MỘT NGƯỜI ĐỨNG THẲNG

Trần Duy Nhiên

Cách đây 3 tuần, đoàn y bác sĩ Thiện Chí đi khám bệnh phát thuốc miễn phí tại Cái Bốm, một làng vùng sâu ở Cà Mau. Chuyến đi này đoàn được Nhóm Lửa Việt ở Maryland, Hoa Kỳ yểm trợ về mọi chi phí thuốc men và chuyên chở. Đoàn đã lên kế hoạch sẽ khởi hành vào lúc 7g tối ngày thứ sáu và sẽ đến Cà Mau lối 5g sáng; rồi đi ghe hai giờ nữa để đến Cái Bốm và bắt đầu khám bệnh lúc 7g30 sáng thứ bảy. Dĩ nhiên, trong kế hoạch thì có một vài người đại diện của nhóm Lửa Việt cùng đi với đoàn. Tuy nhiên, hai tuần trước đó, người đại diện nhóm Lửa Việt báo rằng anh không thể về kịp trước tối thứ sáu, vì chuyến bay của anh dự kiến đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất lúc 22g45. Cha Tiến Lộc quyết định: “Không thể nào chờ anh Toàn được, vì như thế chúng ta sẽ trễ hẹn với người nghèo ở Cái Bốm. Chúng ta sẽ đi đúng giờ như dự kiến. Một anh em nào quen đường sá sẽ đón anh Toàn và bạn anh ấy rồi sẽ xuống sau.” Tôi nhận làm công việc này. Sáng thứ sáu, tôi nhận điện thoại của người trưởng đoàn báo rằng tôi sẽ đón anh Toàn và người bạn từ phi trường rồi đi thẳng xuống Cà Mau ngay mà không cần phải ghé khách sạn để tắm rửa nghỉ ngơi gì cả. Người nhà anh Toàn sẽ đến phi trường nhận hành lý, và anh chỉ mang theo một ba-lô để tiếp tục hành trình. Tôi rất ái ngại, vì không thể nào ‘hành hạ’ một người vượt nửa vòng trái đất, mà trong một thời gian dài chỉ ngủ được vài tiếng vật vờ trên máy bay, rồi sau đó lại chịu suốt đêm dằn xóc trên xe hơi... Thế nhưng người đoàn trưởng nói rằng đấy chính là yêu cầu của anh Toàn, và anh quả quyết rằng mình đủ sức. “À, anh chàng này là chắc là một lực sĩ đây! Được, sẽ cho anh ấy biết thế nào là cái cực của anh em làm việc xã hội tại Việt Nam”.

Tối hôm đó, vì máy bay hạ cánh trễ nên tôi để cho người nhà anh đón, và ra bãi đậu nằm nghỉ trong xe để lấy sức mà đi suốt đêm. Lúc 12 giờ 15, điện thoại của người nhà báo rằng ‘cậu Toàn’ đã ra rồi. Tôi nói tài xế lái xe đến ga hàng không. Bước xuống xe, tôi trông thấy một anh trung niên cao lớn trắng trẻo đứng cạnh một anh khác lùn tịt bé tí. Tôi chưa kịp chạy tới với anh chàng phương phi kia để chào ‘anh Toàn’ thì người nhỏ bé bước tới bắt tay tôi tươi cười mà nói: “Tôi là Toàn. Xe đâu, mình đi ngay chứ. Như vậy là trễ một giờ rồi!”

Tôi ngớ ra một vài giây. Người trung niên này không phải lùn. Sở dĩ anh thấp như thế là vì lưng anh gù hẳn xuống khiến cho bước chân cũng xiêu vẹo theo con người của anh. Thì ra người cao lớn kia là người bạn cùng ở Maryland với anh nhưng không giữ vai trò chủ động trong chuyến đi này, chính anh Toàn mới là người sắp xếp mọi sự. Tôi hỏi anh: “Anh Toàn có mệt không?” Anh đáp: “Không sao, mình còn nhiều việc làm mà!”

Chia tay vội vàng với người nhà vừa đến, anh lên xe để vượt thêm 320 cây số, trên một con đường quốc lộ mà xe phải chạy với tốc độ 40 km/g. Suốt cuộc hành trình, anh vui vẻ kể chuyện cho cả xe, và thuật lại việc anh đi gây quỹ giúp người nghèo tại Việt Nam.

Anh không có một chút mặc cảm nào - dù ở bên Mỹ, dù ở Việt Nam - đối với những con người không khuyết tật. Trong đời anh, chắc chắn anh đã có nhiều người ngại ngùng cho anh, khi thấy anh hăng say lo cho người khác mà không để ý đến hình hài đáng thương của mình. Nhưng về phần anh, anh đã không nhìn vào giới hạn mà người khác đặt ra cho anh, mà tự xác định rằng điều gì người khác làm được thì chính anh cũng làm được. Từ ngày còn là một thiếu niên, anh đã khẳng khái gia nhập hướng đạo và làm mọi việc như các bạn mình mà không cần một đặc ân nào. Chính thái độ hướng ngoại và hăng say đó lại thổi ngược sức sống cho bao nhiêu người bình thường khác, những người bằng tuổi anh nhưng đã trở thành cụ già rồi.

Đến Cái Bốm lúc 11g30 sau một đêm đi xe và hai giờ ‘vỏ lãi’ (ghe tam bản ở miền Nam), anh bắt tay chào hỏi các y bác sĩ và hòa nhập với họ ngay trong bữa ăn trưa, để rồi buổi chiều, anh cùng với ban hậu cần lo mọi thứ cho đoàn được thoải mái mà phục vụ bệnh nhân.

Tối thứ bảy, chúng tôi lên ghe ra Cà mau mà về Sài Gòn ngay, để còn ngủ bù vào ngày Chúa Nhật. Anh Toàn và vài người ở lại qua đêm trong một phòng học thiếu mọi tiện nghi, để rồi hôm sau phát quà cho các em bé nghèo ở vùng hẻo lánh này trước khi về Sài Gòn.

Từ hôm ấy đến nay tôi không gặp lại anh, có lẽ anh đã về lại Maryland. Hình ảnh của anh cũng nhạt phai trong ký ức tôi rồi. Thế nhưng hôm nay, khi đọc lại câu chuyện cậu bé gù lưng do cha Mark Link kể, tôi bỗng nhớ tới anh. Tôi không biết anh có đọc bài này không, nhưng hy vọng rằng anh sẽ nghe được những lời mà tôi chưa kịp nói với anh: “Anh là người gù lưng nhưng lại dạy cho những người bình thường như chúng tôi biết đứng thẳng lưng: bởi vì anh biết giá trị của mình và xăn tay giúp đỡ người khác, chứ không nhìn vào sự bất hạnh, thua sút của bản thân để rồi đòi hỏi người khác phải quan tâm đến mình. Cám ơn anh, anh Toàn.”

À, có một điều tôi quên: Anh Toàn là một người ‘có đạo,’nhưng không phải là đạo Công giáo

 

Trở về Muc Lục