|
Kính thưa quý độc giả Tsunami đã ập vào Đông Nam Á. Tsunami đã rút lui được ba tuần rồi. Các phương tiện truyền thông đã bắt đầu xếp cơn sóng thần vào hồ sơ lưu trữ. Thế nhưng vết thương vẫn còn đấy đối với hàng trăm ngàn người đang tiếp tục sống trong khổ đau vì mất mát thân nhân, mất mát tài sản, và ngày mai vẫn là một đêm tối triền miên. Chẳng những thế, câu hỏi về ‘nỗi khổ’ của thân phận con người cứ tiếp tục lan tràn trên khắp thế giới như một làn sóng vô hình, để rồi nhiều người bị dằn vặt vì một vấn đề muôn thuở: nỗi khổ của nhân loại và của từng người là một thực tế không thể nào tránh né được. Đức Phật nêu lên tám cái khổ của con người. Người ta khổ vì sinh ra và sống, vì già, vì bệnh, vì chết, khi yêu mà xa nhau, khi mong mà không được, khi ghét mà gần nhau, khi năm yếu tố con người phát huy quá mạnh. Nói theo ngôn ngữ Phật Giáo, ‘bát khổ’ là ‘sanh khổ, lão khổ, bệnh khổ, tử khổ, ái biệt ly khổ, cầu bất đắc khổ, oán tắng hội khổ, ngũ ấm (ngũ uẩn) xí thạnh khổ.’ Trong ngôn ngữ Việt Nam, ít ra là có năm cái khổ khác: đau khổ, buồn khổ, nghèo khổ, đói khổ, cực khổ. Không biết tự bao giờ, người ta gắn năm yếu tố ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ với ‘nỗi khổ’, để rồi dần dần con người xem ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ là nguyên nhân chủ yếu của nỗi khổ, vì thế, muốn diệt khổ thì phải làm cho con người hết ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực.’ Lối suy nghĩ này vô tình đã đem đến nhiều hệ quả phức tạp: 1. Người ta không thể nào diệt cho hết cái đau, cái buồn, cái nghèo, cái đói, cái cực, nên từ đó người ta kết luận rằng ‘cái khổ’ là điều không thể diệt được. 2. Nhưng còn nước còn tát: người ta đem hết sức mình để xóa bỏ cái ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’, để rồi khi giảm thiểu những người ‘đau khổ, buồn khổ, nghèo khổ, đói khổ, cực khổ’ nhân loại lại thấy xuất hiện những người ‘mạnh khổ, vui khổ, giàu khổ, no khổ, khoẻ khổ.’ Cứ đếm lại số người giàu tự tử thì biết rằng ‘giàu khổ’ không phải là điều bịa đặt. Cứ nhìn bao nhiêu người thất nghiệp trên thế gian, những người không có việc gì làm để mà ‘cực’, thì thấy rõ thế nào là ‘khoẻ khổ’. Và như thế, nỗi khổ vẫn còn nguyên. 3. Người ta quên rằng ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ có thể là một điều cần thiết cho sự sống, vì đấy thường là hồi chuông báo động để cho cuộc sống được duy trì. Ví dụ: về mặt thể lý, cái đau của một bộ phận giúp người ta ý thức được sự bất ổn của bộ phận ấy để mà chạy chữa; nếu không có cái đau, hẳn bộ phận ấy sẽ chết, và kéo theo cái chết của cả một con người. Về mặt tinh thần, cái đau khi phải mất một người thân giúp ta ý thức được những mối liên hệ tinh thần giữa người với người, mà thiếu chúng thì con người trở thành gỗ đá, hay một động vật sống bằng bản năng. 4. Mặt khác, người ta không đế ý rằng có một lớp người ‘đau sướng, buồn sướng, nghèo sướng, đói sướng, cực sướng’; hay nói cách khác, có những người ‘đau, buồn, nghèo, đói, cực’ mà thấy rằng mình hạnh phúc. Điều này đã được Chúa Kitô nêu rõ từ 2000 năm trước, khi Ngài khẳng định trong Bài Giảng Trên Núi: “Hạnh phúc cho anh em là những người nghèo khó, người đói khát, người buồn sầu (khóc lóc), người cực nhọc (xây dựng hòa bình), người đau đớn (bị bách hại).” (xem Lc 6, 20tt). Những lời của thánh Phaolô gửi cộng đoàn Côlôxê cho thấy ngài là một người ‘đau sướng’: “Giờ đây, tôi vui sướng được chịu đau đớn vì anh em.” (gaudeo in passionibus pro vobis - Cl 1,24). Biết bao nam nữ tu sĩ với nụ cười bình an trong lời khấn ‘khó nghèo’ là một bằng chứng rằng có rất nhiều người ‘nghèo sướng.’ Với nhận thức này, Maranatha_33 nhìn lại nỗi khổ của con người qua lăng kính Mặc Khải, khởi sự bằng cuộc hiến tế tạ ơn của Chúa Kitô, Đấng chấp nhận ‘đau đớn’ để đồng hành và chia sẻ ‘nỗi khổ’ của nhân loại; cùng với Mẹ Maria để sống khiêm hạ và yêu thương như Con mình; tiếp theo là những suy tư qua nhiều hướng khác nhau để chúng ta cảm nhận rằng ‘nỗi khổ là một điều không có thật’, như lời của cha Anthony de Mello. Muốn cảm nhận như thế, mọi Kitô hữu, đặc biệt là Kitô hữu giáo dân, cần có một cái nhìn trưởng thành và có trách nhiệm trong ơn gọi của mình, điều mà linh mục Phan Đình Cho muốn soi rọi qua bài viết mà Maranatha khởi đăng trong số này. Dù sao đi nữa, có những nỗi đau khách quan nhưng mọi nỗi khổ đều là chủ quan. Giải quyết nỗi khổ là chuyện riêng tư của mỗi một người; vì thế, Kitô hữu chúng ta cần sự hiện diện và ân sủng của Chúa Kitô để đón nhận những nỗi khổ đau mà mình cảm nhận, do đó chúng ta cần phải liên lỉ khấn xin: “Maranatha! Lạy Chúa, xin ngự đến.” MARANATHA |
