NHỮNG NẺO ĐƯỜNG CỦA THINH LẶNG

(tiếp theo Maranatha_51)

Michel Hubaut - Maranatha dịch

21 - NHỮNG CON NGƯỜI THINH LẶNG.

Georges Bernanos viết trong tác phẩm Sous le soleil de Satan (Dưới mặt trời của Satan) như sau: “Thánh nhân được chín mùi trong thinh lặng”.

Thật ra, rõ ràng là Thiên Chúa luôn có một đường lối sư phạm. Người luôn khởi sự bằng cách đưa vào ‘sa mạc’ những ai mà Người muốn trao phó một sứ mạng khó khăn hầu phục vụ dân Người: Môsê vào sa mạc Madian, Gioan Tẩy giả vào sa mạc Giuđê, thánh Phaolô vào sa mạc Xyria, thánh Biển Đức vào nơi hoang vắng trên núi Subiaco, thánh I-nhã Loyôla vào Marêsa, thánh Phanxicô Assisi trong các hang của đồng bằng Assisi.

Đây là thời điểm của sự thật mà con người ý thức về sự nghèo hèn của mình và mở lòng đối với ân huệ của Thiên Chúa. Thời điểm để cắm rễ cho đức tin. Thời điểm phải thực hiện sự đoạn tuyệt cần thiết để đón nhận một tự do mới và chuẩn bị sống một đời sống hiệp thông mới với mọi người. Tất cả các vị chứng nhân vĩ đại ấy, những người đã đánh dấu lịch sử Cứu Độ, sẽ vẫn mãi là những người yêu mến sự thinh lặng, dù nhiều khi họ sống một nếp sống thật năng động.

Làm sao có thể tự xưng là chứng nhân của Đức Kitô nếu ta không sống trở lại, bằng cách này hay bằng cách khác, cuộc đời thừa sai mẫu mực, diễn tiến theo nhịp điệu: thờ lạy Chúa Cha và phục vụ con người! Ai không thích thinh lặng, người ấy có nguy cơ trở nên một con két nói chuyện tôn giáo, một viên chức quản lý việc thánh, chứ không phải là một cộng tác viên của Thiên Chúa.

 Tác giả thánh vịnh ca lên: “Lạy Chúa, đối với Người, ngay cả thinh lặng cũng là lời ngợi khen” (Tv 64, theo bản Hy lạp). Vì thế, từ những vị ẩn sĩ đầu tiên đến các nam nữ đan sĩ ngày nay, hàng trăm ngàn người nam nữ đã biểu lộ sự yêu chuộng của mình đối với sự cô tịch, không phải vì bản thân sự cô tịch mà vì muốn kiếm tìm Thiên Chúa tại nơi ấy.

Một cách biểu trưng, thánh Becnađô xem đấy là một phép thanh tẩy lần thứ hai: “Người đan sĩ này đã được chôn lại với Đức Kitô nhờ phép thanh tẩy trong sa mạc” (Thư 250 cho viện phụ tu viện Portes)

Họ đặc biệt được cuốn hút bởi một câu phỏng theo ngôn sứ Hôsê mà ta thường thấy được ghi ở cổng vào tu viện họ: “Này ta sẽ khuyến dụ con, đưa con vào sa mạc và nói khó với lòng con!” (x. Hs 2, 16). Họ luôn xem nơi vắng vẻ là nơi cần thiết để có được một tình thân mật với Thiên Chúa, để mở lòng ra với Người.

“Cần phải thông qua sa mạc và ở lại đấy để nhận được ân sủng của Thiên Chúa... Sa mạc này đối với tôi thật là êm ái dịu dàng: thật là êm ái và lành mạnh khi cảm nhận được sự cô tịch, đối diện với những điều vĩnh cửu! Ta cảm thấy chân lý tràn ngập bản thân mình. Vì thế, tôi cảm thấy rất khổ tâm khi phải đi đây đó, phải lìa xa sự cô tịch và thinh lặng này.” (Charles de Foucauld, Sách thiêng liêng).

Tương quan giữa cô tịch và thinh lặng ăn sâu vào truyền thống mấy nghìn năm của đời sống đạo trong mọi tôn giáo. Nhưng, như chúng ta đã thấy, sự cô tịch không phải là điều đương nhiên. Như Bernanos đã viết: ‘Hỏa ngục cũng có nội cấm’ (Sous le soleil de Satan). Các giáo phụ trong sa mạc đã nói lên đầy đủ về cuộc chiến và thử thách của các ngài để chúng ta biết rằng một thời gian dài cư ngụ trong cô tịch không phải là cuộc ‘sống nhàn’ êm ái.

Sự cô tịch cũng có thể có những ảnh hưởng nguy hại đối với một số người, những người nóng nảy hay đa cảm, trên bình diện quân bình nhân bản cũng như trên bình diện thiêng liêng. Ta không thể đột nhiên đi từ một nếp sống hoạt động sang sa mạc, xa cách mọi cuộc dấn thân trực tiếp, mà đồng thời không cảm thấy một sự nghèo nàn khô cằn, mà không rơi vào một thế giới tưởng tượng hàm hồ và chạy theo tiến trình cổ điển của những luật bù trừ khác nhau.

Sự cô tịch không phải là nơi hẹn lý tưởng cho mọi người vào mọi lúc. Điều hiển nhiên đầu tiên, ấy là người nào mong sống cô tịch để tự tìm kiếm chính mình hay để lập một kỷ lục, người ấy sẽ không thể ở lâu ngày trong cô đơn.

Nhà Thiên Chúa có nhiều chỗ ở, và có nhiều con đường dẫn về nhà ấy. Như thế, nếp sống cô tịch dài ngày không phải là con đường duy nhất để gặp gỡ Thiên Chúa. Trái lại, không ai có thể bỏ đi hoàn toàn cái thời gian định kỳ dành cho thinh lặng và cô tịch.

Có nhiều hình thức cô tịch. Và Chúa ban cho mỗi người hình thức thinh lặng thích hợp với mình. Trong cuộc đời mình, có những giai đoạn thuận lợi và cần thiết hơn những giai đoạn khác. Thời gian và chu kỳ tùy thuộc vào sự phân định nhân bản và thiêng liêng, và sự phân định ấy cần phải được thực hiện với sự đồng hành của một vị linh hướng kinh nghiệm.

Những ân sủng và lời gọi của Thiên Chúa thật đa dạng. Không phải ai cũng được kêu gọi làm nhà ẩn tu trong sa mạc hoặc đan sĩ Xitô hay đan sĩ Brunô. Cuối cùng, như đã nói trên, mọi ơn gọi, dù là ơn gọi sống cô tịch nhất, đều gắn liền với một sứ mạng. Từ thuở Abraham, tiếng gọi của vị Thiên Chúa Giao Ước, khi được trở thành người, luôn hướng về sự cứu độ và tương lai của dân Chúa. Chẳng hạn, cha Voillaume đã nói như sau về cha Foucauld:

“Ơn gọi của cha (Foucauld) là một ơn gọi hiện diện giữa các dân tộc, một sự hiện diện làm chứng cho tình yêu Chúa Kitô” (Au Coeur des Masses).

Nghịch lý này chỉ là lớp vỏ bên ngoài, vì kinh nghiệm cho chúng ta biết rằng chúng ta có thể rất hiện diện bằng tư tưởng và bằng tấm lòng đối với những người ở thật xa, và lại rất vắng mặt đối với tha nhân giữa một đám đông. Ta không thể lẫn lộn sự gần gũi và sự hiện diện. Không phải chỉ cần ở gần những người láng giềng là hiện diện đối với họ. Thánh Têrêxa thành Lisieux đã chẳng phải từng được phong làm bổn mạng các xứ truyền giáo đó sao? Trong khi thánh nữ chưa bao giờ rời Nhà Kín, nơi mà thánh nữ đã nói: “Tôi sẽ là tình yêu, do đó tôi sẽ là tất cả.”

Chính phẩm chất tình yêu đốt cháy lòng ta mới làm cho sự cô tịch hay sự gần gũi biến thành sự hiện diện đích thực. Con đường tốt nhất là con đường mà Thiên Chúa muốn chúng ta đi, con đường mà hoàn cảnh chúng ta chỉ định, mà tính khí chúng ta đòi buộc, và tóm lại, con đường mà chúng ta có thể mến Chúa yêu Người nhiều hơn.

22 - THINH LẶNG, TRƯỜNG DẠY CÁI NHÌN

Hãy mến yêu thinh lặng.

Hãy học lấy từ đây, đây đúng là bậc thầy

dạy bạn biết ngắm nhìn gương mặt Chúa Giêsu

và dạy mắt lòng bạn quen với hình ảnh Chúa

Đấng mặc khải nhan thánh Người và gương mặt tha nhân.

Hãy mến yêu thinh lặng.

Hãy học lấy từ đây, đây đúng là bậc thầy

dạy bạn biết ngắm nhìn gương mặt biến dạng Chúa Kitô

và dạy mắt lòng bạn quen với hình ảnh Chúa

Đấng nhìn bạn với cắp mắt của kẻ đói khát khổ đau.

Hãy mến yêu thinh lặng.

Hãy học lấy từ đây, đây đúng là bậc thầy

dạy bạn biết ngắm nhìn gương mặt hiển dung Chúa Kitô, giữa bao loài thọ tạo,

nhìn phản ánh nét đẹp của Đấng Tạo Dựng,

hầu nhận ra trong mọi sự mọi người

chiều kích nội tại đích thật của muôn loài

Và nhìn trong mọi hành vi nhỏ bé nhất của tạo vật

dấu vết lòng nhân hậu Người.

Hãy mến yêu thinh lặng.

Hãy học lấy từ đây, đây đúng là bậc thầy

dạy bạn biết ngắm nhìn gương mặt con người và Thiên Chúa của Đức Kitô,

là Cội Nguồn và Cùng Đích của lịch sử con người;

Và dạy mắt lòng bạn quen với hình ảnh Chúa

và dạy mắt lòng bạn quen nhận ra những mảng ánh sáng cuối ngỏ cụt,

những mầm mống vĩnh hằng ngay trong thoáng chốc hiện nay,

và cái tương lai còn ẩn nấp trong tất cả mọi sinh linh

Hãy mến yêu thinh lặng.

Hãy học lấy từ đây, đây đúng là bậc thầy

dạy bạn biết ngắm nhìn gương mặt thật của con người và của Thiên Chúa,

đem cho bạn cái nhìn nội tâm của đức tin

để bạn biết nhìn thấy con người,

với niềm vui và nỗi khổ,

với thất vọng và niềm tin,

với những biến cố nhỏ to trong cuộc đời,

bằng cái nhìn của Chúa Giêsu● (còn tiếp)

Trở về mục lục >>

KINH BAN MAI

Lạy Chúa,

Trong thinh lặng của sáng sớm hôm nay, con đến xin Chúa sự bình an, đức khôn ngoan và sức mạnh. Hôm nay, con muốn nhìn đời với đôi mắt yêu thương, biết nhẫn nại, thông cảm, hiền hòa và minh mẫn. Xuyên qua các hình dáng bên ngoài, con muốn nhìn các con cái Chúa như chính Chúa nhìn họ. Như thế, con chỉ nhìn thấy điều tốt nơi mỗi người mà thôi. Xin Chúa giúp con tránh nghe những lời vu cáo, xin giữ miệng lưỡi con đừng nói những lời ác ý. Xin cho tâm trí con thấm nhuần các tư tưởng tốt lành, xin cho con biết hoà nhã vui vẻ, để những ai đến với con, đều cảm thấy sự hiện diện của Chúa, hầu con biểu lộ Chúa suốt cả ngày hôm nay với mọi người. Amen●

Trở về Muc Lục