LỜI CHÚC TẾT CỦA GIÁO HỘI VIỆT NAM.

Duy Quang

Bạn hãy tưởng tượng gương mặt của một người, khi nghe ai đó chúc mình trong ngày đầu năm: “Chúc anh, chị một năm nghèo, đói, khóc, bị người ta ghét, khai trừ và xóa tên”. Phải là một người không bình thường tí nào mới cho rằng người chúc mình như thế là một người đầy thiện tâm, chỉ mong sao mình được một năm tràn đầy hạnh phúc. Thế nhưng, đấy chính là nội dung của bài Phúc Âm mà Giáo Hội Việt Nam chọn để đọc trong thánh lễ Mồng Một Tết.

Trong Phúc Âm thánh Matthêu (Mt 5,1tt), cùng một nội dung này, Chúa Giêsu phán:  “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó”. Câu nói này có vẻ như là một lời cầu chúc cho người ta có ‘tâm hồn’ nghèo. Nhưng trong bài Phúc Âm trong thánh lễ đầu năm, thánh Luca ghi lại rõ ràng: “Phúc cho anh em là những người nghèo khó... Phúc cho anh em là những kẻ đói... khóc... bị người ta ghét, khai trừ, xóa tên” (Lc 6, 20-26) Lời nói này hầu như không còn là một lời chúc nữa mà là một nhận định. Cứ như thể Chúa bảo rằng: “Anh em thật hạnh phúc, bởi vì anh em nghèo, đói, khóc...”

Theo não trạng thông thường thì nhận định này quả là khác thường. Làm thế nào nghèo lại là hạnh phúc? Cứ nhìn vào thế giới, vào xã hội, và thậm chí vào gia đình, thì ai cũng thấy rằng đồng tiền có sức mạnh đến thế nào. Dường như mọi người đều công nhận rằng ‘tình’ và ‘tiền’ là hai yếu tố đem lại hạnh phúc. Thiếu tình thì còn có thể chấp nhận được, chứ còn thiếu ‘tiền’ thì chắc chắn không còn hạnh phúc. Và điều này khó lòng mà phủ nhận. Nếu chấp nhận ‘nghèo’ là có phúc thì thế giới làm gì phải nhọc công ‘xóa đói giảm nghèo’?

Thế thì Chúa muốn nói gì? Chắc chắn lời Ngài nói không phải là một lời nói đùa. Thánh Phaolô từng viết: “Nếu Đức Kitô không sống lại, thì đức tin anh em thật hão huyền, và anh em vẫn còn sống trong tội lỗi của anh em.” Chuyện sống lại của Chúa Giêsu thì dính dấp gì đến hạnh phúc của người nghèo. Vì sao Giáo Hội lại đặt hai bài này cạnh nhau trong thánh lễ mừng Xuân?

Và đây có thể là một trong các lời giải đáp: Ngày nào Kitô hữu chưa sống lại trong Đức Kitô, thì ngày ấy cái nghèo vẫn là một điều khốn, và cái giàu vẫn là một điều phúc. Và nếu bạn vẫn còn đánh giá, hơn thế nữa, nếu bạn còn nghĩ họa và phúc theo kiểu ấy, thì có nghĩa là bạn chưa sống lại với Chúa Kitô.... và, như lời thánh Phaolô, ‘chúng ta là những kẻ đáng thương hơn hết mọi người’. Đáng thương vì không có được hạnh phúc theo Tin Mừng mà cũng chẳng có thể đạt được hạnh phúc của trần gian, bởi vì một người giàu tiền bạc như Bill Gates, cũng rất nghèo về thì giờ: Ông không có lấy một giây trong ngày để hưởng hạnh phúc do bạc tiền đem đến.

Nhưng người nghèo dưới mắt Chúa Giêsu có nghĩa là gì? Chắc chắn không chỉ là nghèo tiền. Kinh nghiệm cho ta thấy rằng không thiếu gì những người nghèo tiền mà lại giàu những thứ khác: giàu ham muốn, giàu tự ái, giàu ganh tị, và không phải cái nghèo kia làm họ khổ, nhưng chính cái ham muốn, cái tự ái, cái ganh tị, nghĩa là cái giàu của họ đã làm họ khổ.

Người khó nghèo thật sự là người không có một cái gì là ‘của mình’: không có một tư tưởng ‘của mình’, một ý muốn ‘của mình’, một tình cảm ‘của mình’. Người nghèo khó là một người hoàn toàn lệ thuộc vào một ai khác. Một Kitô hữu nghèo là người hoàn toàn lệ thuộc vào Chúa Kitô.

Và quả thật, khi một con người đã chết đi và sống lại trong Chúa Kitô, đã hoàn toàn lệ thuộc Ngài, đã trở nên thực sự nghèo, thì người ấy thấy rõ ràng lời Chúa hôm nay là một sự thực hiển nhiên đến sững sờ.

Có thể bạn bảo: ‘Lại nói chuyện lý thuyết.’ Và bạn có lý. Lời Chúa hẳn là một lý thuyết suông nếu chúng ta không sống lời ấy trong bản thân mình, nghĩa là ta không chịu chết đi và sống lại với Ngài.

Để dễ bề quan niệm cái phúc của người nghèo theo Phúc âm, ta hãy cùng nhau đọc lại chuyện này: - Một người giàu đi tìm hạnh phúc mãi nhưng không thấy. Một hôm nằm mơ thấy thiên thần bảo ông đến trước nhà thờ, ông sẽ gặp được một người hạnh phúc. Sáng hôm sau, bán tín bán nghi, ông cũng đến trước nhà thờ, nhưng không thấy ai cả ngoại trừ một người vô gia cư ngồi ở hiên nhà thờ. Ông hờ hững nói câu chào đầu môi: ‘Chúc một ngày tốt lành’ (Bon-jour)! Ông rất ngạc nhiên, khi người kia trả lời: “Ngày nào của tôi cũng tốt lành cả. Nếu mưa, tôi có được hạt mưa, nếu nắng tôi có được ánh nắng, nếu lạnh tôi cảm nhận cái lạnh, nếu nóng tôi vui hưởng cái nóng... lúc nào tôi cũng hạnh phúc!..”

Phúc cho anh em là những người nghèo!●

Trở về Muc Lục