Tại sao Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II lại phong nhiều thánh quá, nhiều nhất trong lịch sử Giáo Hội? Đặt câu hỏi này thực ra không đúng lắm, cho dù người ta đã nhiều lần hỏi như thế trong triều đại Giáo hoàng của Ngài. Giáo hội không “làm” ra thánh và Đức Giáo Hoàng cũng vậy. Giáo hội, qua sứ vụ của vị Giám mục Rôma, chỉ công bố các đấng Thánh mà Thiên Chúa đã tấn phong.

Thế nhưng câu hỏi vẫn còn: thế thì tại sao lại có quá nhiều vụ phong thánh và chân phước như thế? Một phần câu trả lời nằm trong những thay đổi mà Đức Gioan Phaolô thực hiện trong tiến trình phong thánh, cách thế mà Giáo Hội định nghĩa về các Thánh mà Thiên Chúa đã thực hiện. Trong suốt 350 năm, Giáo hội cứu xét việc tuyên bố các Thánh dựa trên một tiến trình luật lệ phản bác, theo đó thì những vị được cứu xét để được phong thánh hay chân phước sẽ bị đem ra xét xử, sau khi qua đời. Trách nhiệm chứng minh ai là thánh thuộc về người muốn đưa “vụ án” của một con người nào đó; Còn người “Chưởng Tín,” còn có tên gọi là “Trạng Sư của Quỷ” thì ra sức tìm cách chứng minh ngược lại.

Vào năm 1983, Đức Gioan Phaolô đã hoàn toàn thay đổi cách thức này. Phiên toà giờ đây được thay thế bằng một tiến trình mang tính lịch sử-học thuật, theo đó thì hồ sơ then chốt chính là tiểu sử của ứng viên được cứu xét phong thánh. Tiểu sử này được viết dựa trên những tiêu chuẩn học thuật đương thời. Những cải cách của Đức Gioan Phaolô cũng đem quá trình cứu xét phong thánh ra ngoài phạm vi Rôma, và trao cho các giáo phận địa phương nơi mà hồ sơ phong thánh được khởi xướng. Các giám mục địa phương giờ đây có trách nhiệm thu thập tài liệu thích hợp để cứu xét một ứng viên, vì thế Giáo hội địa phương giữ phần thiết yếu trong tiến trình này.

Tìm ra các Thánh mà Thiên Chúa đã tấn phong giờ đây không phải là việc riêng của Rôma. Cải cách của Đức Gioan Phaolô đã làm cho tiến trình này nhanh hơn, đỡ tốn kém hơn, có tính tập thể, và mang lại hiệu quả. Nhưng sẽ là một sự lầm lẫn lớn nếu kết luận rằng chỉ vì “tiến trình” thay đổi mà đã mang lại nhiều thánh và chân phước mới trong Giáo hội.

Cũng như mọi điều quan trọng trong triều đại Giáo Hoàng của Đức Gioan Phaolô II, việc phong chân phước và thánh của Ngài phải được hiểu về mặt thần học. Đức Karol Wojtyla vẫn luôn tin rằng Thiên Chúa quảng đại, thậm chí quá quảng đại trong việc cho con người nên thánh---bởi vì Thiên Chúa quảng đại, đến độ phung phí ân sủng của Người. Công việc của Giáo Hội, theo như Đức Wojtyla nghĩ, là phải công bố và ngợi ca tình thương quảng đại của Thiên Chúa đã ban cho các thánh.

Đức Wojtyla đã tiếp nhận giáo huấn của Vatican II về việc “kêu gọi mọi người nên Thánh” một cách hết sức nghiêm túc. Theo ý Ngài, việc “mời gọi mọi người nên Thánh” không chỉ là một lời hoa mỹ; nó chính là một hiện thực sống động trong chính Giáo Hội. Thánh Đức không chỉ là ở trong nhà thờ; thánh đức là con đường của mọi Kitô hữu khi chịu phép rửa. Đó là điều mà Đức Giáo Hoàng xác tín, và đó là lý do mà khi còn là Tổng Giám mục tại Krakow, Ngài đã thực hiện nhiều hồ sơ phong thánh và chân phước. Niềm tin này của Đức Karol Wojtyla không hề thay đổi khi Ngài lên làm Giáo hoàng vào năm 1978- chính vào thời điểm này, Ngài đã có thể tác động cụ thể trên giáo huấn của Công đồng về việc “mời gọi mọi người nên thánh.” Ngài đã cải tổ quá trình để Giáo hội nhìn nhận các Thánh mà Thiên Chúa đã thực hiện, do đó lòng quảng đại của Thiên Chúa càng thể hiện rõ nét hơn qua những vị thánh trong Giáo hội. Đó là lý do mà Đức Gioan Phaolô đã hành hương đến các Giáo hội địa phương trên toàn thế giới---trên 100 chuyến công du ra ngoài nước Ý trong triều Giáo hoàng của Ngài---thường có phong thánh và chân phước (trước đây chỉ làm tại Rôma). Đức Giáo hoàng muốn nhắc nhở các tín hữu rằng sự thánh thiêng thì hiện diện quanh chúng ta. Càng đông tín hữu tin như thế---thì càng nhiều giáo dân thấy được những tấm gương sống đời thánh thiện anh hùng---càng làm cho chúng ta muốn sống đời thánh thiện đã được kêu gọi khi chịu bí tích thánh tẩy. Việc phong thánh và chân phước của Đức Gioan Phaolô II chính là một bộ phận quan trọng trong việc “tân rao giảng Phúc Âm.”

Từ khi còn ở tuổi trưởng thành làm diễn viên, cho đến những năm làm Giáo Hoàng, Đức Karol Wojtyla đã cảm nhận sâu xa về kịch tính của đời người. Ngài tin rằng lịch sử là một dạng sân khấu mà sự quảng đại của Thiên Chúa và tự do của con người cùng tác động, trong một màn kịch vũ trụ bao gồm ơn cứu rỗi và thánh hoá của thế giới. Đời người chúng ta mang những hệ quả nhiều hơn là chúng ta nghĩ. Ngài nhấn mạnh, giá trị của chúng ta lớn lao hơn chúng ta tưởng rất nhiều, bởi vì chúng ta do Thiên Chúa tạo dựng và được Thiên Chúa cứu chuộc với một giá rất lớn lao. Đó là màn kịch của đời sống tâm linh. Đó là kịch bản mà các thánh đã sống. Đó là kịch bản phải sống của mọi Kitô hữu, không phân biệt bất kỳ ai.

Các thánh là những người được sống sung mãn với Thiên Chúa trọn vẹn mãi mãi. Nên thánh là cùng đích của mọi người chúng ta, nếu chúng ta muốn sống trọn vẹn sứ mạng con người và Kitô hữu của mình. Khi tôn kính đời sống chứng nhân của hàng ngàn Kitô hữu, nhiều người trong số đó đã sống đồng thời với chúng ta, Đức Gioan Phaolô II, chính Ngài là chứng nhân trong cương vị Giáo hoàng cho tình thuơng bao la, quảng đại vô bờ của Thiên Chúa, đã nhắc cho chúng ta biết ta là ai, và quê thật của chúng ta ở nơi đâu●

George Weigel, tác giả quyển sách “Witness to Hope -Chứng Nhân Hy Vọng”  là cuốn tiểu sử chính thức của Đức Gioan-Phaolô II, tác phẩm được khen ngợi trên toàn thế giới.