỉ email… Nguyện xin Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta. Lm. Trương Dien, c.pp.s.

MARANATHA kính mến, Cám ơn rất nhiều vì đã thường xuyên gởi những thông tin thật bổ ích cho đời sống thiêng liêng và hành trình ơn gọi của mình. Xin Chúa trả công cho tất cả những người đã, đang và sẽ tiếp tục gởi những tin tức nhằm nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng cho những người đang khao khát Lời Người. Cầu chúc Ban Biên Tập và các cộng tác viên của Maranatha sức khỏe dồi dào, tràn đầy ơn Chúa và an khang trong Năm Mới. In Christo, Ts. Trần Xuân Sang.

Tôi tên là Anrê Lê Văn Chương, tôi đang ở Cần Thơ. Tôi muốn nhận được báo điện tử Maranatha của Quý Vị. Kính chúc Quý Vị luôn thành công, tràn đầy ơn thánh, để Quý Vị luôn hăng say đem tình yêu của Chúa đến với mọi người.Kính chúc Quý Vị năm mới an vui. Xin cám ơn. Anrê Lê Văn Chương.

Kính thưa BAN BIÊN TẬP BÁO MARANATHA. ….tôi là Sr. Maria Jos. Vũ Thị Nhung, Nữ Tu Mến Thánh Giá Los Angeles. Tôi hiện giờ đã về hưu không còn hoạt động gì nữa ngoài giờ cầu nguyện, tôi chỉ còn làm những công việc nhỏ nhặt trong tu viện mà thôi. Xin cám ơn quí bạn đã có nhã ý cầu nguyện và chúc lành cho tôi. Năm Mới tôi cũng xin kính chúc các bạn nhiều ơn Chúa và hăng say rao truyền Tin Mừng trong truyền thông. Xin tình yêu của Thầy Giêsu luôn ấp ủ và tăng cường sức mạnh cho quý bạn trong việc Tông Đồ đặc biệt này. Khi đọc báo chắc chắn tôi phải nhớ kẻ trồng cây, cầu nguyện cho quý bạn. Thân mến trong Chúa và Mẹ Maria, Sr. Vũ Thị Nhung, LHC.

Tôi là Lm. Phạm Ngọc Diễn, Giáo xứ NĐ, xin quí toà soạn gởi cho tôi tuần báo Maranatha. Xin chân thành cám ơn. Fr. D. Diễn, O.P.

Tuần báo Điện Tử MARANATHA thân mến, Xin vui lòng gửi báo đến địa chỉ...khi có báo mới. Và gửi cho mình các số báo đã phát hành trước đó. Xin chân thành cám ơn. Mình biết được Tuần báo này thông qua chị P., một chị làm chung cơ quan, từ số 32. Còn về bản thân hiện nay đang công tác tại PNS của xí nghiệp may, Biên Hòa. Còn về công việc mục vụ, thì hiện tại mình đang tham gia Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, giáo xứ TL. Ngoài ra thì cũng tham gia sinh hoạt bên Giới Trẻ và Ca đoàn nữa. Mong rằng Tuần Báo sẽ ngày một phát triển và đến được với nhiều bạn đọc. Xin Chúa chúc lành cho MARANATHA. Thân mến, Tuyết Anh.

Mến thăm Quý Bạn, Nguyện chúc Năm Mới Maranatha được thăng tiến về mọi mặt và đem lại nhiều lợi ích cho nhiều người. Chân thành cám ơn đã gửi Maranatha mới cho Dân Chúa. Kym Trang – Dân Chúa Âu Châu.

Kính xin Tuần Báo vui lòng gởi báo Maranatha cho con với. Xin chân thành cám ơn Tuần Báo rất nhiều. Xin Chúa chúc lành và ban ơn sủng cho Tuần Báo. Kính, Sr. Trần Hoa.

Dear MARANATHA, Chân thành cám ơn những gì MARANATHA đã đăng. Xin Chúa và Mẹ Maria chúc phúc cho MARANATHA trong những ngày tháng tới. Xin gửi qua địa chỉ Yahoo cho mình. Hộp email bên đó có thể chứa được nhiều tài liệu hơn. Cám ơn nhiều. Khoa, SBD.

Con xin ghi danh để được đọc tin từ Maranatha. Con là Fx. Đinh Văn Trí. Tu Sỹ giáo phận Thái Bình Việt Nam. Hiện con đang phục vụ tại cộng đoàn Giáo Xứ DC, thuộc vùng hẻo lánh. Xin quí cha và Ban Biên Tập cầu nguyện cho con và cộng đoàn giáo xứ chúng con. Xin quí Cha và ban biên tập giúp đỡ. Kính thư, Fx. Dinh Van Tri.

Tôi tình cờ đọc một Email của một người bạn, trong đó có báo Maranatha. Tôi rất mến mộ. Rất mong nhận được báo của quý vị. Xin Chúa chúc phúc cho những thiện chí và các công việc mà quý vị đã và đang thực hiện. Têrêxa Hoàng Thị Bích.

Trở về mục lục >>

Trang Nhà (website) http://www.maranatha-vietnam.net

Thư từ, ý kiến, xin gửi về maranatha@saintly.com

Bài vở đóng góp cho MARANATHA, xin Quý Vị gửi về

maranatha.vietnam@gmail.com.

Chân thành cám ơn